Çift Yoğunluklu 1-D Dalgacık Dönüşümü Kullanılarak Parkinson Hastalığının Yaş Faktörüne Göre Tespit Edilmesi
Öz
Parkinson, hareketi etkileyen nörolojik bir sinir sistemi rahatsızlığıdır. Parkinson gibi sinir hücreleriyle yakından ilgisi olan bir hastalığın yürüme verileriyle tespit edilebilmesi muhtemeldir. Günümüzde birçok hastalığa ait belirtiler çok erken yaşlarda ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu nedenle bütün hastalıklar için yaş faktörüne göre gerçekleştirilen analiz çalışmaları önem kazanmıştır. Bu sebeple bu çalışmada Çift Yoğunluklu 1-D Dalgacık Dönüşümü (ÇY1DDD) kullanılarak deneklerden elde edilen verilerin yaş faktörüne göre analiz edilmesi ve Parkinson hastalığının (PH) yüksek doğrulukla tespit edilmesi amaçlanmıştır. Kullanılan veri seti genç, yetişkin ve yetişkin hasta olmak üzere 15 denekten alınan yürüyüş verilerinden oluşmaktadır. Kaydedilen veriler üzerinde öncelikle ÇY1DDD yöntemi üç seviye olarak uygulanmış ve yaklaşım (YK) ile detay katsayıları (DK) elde edilmiştir. Daha sonra yaş faktörüne göre elde edilen son seviye YK verilerinden 10 adet özellik çıkarılmıştır. Çıkarılan bu özellikler sağlıklı genç-yetişkin hasta ve sağlıklı yetişkin-yetişkin hasta olmak üzere ikili sınıflar şeklinde 4 farklı karar mekanizmasına verilmiştir. Elde edilen sonuçlar birçok istatistiksel metrikle yorumlanmıştır. Uzman sistemler sayesinde anlamlı sonuçlara ulaşılmış ve genç-sağlıklı verilerinin yetişkin-hasta verilerinden daha düşük hata değerleri ve %100 sınıflama doğruluğu (SD) oranı ile ayrılabildiği görülmüştür. Karar mekanizmaları arasında ise sıfıra en yakın hata değerleriyle yapay sinir ağları (YSA), her iki sınıf için de başarısını kanıtlamıştır. Literatürde her ne kadar bu alanda yapılan çalışmalar bulunsa bile, yaş faktörünün PH üzerindeki etkisinin ayrıntılı analizine yeterli derecede yer verilmemesi bu çalışmanın önemini arttırmıştır. Bunun yanında kullanılan etkin özelliklerden bazılarının PH’nin uzman sistemler tarafından otomatik tespit edildiği çalışma alanında daha önce kullanılmamış olması, çalışmanın literatüre katkısını önemli ölçüde desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- D. Braga, A. M. Madureira, L. Coelho, & R. Ajith. 2019). Automatic detection of Parkinson’s disease based on acoustic analysis of speech. Engineering Applications of Artificial Intelligence, vol. 77, pp. 148-158.
- D. Joshi, A. Khajuria, & P. Joshi. 2017). An automatic non-invasive method for Parkinson's disease classification. Computer methods and programs in biomedicine, vol. 145, pp. 135-145.
- F. Wahid, R. K. Begg, C. J. Hass, S. Halgamuge, & D. C. Ackland. 2015). Classification of Parkinson's disease gait using spatial-temporal gait features. IEEE journal of biomedical and health informatics, vol. 19, no. 6, pp. 1794-1802.
- J. Hannink et al. 2016). Stride length estimation with deep learning. arXiv preprint arXiv:1609.03321.
- T. Khan & J. Westin. (2011). Motion cues analysis for Parkinson gait recognition. in 15th International Congress of Parkinson's Disease and Movement Disorders, Toronto, Canada, 5-9 juni, 2011.
- J. D. A. Paredes, B. Muñoz, W. Agredo, Y. Ariza-Araújo, J. L. Orozco, & A. Navarro. (2015). A reliability assessment software using Kinect to complement the clinical evaluation of Parkinson's disease. in 2015 37th Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society (EMBC): IEEE, pp. 6860-6863.
- A. P. Rocha, H. Choupina, J. M. Fernandes, M. J. Rosas, R. Vaz, & J. P. S. Cunha. (2015). Kinect v2 based system for Parkinson's disease assessment. in 2015 37th Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society (EMBC): IEEE, pp. 1279-1282.
- A. P. Rocha, H. Choupina, J. M. Fernandes, M. J. Rosas, R. Vaz, & J. P. S. Cunha. (2014). Parkinson's disease assessment based on gait analysis using an innovative RGB-D camera system. in 2014 36th Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology Society: IEEE, pp. 3126-3129.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
10 Kasım 2019
Kabul Tarihi
7 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Sayı: 17
Cited By
Parkinson Hastalığının Derecesi ile Yürüyüş Değişkenliği Arasındaki İlişkinin Bulanık Tekrarlılık Grafiğine Göre Araştırılması
European Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.31590/ejosat.699099ANN Algorithms for Parkinson's, ALS, Huntington, and Healthy Walking Detection
Computers and Electronics in Medicine
https://doi.org/10.69882/adba.cem.2024073