Araştırma Makalesi

Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini

Sayı: 18 15 Nisan 2020
PDF İndir
EN TR

Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini

Öz

Doğurganlık oranları son yıllarda önemli ölçüde azalmıştır. Bu durum özellikle erkeklerde daha fazla görülmeye başlanmış ve kısırlık olarak ifade edilmiştir. Kısırlık, Dünya Sağlık Örgütüne göre seksüel olarak aktif bir çiftin herhangi bir önlem alınmadan bir yıl süreyle düzenli cinsel ilişlkide bulunmasına rağmen gebeliğin oluşmamasıdır. Kısırlık, sebebi ne olursa olsun üreme sağlığı sorunudur. Sperm fonksiyonunun bozulması, erkek kısırlığının en önemli nedenlerinden biridir. Kısırlığın bir diğer etmeni de semen kalitesi ve sperm hareketsizliğidir. Yaşam alışkanlıkları ve çevresel faktörler insanlarda semen kalitesini etkileyip doğurganlık oranını azaltmaktadır. Semen analizi erkek doğurganlık potansiyelinin iyi bir göstergesidir. Bu yüzden spermin hareketliliği, yoğunluğu ve morfolojisi semen analizinde incelenmektedir. Bu analizler uzmanlarca laboratuvar ortamında yapılmaktadır. Laboratuvarda analizler, gözleme dayalı hataya açık ve subjektif olabilmektedir. Bu tür hataları minimize edebilmek için Bilgisayar destekli çalışmalar kullanılmaktadır. Bu çalışmada 100 denekten alınmış semen örnekleri ve yapılan anket sonuçlarına göre oluşturulan veri seti makine öğrenme algoritmaları kullanılarak normal ve değiştirilmiş semen tahmini yapılmıştır. Tahmin modellerinde, Destek Vektör Makineleri, K En Yakın Komşuluk, Doğrusal Ayırt Edici ve Lojistik Regresyon yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen performans değerleri, literatürdeki benzer çalışmalarla kıyaslanarak problemin çözümüne ilişkin en uygun tahmin algoritmaları tespit edilmiştir. Bozulmuş ve normal semen örnekleri tahmin yapma işlemi makine öğrenme yöntemleri kullanılarak yapılmış ve iki aşamada değerlendirilmiştir. İlk olarak tüm veri seti kullanılmış ve daha sonra veri seti sayısı eşit alınarak başarı oranları karşılaştırılmıştır. Eğitim ve test işlemi için kullanılan veri seti ilk olarak çapraz doğrulama yapılarak değerlendirilmiş ve daha sonra veri setinin eğitim ve test değerleri %50 %50 alınarak işleme alınmıştır. Sınıflandırma sonuçlarında performans ölçütü olarak, doğru tahmin edilen örneklerin tüm örneklere oranı kullanılmıştır. Tüm veri seti kullanılarak elde edilen başarı sonuçları, Destek Vektör Makineleri ve K En Yakın Komşuluk yöntemleri ile %90 olmuştur. Verisetinde normal ve bozulmuş semen örnekleri eşit olmadığı için sayıca az olan bozulmuş semen örnekleri kadar normal semen örnekleri kullanılmış ve bu şekilde 7 değerlendirme durumu sağlanmıştır. Bu şekilde elde edilen en yüksek başarı oranı 4. değerlendirme durumu için Destek Vektör Makineleri kullanılarak % 91.7 olmuş ve 7 değerlendirme durumu ortalaması için ise en yüksek başarı durumu K En Yakın Komşuluk yöntemi kullanılarak %73,8 olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alkan, B. B., Atakan, C., & Alkan, N. (2018). DAYANIKLI LİNEER DİSKRİMİNANT ANALİZİ İÇİN YENİ BİR YAKLAŞIM. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 34(2), 12-19.
  2. Amann, R. P., & Waberski, D. (2014). Computer-assisted sperm analysis (CASA): capabilities and potential developments. Theriogenology, 81(1), 5-17.
  3. Chıa, S. E., Ong, C. N., Chua, L. H., Ho, L. M., & Tay, S. K. (2000). Comparison of zinc concentrations in blood and seminal plasma and the various sperm parameters between fertile and infertile men. Journal of andrology, 21(1), 53-57
  4. Demirci, N. (2014). Male Fertility and Risky Lifestyle Behaviors. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 22(1), 39-45.
  5. Gil, D., Girela, J. L., De Juan, J., Gomez-Torres, M. J., & Johnsson, M. (2012). Predicting seminal quality with artificial intelligence methods. Expert Systems with Applications, 39(16), 12564-12573.
  6. Gökçe, A., Gül, D., Direk, H. C., Çimen, H. İ., & Halis, F. (2018). Cinsel perhiz süresi ve semen parametreleri arasındaki ilişki. Androloji Bülteni, 2018;20:11−15
  7. Gültepe, Y. Makine Öğrenmesi Algoritmaları ile Hava Kirliliği Tahmini Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (16), 8-15.
  8. Gümüşçü, A., Karadağ, K., Çalişkan, M., Tenekecı, M. E., & Akaslan, D. (2018, May). Gender classification via wearable gait analysis sensor. In 2018 26th Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU) (pp. 1-4). IEEE.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Nisan 2020

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2019

Kabul Tarihi

29 Şubat 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 18

Kaynak Göster

APA
Karadağ, K. (2020). Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 18, 306-311. https://doi.org/10.31590/ejosat.668500
AMA
1.Karadağ K. Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini. EJOSAT. 2020;(18):306-311. doi:10.31590/ejosat.668500
Chicago
Karadağ, Kerim. 2020. “Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 18: 306-11. https://doi.org/10.31590/ejosat.668500.
EndNote
Karadağ K (01 Nisan 2020) Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 18 306–311.
IEEE
[1]K. Karadağ, “Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini”, EJOSAT, sy 18, ss. 306–311, Nis. 2020, doi: 10.31590/ejosat.668500.
ISNAD
Karadağ, Kerim. “Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 18 (01 Nisan 2020): 306-311. https://doi.org/10.31590/ejosat.668500.
JAMA
1.Karadağ K. Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini. EJOSAT. 2020;:306–311.
MLA
Karadağ, Kerim. “Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 18, Nisan 2020, ss. 306-11, doi:10.31590/ejosat.668500.
Vancouver
1.Kerim Karadağ. Makine Öğrenme Yöntemleri ile Semen Kalitesi Tahmini. EJOSAT. 01 Nisan 2020;(18):306-11. doi:10.31590/ejosat.668500

Cited By