Economic Aspects of Tax Expenditures: Case of Turkey

Abstract

The most important and sound source of financing by the states is the taxes they collect. However, in some cases, states may be economical, social, cultural, etc. For these reasons, they can give up this important source of income. Tax expenditures stand out as an application converging to public expenditures as the method leading to the loss of income of the state. However, when the budget is considered in the axis of the discipline, governments must effectively analyze the financial burden of tax expenditure and the benefit that will occur with these expenditures. Therefore, in all economies, tax expenditures should be followed with a healthy and strict discipline. 1960 expenditure tax, a concept began to gain importance since from 2000, Turkey has started to create the agenda since the first tax expenditure report of the Ministry of Finance published in 2001 dated 10.12.2003 and the 5018 Public Financial Management and Control Law The legislation on tax expenditure has been included in.

Keywords

• Tax Expenditure
• Turkish Tax System
• Tax Incentives

Vergi Harcamalarının Ekonomik Açıdan Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği

Öz

Devletlerin en önemli ve sağlıklı finansman kaynağı topladıkları vergilerdir. Ancak bazı durumlarda devletler ekonomik, sosyal, kültürel vb. sebeplerle bu önemli gelir kaynağından vazgeçebilirler. Vergi harcamaları devletin gelir kaybına yol açan yöntem olarak kamu harcamalarına yakınsayan bir uygulama olarak göze çarpmaktadır. Ancak bütçe disiplin ekseninde düşünüldüğünde hükümetlerin vergi harcamasının mali açıdan getirdiği yükü ve bu harcamalarla birlikte ortaya çıkacak faydayı etkin bir şekilde analiz etmeleri gerekmektedir. Bundan dolayı tüm ekonomilerde vergi harcamalarının sağlıklı ve sıkı bir disiplin ile takip edilmesi gerekmektedir. 1960’tan bu yana önem kazanmaya başlayan bir kavram olan vergi harcaması Türkiye’de 2000’den bu yana gündem oluşturmaya başlamış ve Maliye Bakanlığı bünyesinde ilk vergi harcaması raporu 2001 yılında yayımlanarak 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda vergi harcaması ile ilgili mevzuata yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Vergi Harcaması
• Vergi Teşvikleri
• Türk Vergi Sistemi

Kaynakça

1. BITTKER, B. (1969). Accounting For Federal Tax Subsidies In The National Budget, National Tax Journal, 22(2), 244-261.
2. BRATIC, V. (2006). Tax Expenditures: A Theoretical Review, Financial Theory and Practice, 30(2), 113-127.
3. COŞKUN, Zeynep (2010), Tax Expenditures In The European Union and Turkey, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
4. EDİZDOĞAN, N. (2007). Kamu Maliyesi. Bursa: Ekin Kitabevi.
5. FERHATOĞLU, Emrah (2005), Bir kamu harcaması türü olarak vergi harcaması ve Türk kurumlar vergisi açısından değerlendirilmesi, Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5, 122-134.
6. GÜLMEZ, B. (2003). Vergi Harcaması Kavramı, Türk Vergi Sistemine Dâhil Vergi Kanunlarının Değerlendirilmesi. Hesap Uzmanları Kurulu Bilim Raporu, İstanbul.
7. GÖNÜL, H. Halil (2002). Vergi Harcamaları, Yaklaşım Dergisi, 111, 78-82.
8. HEPAKSAZ, Engin ve ÇAMURDAN, Burak (2010). Türk mali mevzuatındaki dış ticaret işlemlerine ilişkin mali yükümlülüklerin vergi harcaması uygulamaları açısından değerlendirilmesi, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 47, 542.

9. HORPEDAHL, J. ve PIZZOLA, B.M. (2012), A Trillion Little Subsidies: The Economic Impact of Tax Expenditures in the Federal Income Tax Code, Mercatus Center at George Mason University 24, 1-36.
10. MCDONALD, Hayal. (2010). Türk Vergi Sistemindeki Vergi Harcamalarının Etkinlik ve Verimlilik Açısından Değerlendirilmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
11. NADAROĞLU, H. (2000), Kamu Maliyesi Teorisi ( 11. Baskı). İstanbul: Beta Yayınları.
12. ÖZKER, A. Niyazi (2002). Vergi Hukuku ve Bütçe Politikalarında Vergi Harcaması Olgusu ve Uygulanabilir Etkinliği, e-akademi/Hukuk-Ekonomi ve Siyasal Bilimler Aylık İnternet Dergisi, 7.
13. ÖZTÜRK, Nazım (2011), Kamu Ekonomisi, Bursa: Ekin Basım Dağıtım.
14. PEDÜK, Türkben (2006). Vergi Harcamaları, İstanbul: Yaklaşım Yayıncılık.
15. POLACKOVA, H. B., VALENDUC, M. A. C. ve SWIFT, L. Z., (2004). Tax Expenditures –Shedding Light on Government Spending through the Tax System, Lessons from Developed and Transition Economies. Washington, D.C.: The World Bank.
16. SARAÇ, Özgür (2010). Vergi Harcamaları ve İktisadi Etkileri, Maliye Dergisi, 159, 262-277.
17. SWİFT, Z. L. (2006). Managing The Effect of Tax Expenditures on National Budgets, World Bank Policy Research Working Paper .
18. VERGİ HARCAMALARI RAPORU (2018). Ankara: Maliye Bakanlığı. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/01/Vergi-Harcamalar_-Raporu-2018.pdf
19. WEINBERG, Daniel H. (1987). The Distribuitonal Implications of Tax Expenditures and Comprehensive Income Taxation, National Tax Journal, 40(2), 237-253.
20. YILMAZ, G. Akgül (2013). Kamu Maliyesi (4. Baskı). İstanbul: Türkmen Kitapevi.