Killi Zeminlerin Kireç ile Stabilizasyonunun Deneysel Çalışması ve Sonuçların İstatistiksel Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada ilk önce ince daneli zeminin özellikleri tayin edilmiş daha sonra da bu zemine farklı oranlarda kireç ilave edilerek oluşturulan malzemenin özellikleri araştırılmıştır. Bu amaçla ağırlıkça %5, %9 ve %11 oranlarında 3 kireç-zemin karışımı numune hazırlanmıştır. Kireç ilavesinin kil numunelerin, kohezyon (c) ve içsel sürtünme açısı üzerine (ϕ, dolaylı olarak taşıma gücü) olan etkisi deneysel olarak incelenmiştir. Sonuçların doğruluğu SPSS istatistik analiz yazılımı yardımıyla tek yönlü varyans analizi kullanılarak kontrol edilmiştir. Üç eksenli basınç deney (UU) sonuçlarında; %5 kireç katkısı için c=91.27 kPa ve ɸ =26,42 derece, %9 kireç katkısı için c=65.53 kPa ve ɸ =29,43 derece, %11 kireç katkısı için c=51.73 kPa ve ɸ =31,81 derece olarak bulunmuştur. Yapılan deney sonuçları daha önce bu konuda yapılan çalışmaların sonuçlarıyla aynı doğrultudadır. Kireç katkı miktarı arttıkça kohezyon azalmakta, iç sürtünme açısı ise artmaktadır. Yani taşıma gücü artmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kireç Stabilizasyonu,Zemin İyileştirilmesi,,İnce Dane,,Taşıma Gücü,,Kil

Experimental Study of Lime Stabilization of Clay Soils and Statistical Evaluation of The Results

Öz

In this study, the properties of the fine-grained soil were determined firstly, and then, the properties of the material, which was created by adding lime with various proportions to this soil, were investigated. For this purpose, 3 lime-soil mixture samples were prepared in 5%, 9%, and 11% by weight. The effect of lime addition to clay samples, cohesion (c), and internal friction angle (ϕ, to bearing capacity indirectly) was investigated experimentally. The accuracy of the results was checked by using one-way analysis of variance with the help of SPSS statistical analysis software. It was obtained from the unconsolidated-undrained (UU) triaxial testing that the lime addition for 5%, c=91.27 kPa and ϕ=26,42°; for 9%, c=65.53 kPa and ϕ=29,43°; for 11%, c=51.73 kPa and ϕ=31,81°. The results of the experiments are in line with the results of previous studies. As the amount of lime addition increases, cohesion decreases and the internal friction angle increases. So the bearing capacity increases.

Anahtar Kelimeler

• Lime Stabilization,Soil Improvement,Fine-Grained,,Bearing Capacity,,Clay

Kaynakça

1. Aksoy, A., İskender, E., 2004 Şubat. Yol Yapılarında Çimento ve Kireç Stabilizasyonu, Yapı Dünyası Dergisi, 54-60.
2. Akyarlı, A., Kavak, A., Atay, S., & Alkaya, S., 2009. Killi Zeminlerin Kireç ile İyileştirilmesi. TSE Standart Dergisi, 566, 108-112.
3. ARBA- American Road Builders Assocation Stabilization Committee, 1971. Materials for Stabilization, HC-100,1-1, 7-10
4. Bell, F. G., and Tyrer, M. J., 1989. The Enhancement of The Properties of Clay Soils by The Addition of Cement or Lime. Proceedings of the 12th International Conference on Soil Mechanics and Foundation Engineering, 1339-1341.
5. Demir, S. ve Kılıç M., 2010. Şişen Zeminlerin Tanımlanması ve Zemin. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(1), 95-104.
6. Develioğlu, İ., 2017. İzmir Körfezi Organik Zeminlerinin Geoteknik Karekterizasyonu ve Sıkışabilirlik Davranışları ve Stabilizasyon İçin Çözüm Önerileri, Yüksek lisans Tezi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
7. Dhar, S., & Hussain, M. (2019). The strength and microstructural behavior of lime stabilized subgrade soil in road construction. International Journal of Geotechnical Engineering, 1-13.
8. Eroğlu, H., İmamoğlu, S. ve Acar, H. H., 2005. Kraft Kâğıt Hamuru Fabrikası Kimyasal Geri Kazanma Ünitesinde Oluşan Anorganik Atığın (Kireç Çamuru) Orman Yolu Stabilizasyonunda Değerlendirilmesi., Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi, 6(1), 146-154.

9. Kalava, İ., 1992. Killerin Çimento ve Kireç ile Stabilizasyonu, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Müh. Anabilim Dalı, Eskişehir.
10. Kavak, A., Gürkan Güngör, A., Avşar, C. ve Atbaş, B., 16-17 Ekim 2008. Kireç ile Zemin Stabilizasyonu, Zemin Mekaniği ve Temel Mühendisliği On ikinci Ulusal Kongresi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
11. Kavak, A., Güngör, A. G., Avşar, C., Yönter, G., Tokgöz, M., ve Akyarlı, A. (2009) Kil Oranı Yüksek Bir Dolgu Malzemesinin Kireç ile Stabilizasyonu. 14. Ulusal Kil Sempozyumu, KTÜ, Trabzon.
12. Kireç Stabilizasyonu Teknik Şartnamesi, 2005. Mart, Karayolları Genel Müdürlüğü, Tek.Ar.D.Bşk.lığı, Üstyapı Şb. Müdürlüğü, Manual, C. (2004). Lıme-Treated Soıl Constructıon Manual Lıme Stabılızatıon & Lıme Modıfıcatıon. published by National Lime Association, USA, Bulletin, 326.
13. Öztürk, Y. Z., Ünsal, N. ve Akbaş, S. O., 2015. Gölbaşı Ankara Yerleşim Alanını Killerinin Şişme ve Kireç ile İyileştirilme Potansiyellerinin Belirlenmesi., Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 30(2). 309-318.
14. Sarsılmaz, O.M., 2017. Zemin İyileştirme Yöntemlerinin Sınıflandırılması, İncelenmesi, Değerlendirilmesi ve Anılan Yöntemlerin Seçilme Kriterleri Üzerine Kapsamlı Bir Araştırma, Yüksek lisans Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
15. Soğancı, A. S. ve Yıldız, M., 2011. Tekrarlı Donma ve Çözülmenin Kireç ile Stabilize Edilmiş Kil Zeminlerin Mukavemet ve Permeabilitesine Etkisi. Selçuk-Teknik Dergisi, 10(3), 259-270.
16. Türköz, M., 2006. Şişen Killerin Kireç Katkısı ile Stabilizasyonu ve Eskişehir-Meşelik Killerine Uygulanması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 19(2), 75-88.
17. Vural, İ., 2019. Utilization of Construction Demolition Waste in Soil Improvement. Academic Platform Journal of Engineering and Science, 7(1), 1-6.
18. Zayıf Zemin Stabilizatörleri Teknik Şartnamesi, 2005. Mart, Karayolları Genel Md.lüğü, Tek.Ar.D.Bşk.lığı, Üstyapı Şb.Md.lüğü,