TR
EN
Tunceli Uzunçayır Barajı Mansap Tarafında Su Kalitesinin Araştırılması ve İzlenmesi
Öz
Bu çalışmada, Tunceli Uzunçayır Barajından mansaplanan yerüstü sularının su kalitesi belirlendi. Su kalitesinin belirlenmesinin amacı, barajlardan mansaplanan su kütlesinin hangi amaçla kullanılıp kullanılamayacağının değerlendirilmesidir. Bu çerçevede, yüksek kaliteli sular olarak da ifade edilen “çok iyi” su durumunu gösteren sular Sınıf-1 kalitesindeki sular olarak belirtilmektedir. Bu sular içme suyu olma potansiyeli yüksek olan yerüstü suları, yüzme gibi vücut teması gerektirenler dahil rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir suları, alabalık üretimi için kullanılabilir nitelikte suları ve hayvan üretimi ve çiftlik ihtiyacı için kullanılabilir nitelikteki suları kapsamaktadır. Az kirlenmiş su olarak da ifade edilen “iyi su” durumunu gösteren sular Sınıf-2 kalitesindeki sular olarak ifade edilmektedir. Bu sular içme suyu olma potansiyeli olan yerüstü sularını, rekreasyonel maksatlar için kullanılabilir nitelikteki suları, alabalık dışında balık üretimi için kullanılabilir nitelikteki suları ve Mer-i mevzuat ile tespit edilmiş olan sulama suyu kalite kriterlerini sağlamak şartıyla sulama suyu olarak kullanılabilecek suları kapsamaktadır. Bu çalışmada, yerüstü su örnekleri 2019 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında alındı ve elde edilen veriler Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği’nde (YSKY) verilen su kalite değerleriyle mukayese edildi. Analiz sonuçlarına göre pH değerleri 7,92-8,01 arasında değerler aldı ve su kalite sınıfı Sınıf-1 olarak belirlendi. Sıcaklık değerleri 17,2-23,1 oC arasında değişkenlik gösterdi. Elektriksel iletkenlik (Eİ) değerleri 322-384 µS/cm arasında değerler aldı ve su kalite sınıfı Sınıf-1 olarak belirlendi. Nitrat azotu (NO3--N) konsantrasyonları 0,91-1,26 mg/L arasında tespit edildi ve buna göre su kalite sınıfı Sınıf-1 olarak belirlendi. Biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOİ5) konsantrasyonları 2,1-3,5 mg/L arasında iken kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) konsantrasyonları ise 17,3-25,1 mg/L arasında değerler aldığı belirlendi. Sonuç olarak, Uzunçayır Barajından mansaplanan yerüstü sularının pH, sıcaklık, Eİ, NO3--N, BOİ5 konsantrasyonları açısından Sınıf-1 kalitesinde, KOİ açısından ise Sınıf-2 kalitesinde olduğu tespit edildi.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arman, N.Z., Salmiati, S., Said, M.I.M., Aris, A. (2019). Development of macroinvertebrate-based multimetric index and establishment of biocriteria for river health assessment in Malaysia. Ecological Indicators, 104(2019), 449-458.
- Azizullah, A., Khattak, M.N.K., Richter, P., Häder, D.P. (2011). Water pollution in Pakistan and its impact on public health—a review, Environ. Int., 37(2011), 479-497.
- Bashir, N., Saeed, R., Afzaal, M., Ahmad, A., Hameed, S. (2020). Water quality assessment of lower Jhelum canal in Pakistan by using geographic information system (GIS). Groundwater for Sustainable Development, 10(2020), Article 100357.
- Bloesch, J., Sandu, C., Janning, J. (2012). Challenges of an integrative water protection and river basin management policy: The Danube case. River Syst., 20(2012), 129-144.
- Chapman, D.V., Bradley, C., Gettel, G.M., Hatvani, I.G., Varbiro, G. (2016). Developments in water quality monitoring and management in large river catchments using the Danube River as an example. Environmental Science & Policy, 64(2016), 141-154.
- Crosa, G., Froebrich, J., Nikolayenko, V., Stefani, F., Gallid, P., Calamari, D. 2006. Spatial and seasonal variations in the water quality of the Amu Darya river (Central Asia). Water Res., 40(2006), 2237-2245.
- Galán-Martín, A., Vaskan, P., Antón, A., Esteller, L.J., Gonzalo, G. (2017). Multi-objective optimization of rained and irrigated agricultural areas considering production and environmental criteria: a case study of wheat production in Spain. J. Clean. Prod., 140(2017), 816-830.
- Güneş, E.H., Güneş, Y., Talınlı, İ. (2008). Toxicity evaluation of industrial and land base sources in a river basin. Desalination, 226(2008), 348-356.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2020
Gönderilme Tarihi
1 Mayıs 2020
Kabul Tarihi
26 Haziran 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 19