The Effects of Different Leonardite Doses on the Yield and Some Yield Properties of Chickpea (Cicer arietinum L.)

Abstract

This study was conducted in 2018-2019 to determine the effects of leonardite applications on the yield and some yield components of chickpeas in the ecological conditions of Siirt province. The trials were set up with 3 replications according to the randomized blocks trial design. Azkan variety was used as chickpea seed in the experiments. Leonardite doses were applied as 0, 25, 50, 75, 100 and 125 kg da-1. In the research, the effects of the applications on the plant height, first pod height, number of pods per plant, number of seeds per plant, 100-grain weight and grain yield were found to be statistically significant. According to the results of the research, plant height, first pod height, number of pods per plant, number of seeds per plant, 100-grain weight and grain yield varied between 51,0-57,5 cm, 27,9-33,1 cm, 30,2-34,2 adet bitki-1, 33,2-37,9 adet bitki-1, 31,2-35,4 g and 169,7-208,2 kg da-1. In terms of all the properties examined, 100 kg da-1 leonardite application in both years of the study gave the highest values. According to the results obtained from this study, it is recommended to use 100 kg da-1 leonardite in chickpea cultivation in Siirt province ecological conditions.

Keywords

• Chickpea
• Siirt
• leonardite
• yield
• Cicer arietinum L.

Farklı Leonardit Dozlarının Nohut (Cicer arietinum L.)’un Verim ve Bazı Verim Özelliklerine Etkileri

Öz

Bu çalışma Siirt ili ekolojik koşullarında leonardit uygulamalarının nohutun verim ve bazı verim özelliklerine etkilerini belirlemek üzere 2018-2019 yıllarında yürütülmüştür. Denemeler tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemelerde nohut tohumu olarak Azkan çeşidi kullanılmıştır. Leonardit dozları 0, 25, 50, 75, 100 ve 125 kg da-1 olacak şekilde uygulama yapılmıştır. Araştırmada bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, 100-tane ağırlığı ve tane verimi özellikleri incelenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre bitki boyu 51,0-57,5 cm, ilk bakla yüksekliği 27,9-33,1 cm, bitkide bakla sayısı 30,2-34,2 adet bitki-1, bitkide tane sayısı 33,2-37,9 adet bitki-1, 100-tane ağırlığı 31,2-35,4 g ve tane verimi ise 169,7-208,2 kg da-1 arasında değişim göstermiştir. İncelenen tüm özellikler açısından 100 kg da-1 leonardit uygulaması en yüksek değerleri vermiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Siirt ili ekolojik koşullarında nohut tarımında 100 kg da-1 leonardit kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• nohut
• leonardit
• verim
• Cicer arietinum L

Kaynakça

1. Akıncı Ş. (2011). Hümik asitler, bitki büyümesi ve besleyici alımı. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 23(1), 46‐56.
2. Alan, Ö. ve Geren, H. (2006). Ödemiş-İzmir koşullarında yetiştirilen bazı bakla (Vicia faba var. major) çeşitlerinin tohum verimi ve diğer bazı özellikleri üzerinde bir araştırma. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43(1), 13-20.
3. Anonim (2020). Altatarım [İnternet], Azkan çeşidi nohut. Erişim adresi https://www.altattarim.com/azkan-sertifikali-nohut-tohumu/
4. Azcona, I., Pascual, I., Aguirreoleal, J., Fuentes, M., Gracia-Mina, J.M. ve SanchezDiaz, M. (2011). Growth and development of pepper are affected by humic substances derived from composted sludge. Journal of Plant Nutrition and Soil Science, 174, 916-924 .
5. Batanay, Ş. (2016) Kireçli toprak koşullarında farklı organik gübrelerin aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinde verim ve verim özellikleri üzerine etkisi. (Yükseklisans Tezi), Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat.
6. Demir, M., Noyan, Ö.F. ve Oğuz, İ. (2012). Leonardit kullanımı ile birlikte azaltılmış azotlu gübre uygulamalarının bitki verim ve toprak özellikleri üzerine etkileri. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, 2012-1, 445-455.
7. Dere, S., Daşgan, H.Y., Ceylan, E. ve İlhan, M. (2020). Genotypic variation in calcium uptake in common bean (Phaseolus vulgaris L.) under chilling stress. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 59-65.
8. Dere, S., Coban, A., Akhoundnejad, Y., Ozsoy, S., Dasgan, Y.D. (2019). Use of mycorrhiza to reduce mineral fertilizers in soilless melon (Cucumis melo L.) cultivation. Not. Bot. Horti. Agrobo, 47(4):1331-1336.

9. Dinç E. (2014). Sater (Satureja hortensis L.) bitkisinde inorganik ve organik gübre uygulamalarının verim ve bazı kalite unsurlarına etkileri. (Yükseklisans Tezi), Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ.
10. Engin, V.T. ve Cöcen, E.İ. (2016)Leonardit ve humik maddeler. Yer Altı Kaynakları Dergisi, 1(2): 13-20.
11. Engin, V.T., Cöcen, İ. ve Uğur, İ. (2012). Türkiye’de leonardit. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, 2012(1), 435-443.
12. Ergönül, S. (2011). Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerine uygulanan humik asit ve leonardit’in verim, verim öğeleri üzerine etkileri. (Yükseklisans Tezi), Ankara Üniversitesi, Ankara.
13. ETAE (Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü), (2018). Tescilli çeşit kataloğu. Erişim adresi https://arastirma.tarimorman.gov.tr/etae/Menu/68/Tescilli-Cesit-Katalogu-2018
14. FAO (2020). Food and agriculture data. Erişim adresi http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC
15. Gürsoy, M. (2016). Ankara koşullarında yazlık kolza (Brassica napus ssp. oleifera L.)’nın kantitatif ve kalitatif özelliklerine leonarditli ortamda farklı humik asit dozlarının etkileri. (Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi, Ankara.
16. İmamoğlu, S. (2019). Farklı leonardit uygulamalarının fasulyede verim ve kalite üzerine etkisi. (Yükseklisans Tezi), Uludağ Üniversitesi, Bursa.
17. Kökten, K., Seydoşoğlu, S., Kaplan, M. ve Boydak, E. (2014). Forage nutritive value of soybean varieties. Legume Research-An International Journal, 37(2), 201-206.
18. Mostafa, A.A.A. ve Akın, A. (2017). Italia üzüm çeșidinde farklı dozlarda hümik madde uygulamasının verim ve kalite üzerine etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(2), 73-78.
19. Öktem, A., Nacar, A. ve Öktem, A. (2017). Sıvı olarak toprağa uygulanan hümik asit miktarlarının kırmızı mercimek bitkisinde (Lens culinaris Medic.) verim ve bazı verim unsurlarına etkisi. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26 (2017), 119-124.
20. Özel, E.Z. (2011). İki farklı tekstüre sahip toprakta leonardit organik metaryalinin mısır bitkisinin azot alımına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi), Namık Kemal Üniversitesi, Tekirdağ.
21. Öztürk, E. (2010). Organik mısır yetiştiriciliğinde farklı leonardit miktarlarının verim ve verim unsurlarına etkileri. (Yüksek Lisans Tezi), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
22. Pekcan, T. ve Çolak Esetlili, B. (2018). Leonardit kökenli organik materyallerin bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi. U. Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi, 32(1), 31-41.
23. Pertuit, A.J., Dudley, J.B. ve Toler, J.E. (2001). Leonardite and fertilizer levels influence tomato seeling growth. Hortscience, 36(5), 913-915.
24. TÜİK (2020). Bitkisel üretim istatistikleri. Erişim adresi https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr
25. Yiğitoğlu, D. ve Anlarsal, A.E. (2012). Kahramanmaraş koşullarında farklı bitki sıklıklarının kışlık ve yazlık ekilen bazı nohut çeşitlerinde (Cicer arietinum L.) verim ve verim ile ilgili özelliklere etkisi. Çukurova Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 27 (2), 11-20.