Jeotermal Banyo Tedavileri Sırasında Radon Maruziyetinin Belirlenmesi

Öz

Radon gazı, doğal radyasyon kaynakları nedeniyle oluşan radyasyon maruziyetinin en yaygın ve birincil kaynağıdır. Radon ve kısa süreli bozunma ürünleri havadaki küçük partiküllere yapışabilmekte ve bu partiküllerin solunması akciğer dokularını alfa radyasyonu ile ışınlayarak akciğer kanseri riskinde artışa neden olmaktadır. Radon, havada difüzyonla veya suda çözünerek yaşam alanlarına ulaşabilmektedir ve ayrıca radonun suda kolaylıkla çözünebildiği ve azalan sıcaklıkla çözünürlüğünün hızla arttığı iyi bilinmektedir. Bu nedenle, içme suyu, yeraltı suları ve jeotermal sularda radon aktivite seviyelerinin incelenmesi, su kullanımına bağlı olarak maruz kalınan radyasyonun belirlenmesi için çok önemlidir. Bu çalışmada, jeotermal su örneklerinde çözünmüş radon konsantrasyonları ve termal banyo tesislerinde tedavi sırasındaki bina içi radon seviyeleri AlphaGUARD PQ2000Pro kullanılarak ölçülmüştür. Eylül 2019'da, jeotermal suların kullanıldığı banyoların bulunduğu üç tesiste bina içi radon ölçümleri gerçekleştirildi. Büyük Menderes Grabeni'nde yer alan jeotermal sahalarda bulunan dokuz lokasyondan su örnekleri toplanarak bölgeye ait jeotermal sulardaki radon seviyeleri belirlendi. 753-186 Bq / m3 arasındaki bina içi radon konsantrasyonları nedeniyle bölge sakinleri ve ziyaretçiler tarafından alınan yıllık etkin dozlar hesaplandı.

Anahtar Kelimeler

• Radon maruziyeti
• Jeotermal Banyo Tedavisi
• SPA

Determination of Radon Exposure During the Geothermal Bath Therapies

Öz

Radon gas is the widest and primary origin of radiation exposure due to natural radiation sources. Radon and its short-term decay products may adhere to small particles in the air and inhalation of these particles cause an increase in lung cancer risk by irradiating lung tissues by alpha radiation. Radon can reach living spaces by diffusion in air or dissolving in water and also it is well known that radon readily soluble in water and the solubility of radon increases quickly while the temperature of the water is decreasing. For this reason, investigation of radon activity concentration levels in drinking water, groundwater and geothermal waters is necessary to avoid exposure to radiation due to water use. In this study, dissolved radon concentrations in geothermal water samples and the indoor radon levels during the treatment in thermal bath facilities, were measured by using AlphaGUARD PQ2000Pro. The indoor measurements were performed at three facilities which contain bathrooms using geothermal waters in September 2019. Radon levels in the geothermal waters of the region were determined by collecting water samples from nine locations in the geothermal fields in the Büyük Menderes Graben. The annual effective doses received by residents and visitors due to indoor radon concentrations between 753-186 Bq/m3 was calculated.

Anahtar Kelimeler

• Radon exposure
• Geothermal Bath Treatment
• SPA

Kaynakça

1. Keith S, Doyle JR, Harper C, et al. Toxicological Profile for Radon. Atlanta (GA): Agency for Toxic Substances and Disease Registry (US); 2012 May.
2. Nazaroff, W. W. (1992), Radon transport from soil to air, Rev. Geophys., 30(2), 137– 160, doi:10.1029/92RG00055.
3. Davinelli, S., Bassetto, F., Vitale, M., & Scapagnini, G. (2019). Thermal Waters and the Hormetic Effects of Hydrogen Sulfide on Inflammatory Arthritis and Wound Healing. The Science of Hormesis in Health and Longevity, 121-126. doi:10.1016/b978-0-12-814253-0.00010-3
4. Vogiannis, E., Niaounakis, M., & Halvadakis, C. (2004). Contribution of 222Rn-bearing water to the occupational exposure in thermal baths. Environment International, 30(5), 621-629. doi:10.1016/j.envint.2003.11.004
5. Walczak, K., Olszewski, J., & Zmyślony, M. (2015). Estimate of radon exposure in geothermal SPAs in Poland. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 29(1), 161-166. doi:10.13075/ijomeh.1896.00404
6. Műllerová, M., Mazur, J., Blahušiak, P., Grządziel, D., Holý, K., Kovács, T., Shahrokhi, A. (2016). Preliminary results of radon survey in thermal spas in V4 countries. Nukleonika, 61(3), 303-306. doi:10.1515/nuka-2016-0050
7. Simsek, S. (2003). Hydrogeological and isotopic survey of geothermal fields in the Buyuk Menderes graben, Turkey. Geothermics, 32(4-6), 669-678. doi:10.1016/s0375-6505(03)00072-5
8. UNSCEAR, 2000. United Nation Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation. Sources and Effects of Ionizing Radiation, United Nations Publications, New York.

9. Genitron Instruments, 2000. Alpha Guard PQ2000 PRO Multiparameter Radon Monitor. Genitron Instruments Ltd, Frankfurt.