Güneş Enerjisi Santrallerinin Arazi Kullanımına Etkisi ve Sonuçları: Osmaniye Örneği

Öz

Türkiye’de yenilenebilir enerji kaynaklarına verilen önem çerçevesinde, Hidroelektrik ve rüzgâr enerji santralleriyle başlayan süreç güneş enerjisi santralleriyle sürmektedir. Hidroelektrik santralleri ve rüzgâr enerjisi santral tesisleri , güneş enerjisi santrallerine (GES) göre daha az arazi planlama mevzuatı kapsamına girmekte, GES tesisleri araziye yayıldığından geniş arazi parçalarının kullanımını gerektirmektedir. Bu sebeple birçok kamu kurumunu ilgilendiren bir proje çalışmasıdır. Ülkemizde GES yatırımlar devlet tarafından teşvik edilmekte ve enerji alım garantisi verilmektedir. Bu nedenle özel sektörde bu konuya ağırlık vermekte yatırımlarını artırmaktadır. Bu çalışmada ,Doğu Akdeniz bölgesinde Osmaniye’deki GES projeleri incelenmiştir. Arcgis programı kullanılarak, GES kurulumu tamamlanmış parsellerin İlçe bazlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) veri tabanı oluşturulmuş ve arazi kullanımda oluşan değişimler izlenmiştir. Osmaniye’deki GES potansiyelinin kuruluma oranla çok fazla olduğu görülmektedir. Bu çalışmaya göre kıraç arazi için Osmaniye ilinde elde edilen tarımsal gelirin, GES tesisinden elde edilecek kira gelirine göre çok düşük olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• GES
• Arcgis
• Arazi Kullanımı
• Osmaniye
• CBS

The Effects of Solar Energy Power Plants on Land Use and the Results: Case of Osmaniye

Öz

Turkey’s important renewable energy sources begin with solar power plants, hydroelectric and wind power plants. Hydroelectric and wind power plant facilities fall under the scope of land planning legislation less than solar power plants (SPP), and SPP facilities require wide areas. Thus, this project study concerns many public institutions. In Turkey, SPP investments are supported by the state, and energy purchase guarantee is provided. Therefore, the private sector focuses on increasing their investments.
In this study, SPP projects in Osmaniye have been examined. District-based Geographical Information Systems (GIS) database was created for competed SPP setup parcels using the Arcgis program, and the changes in land use were monitored. It is seen that the SPP potential in Osmaniye is much higher than the establishment. According to this study, it was determined that the agricultural income obtained in Osmaniye for the barren land is lower than the rental income of SPP facility. 

Anahtar Kelimeler

• SPP
• Arcgis
• Land Use
• Osmaniye
• Geographical Information Systems

Kaynakça

1. AKBULAK, C., ERGİNAL, A. E., & ÖZTÜRK, B. (2008). Gelibolu Yarımadası'nın kuzeybatı kıyılarında arazi kullanımının uzaktan algılama ile incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(20), 41-50.
2. Bahnemann, D. (2004). Photocatalytic water treatment: solar energy applications. Solar energy, 77(5), 445-459.
3. Dewan, A. M., & Yamaguchi, Y. (2009). Land use and land cover change in Greater Dhaka, Bangladesh: Using remote sensing to promote sustainable urbanization. Applied Geography, 29(3), 390-401.
4. D. E. K. T. M. (2009). Dünya’da ve Türkiye’de Güneş Enerjisi. EKC Form Ofset, ISBN, 978-605
5. Fatih, K., & Karatepe, A. (2012). UZAKTAN ALGILAMA TEKNOLOJİLERİ İLE BEYKOZ İLÇESİ (1986-2011) ARAZİ KULLANIMI DEĞİŞİM ANALİZİ. Marmara Coğrafya Dergisi(25), 378-389. GEYMEN, A. (2016). Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak su havzalarındaki doğal kaynakların izlenmesi: Elmalı Havzası örneği. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 19(2), 174-180.
6. Güçlüer, D., & Batuk, F. (2011). Güneş Enerjisi Santrali Kurulacak alanların CBS-ÇÖKA Yöntemi ile Belirlenmesi. TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası, 13. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı, Ankara.
7. Gürbüz, M., Denizdurduran, M., Karabulut, M., & Kızılelma, Y. (2012). Uzaktan algılama ve CBS kullanarak Elbistan Ovasında arazi kullanımı/arazi örtüsünde meydana gelen değişimlerin incelenmesi. KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi, 30-37.
8. Karagöl, E. T., & Kavaz, İ. (2017). Dünyada ve Türkiye’de yenilenebilir enerji. Analiz. Seta, 197, 18-28.

9. Kaya, Ö., & Toroğlu, E. (2015). Monitoring urban development of Kayseri and change detection analysis. Türk Coğrafya Dergisi, 65, 87-96.
10. Kern, J., & Trieb, F. (2015). BETTER–Bringing Europe and Third Countries closer together Through Renewable Energies A Framework for successful RES-E Expansion in NA.
11. KOCA, H., & UZAR, M. CBS VE BULANIK ANALİTİK HİYERARŞİ PROSESİ İLE GÜNEŞ ENERJİ SANTRALLERİNİN YERLERİNİN BELİRLENMESİ: MENEMEN ÖRNEĞİ. . Mevlüt, U. (2017). Güneş enerjisi santrali kurulabilecek alanların AHP yöntemi kullanılarak CBS destekli haritalanması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(4), 343-351.
12. Sánchez-Lozano, J. M., Teruel-Solano, J., Soto-Elvira, P. L., & García-Cascales, M. S. (2013). Geographical Information Systems (GIS) and Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods for the evaluation of solar farms locations: Case study in south-eastern Spain. Renewable and sustainable energy reviews, 24, 544-556.
13. SARSICI, N. (2020). Karabük ilinde Güneş Enerjisi Santrali (GES) Kurulabilecek Alanların Çok Ölçütlü Karar Analizi ile Tespiti
14. Shalaby, A., & Tateishi, R. (2007). Remote sensing and GIS for mapping and monitoring land cover and land-use changes in the Northwestern coastal zone of Egypt. Applied Geography, 27(1), 28-41.
15. Şahin, A. (2009). 1. Türkiye Güneş Enerjisi Kursu. TMMOB Meteoroloji Mühendisleri.
16. Tahri, M., Hakdaoui, M., & Maanan, M. (2015). The evaluation of solar farm locations applying Geographic Information System and Multi-Criteria Decision-Making methods: Case study in southern Morocco. Renewable and sustainable energy reviews, 51, 1354-1362.
17. Taktak, F., & Mehmet, I. (2018). Güneş Enerji Santrali (GES) Geliştirme: Uşak Örneği. Geomatik, 3(1), 1-21.
18. URL-1. 2016 Yılı Ham Petrol ve Doğal Gaz Sektör Raporu. Retrieved 19.03.2018 from www.tpao.gov.tr/tp5/docs/rapor/sektorrapor3105.pdf
19. URL-2. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı (2016) Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü, “Yenilenebilir Enerji,”. Retrieved 19.03.2018 from www.eie.gov.tr/yenilenebilir.aspx
20. URL-3. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, 5403 Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu. Retrieved 01.06.2016 from
21. URL-4. Osmaniye İli FV Güneş Elektriği Fizibilite Çalışması. Retrieved 16.02.2021 from https://www.dogaka.gov.tr/dokuman-merkezi/arastirma-ve-planlama/osmaniye-ili-fv-gunes-elektrigi-fizibilite-calismasi
22. Varınca, K. B., & Varank, G. (2005). Güneş kaynaklı farklı enerji üretim sistemlerinde çevresel etkilerin kıyaslanması ve çözüm önerileri. Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi, İçel, 24-25.
23. Watson, J. J., & Hudson, M. D. (2015). Regional Scale wind farm and solar farm suitability assessment using GIS-assisted multi-criteria evaluation. Landscape and urban planning, 138, 20-31.
24. Winston, R., & Hinterberger, H. (1975). Principles of cylindrical concentrators for solar energy. Solar energy, 17(4), 255-258.
25. Wu, Q., Li, H.-q., Wang, R.-s., Paulussen, J., He, Y., Wang, M., Wang, B.-h., & Wang, Z. (2006). Monitoring and predicting land use change in Beijing using remote sensing and GIS. Landscape and urban planning, 78(4), 322-333.
26. YALÇIN, C., & Mustafa, Y. (2019). Burdur’da Güneş Enerjisi Santrali (GES) Yatırımına Uygun Alanların CBS Yöntemiyle Tespiti. Geomatik, 5(1), 36-46.