Kentsel Dönüşüm ve Kentsel Stres Kavramlarının Olası İlişkileri

Öz

Geçmişten günümüze kentler sürekli değişimin ve dönüşümün yaşandığı, inşaat odaklı bir dinamizme sahip, yerleşim alanları olmuşlardır. Kentsel dönüşüm, kentlerin bu dinamik yapısına doğrudan cevap veren bir uygulama olarak ülkemizde ve Dünya’da sıkça kullanılmaktadır. Kentsel stres etkilerinin kentin dinamizmine bağlı olduğu gerçeği gibi kentteki dönüşüm hareketlerinin de kentsel stres üzerinde etkisi bulunmaktadır. Özellikle insan sağlığının ve yaşam kalitesinin ön planda tutulduğu sürdürülebilir ve ekolojik eksenli kentsel dönüşüm çalışmalarının kentsel stresi azalttığını söylemek mümkündür. Hazırlanan bu araştırma çalışmasında, kentsel stres ve kentsel dönüşüm arasındaki ilişki kentsel dönüşümün amaçları ve boyutları üzerinden incelenmekte olup başarılı bir kentsel dönüşüm uygulaması olarak görülen Bo01 Malmö kentsel dönüşüm projesi üzerinden kentsel stresin azaltılmasına yönelik uygulamaları incelenmektedir. Bo01 projesi sürdürülebilir ve ekolojik kentsel dönüşümün bir örneği olarak ele alınmakta ve atıl kalan bir alanı yeniden işlevsel hale getirerek kentsel stresin azaldığı bir yaşam alanı haline geldiği görülmektedir. Sonuçta başarılı ve yaşam kalitesini arttıran, toplumun tümü üzerinden fayda yaratabilen kentsel dönüşüm uygulamaları ile atılacak adımların, kentsel stresi azaltması mümkündür. Uygulamada Bo01 Malmö projesi gibi başarılı örnekler ile kentsel stres faktörleri göz önünde bulundurularak kentsel dönüşüm projeleri yeniden ele alındığında kentsel stresi azalacak olup yaşam kalitesini de artacaktır.

Anahtar Kelimeler

• kentsel stres
• kentsel stres faktörleri
• kentsel dönüşüm
• kentsel dönüşüm amaçları ve boyutları
• Bo01-Malmö

Potential Relationships of Urban Transformation and Urban Stress Concepts

Öz

From past to present, cities have been residential areas with a construction-oriented dynamism, where constant change and transformation are experienced. Urban transformation is frequently used in our country and in the world as an application that directly responds to this dynamic structure of cities. The fact that the effects of urban stress depend on the dynamism of the city, the transformation movements also have an effect on urban stress in the city. Sustainable and ecologically oriented urban transformation studies, especially in which human health and quality of life are prioritized, reduce urban stress. In this research article, the relationship between them is examined through the purposes and dimensions of urban transformation, and its applications to reduce urban stress are examined through the Bo01 Malmö urban transformation project. Bo01 project stands out as an example of sustainable and ecological urban transformation, and it has become a living space where urban stress is reduced by increasing the quality of life of the citizens by making an idle area functional again. As a result, it is possible to reduce urban stress with successful urban transformation practices that create benefits for the entire society. Considering successful examples such as the Bo01 Malmö project and urban stress factors in practice, urban regeneration projects will decrease and the quality of life will increase.

Anahtar Kelimeler

• urban stress
• urban stress factors
• urban transformation
• urban transformation goals and dimensions
• Bo01-Malmö

Kaynakça

1. Austin, G. (2013). "Bo01, Malmö, İsveç Örneği Ve Sürdürülebilirlik Değerlendirmesi". Yeşil Bina Dergisi. 8(3): 34–50. doi: 10.3992 / jgb.8.3.34. ISSN1552-6100.
2. ATAÖV, A., OSMAY, S. (2007), “Türkiye’de Kentsel Dönüşüme Yöntemsel Bir Yaklaşım”, Middle East Technical University Journal of The Faculty of The Architecture, Vol. 2, 57-82.
3. Fraker, H. (2013). The hidden potential of sustainable neighborhoods: Lessons from low-carbon communities (pp. 150-155). Washington, DC, USA: Island press.
4. Kayacan, T. (2009). Gecekondu Alanlarının Kente Entegrasyonu, Zeytinburnu ve Karanfilköy Örnekleri, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ, İstanbul.
5. Koene, M. (2018). Urban Stress: Research into the reduction of urban stress through urban design, MSc Thesis, TU Delft, The Netherlands.
6. Özden, P. P. (2008). “Kentsel Yenileme: Yasal-Yönetsel Boyut, Planlama ve Uygulama”, İmge Kitabevi Yayınları, İstanbul
7. Polat, S., Dostoğlu N. (2007). “Kentsel Dönüşüm Kavramı Üzerine: Bursa’da Kükürtlü ve Mudanya Örnekleri”. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 1, 61-76.
8. Şişman, A., Kibaroğlu, D. (2009). 12. Türkiye Harita Bilimsel ve Teknik Kurultayı. “Dünya'da ve Türkiye'de Kentsel Dönüşüm Uygulamaları”, Ankara: TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası.

9. Yedekçi, G. (2015). Dünya'da ve Türkiye'de Uygulanmış Örnekleri ve Özgün Dönüşüm Modeli Önerisi İle Kentsel Dönüşüm. Mimarlık Vakfı İktisadi İşletmesi.
10. Url-1. https://use.metropolis.org/case-studies/city-of-tomorrow
11. Url-2. https://www.flickr.com/photos/mariaeklind/14808414873/