EN
TR
Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması
Öz
Terör faaliyetleri sonucu meydana gelen patlamalar, binalara büyük zararlar vermekte ve birçok can kaybına neden olmaktadır. Patlama olayları uygulama açısından kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilebilmektedir. Bomba yüklü araçlarla yapılacak saldırılarda, bu araçlar, hedeflenen yapıya erişim kolaylığı sağlarken, araç kapasitelerine göre çeşitli miktarlarda patlayıcı getirme olanağına sahiptir. Literatürde yapıların patlama güvenliğine yönelik çalışmalarda eleman bazında ya da yapısal olarak birtakım analiz yöntemleri kullanılmaktadır. Patlama yükü etkisi altında tek bir yapı elemanının performansının belirlenmesi, yapısal bir sistemde çökme analizlerinin yapılması, yapıya dinamik patlama yüklerinin etki ettirilmesi bunlardan bazılarıdır. Bu çalışma kapsamında öncelikle sonlu eleman yöntemine dayalı analiz yapan SAP2000 yazılımı kullanılarak farklı mesafelerden uygulanan patlama yükleri için yapının analizleri gerçekleştirilmiş ve patlayıcıya en yakın konumda bulunan kolonun dinamik davranışı incelenmiştir. Ayrıca eleman bazlı ve tek serbestlik dereceli sisteme dayalı analiz yapan RC-Blast yazılımında mevcut kolonun modellenmesi yapılarak kolon kapasiteleri belirlenmiştir. Yapıların patlama güvenliğine yönelik sismik taban yalıtımı uygulaması önerilmiş ve yalıtımlı ve yalıtımsız yapı durumları için kritik noktadaki kolonda meydana gelen etki/kapasite oranları karşılaştırılmıştır. Sismik izolatörlü yapıların patlama etkilerini daha iyi sönümlediği sonucuna varılmıştır. Çalışma sonucunda RC-Blast ve SAP2000 yazılımlarında yapılan çözümlemelerde yapı davranışları ancak başlangıç seviyesinde benzerlik göstermektedir. Patlama etkilerini azaltmak amacıyla yapı çevresine korunaklı duvar inşa edilmesi önerilmiştir. Yapıların patlama etkileri altında davranışı kesin olarak bilinmemekle birlikte çözüm yöntemlerinin farklılaştırılması belirli yaklaşımları beraberinde getirebilmektedir. Patlama analizlerinde eleman bazlı ve sistem bazlı yöntemlerin bir arada kullanımının daha verimli sonuçlar vereceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Salloum, Y. A., Abbas, H., Almusallam, T. H., Ngo, T., & Mendis, P. (2017). Progressive collapse analysis of a typical RC high-rise tower. journal of king saud university-engineering sciences, 29(4), 313-320.
- Army, U. S. (1990). Structures to resist the effects of accidental explosions, TM 5-1300. US Department of the Army Technical Manual, Washington, DC.
- ASCE. (1985). Design of structures to resist nuclear weapons effects. ASCE manual 42.
- Attacks Against Buildings FEMA-452. Washington DC: Department of Homeland Security.
- Baker W.E., (1973) “Explosions in Air”, Univ. of Texas Press, Austin TX USA.
- Federal Emergency Management Agency (FEMA). (2003). FEMA-426: Reference Manual to Mitigate Potential Terrorist Attacks against Buildings.
- FEMA (2007). Risk Management Series, Site and Urban Design for Security Guidance Against Potential Terrorist Attacks, FEMA 430.
- FEMA. (2003). Primer for Design of Commercial Buildings to Mitigate Terrorist Attacks. FEMA 427.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ağustos 2021
Gönderilme Tarihi
12 Nisan 2021
Kabul Tarihi
26 Haziran 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Sayı: 25
APA
Toplu, E., & Kırtel, O. (2021). Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 25, 442-450. https://doi.org/10.31590/ejosat.913858
AMA
1.Toplu E, Kırtel O. Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması. EJOSAT. 2021;(25):442-450. doi:10.31590/ejosat.913858
Chicago
Toplu, Elif, ve Osman Kırtel. 2021. “Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 25: 442-50. https://doi.org/10.31590/ejosat.913858.
EndNote
Toplu E, Kırtel O (01 Ağustos 2021) Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi 25 442–450.
IEEE
[1]E. Toplu ve O. Kırtel, “Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması”, EJOSAT, sy 25, ss. 442–450, Ağu. 2021, doi: 10.31590/ejosat.913858.
ISNAD
Toplu, Elif - Kırtel, Osman. “Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 25 (01 Ağustos 2021): 442-450. https://doi.org/10.31590/ejosat.913858.
JAMA
1.Toplu E, Kırtel O. Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması. EJOSAT. 2021;:442–450.
MLA
Toplu, Elif, ve Osman Kırtel. “Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması”. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, sy 25, Ağustos 2021, ss. 442-50, doi:10.31590/ejosat.913858.
Vancouver
1.Elif Toplu, Osman Kırtel. Yapı Sistemlerinde Patlama Etkilerinin ve Patlama Güvenliğinin Araştırılması. EJOSAT. 01 Ağustos 2021;(25):442-50. doi:10.31590/ejosat.913858