Derleme

Havacılık Nöroergonomisinde Optik Beyin Görüntüleme Uygulamaları

Sayı: 25 31 Ağustos 2021
PDF İndir
EN TR

Havacılık Nöroergonomisinde Optik Beyin Görüntüleme Uygulamaları

Öz

Pilotların, insansız hava aracı operatörlerinin, hava trafik kontrolörlerinin eğitim ve uçuş faaliyetleri sırasında bilişsel durumlarının takibini sağlayacak nesnel yöntemlerin geliştirilmesi uçuş emniyetinin sağlanması, eğitim süreçlerinin optimizasyonu ve yenilikçi insan-makine arayüzlerinin tasarımı bakımından kritik önem taşımaktadır. İşlevsel Yakın-Kızılötesi Tayfölçümü (functional near infrared spectroscopy – fNIRS) optik beyin görüntüleme teknolojisi gibi saha kullanımına uygun, portatif ve güvenilir nörofizyolojik ölçüm yöntemleri bu ihtiyaçlara yönelik bazı önemli avantajlar sunmaktadır. Bu derlemede fNIRS teknolojisinin dayandığı bilimsel temeller ve bu teknolojiyle gerçekleştirilmiş pilot/operatör bilişsel işyükü takibi, kontrol arayüzü değerlendirmesi, g-loc/hipoksi kestirimi gibi öncü havacılık uygulamalarından örnekler sunularak fNIRS yönteminin havacılık tıbbı ve ergonomisi alanları için sunduğu imkanların özetlenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayaz, H., Onaral, B., Izzetoglu, K., Shewokis, P. A., McKendrick, R., & Parasuraman, R. (2013). Continuous monitoring of brain dynamics with functional near infrared spectroscopy as a tool for neuroergonomic research: Empirical examples and a technological development. Frontiers in Human Neuroscience, 7, 1-13.
  2. Ayaz, H., Çakir, M. P., İzzetoğlu, K., Curtin, A., Shewokis, P. A., Bunce, S. C., & Onaral, B. (2012, March). Monitoring expertise development during simulated UAV piloting tasks using optical brain imaging. In Proceedings of 2012 IEEE aerospace conference (pp. 1-11). IEEE.
  3. Ayaz, H., Shewokis, P. A., Bunce, S., Izzetoglu, K., Willems, B., & Onaral, B. (2012). Optical brain monitoring for operator training and mental workload assessment. Neuroimage, 59(1), 36-47.
  4. Ayaz, H., Bunce, S., Shewokis, P., Izzetoglu, K., Willems, B., & Onaral, B. (2012). Using Brain Activity to Predict Task Performance and Operator Efficiency. In H. Zhang, A. Hussain, D. Liu & Z. Wang (Eds.), Advances in Brain Inspired Cognitive Systems (Vol. 7366, pp. 147-155). Berlin: Springer.
  5. Ayaz, H., Shewokis, P. A., Curtin, A., Izzetoglu, M., Izzetoglu, K., & Onaral, B. (2011). Using MazeSuite and Functional Near Infrared Spectroscopy to Study Learning in Spatial Navigation. Journal of Visual Experiments (56),e3443.
  6. Ayaz, H., Willems, B., Bunce, B., Shewokis, P. A., Izzetoglu, K., Hah, S., Onaral, B. (2010). Cognitive Workload Assessment of Air Traffic Controllers Using Optical Brain Imaging Sensors. In T. Marek, W. Karwowski & V. Rice (Eds.), Advances in Understanding Human Performance: Neuroergonomics, Human Factors Design, and Special Populations (pp. 21-31): CRC Press.
  7. Ayaz, H., Izzetoglu, M., Shewokis, P. A., & Onaral, B. (2010, August). Sliding-window motion artifact rejection for functional near-infrared spectroscopy. In Proceedings of 2010 Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine and Biology (pp. 6567-6570). IEEE.
  8. Ayaz, H., & Dehais, F. (Eds.). (2019). Neuroergonomics: The brain at work and in everyday life. Academic Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

19 Nisan 2021

Kabul Tarihi

27 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 25

Kaynak Göster

APA
Çakır, M. (2021). Havacılık Nöroergonomisinde Optik Beyin Görüntüleme Uygulamaları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 25, 380-391. https://doi.org/10.31590/ejosat.919993