Yıl 2019, Cilt , Sayı 16, Sayfalar 679 - 687 2019-08-31

Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları

Tolga Kayacan [1] , Yaprak Özel [2] , Berna Kayacan [3]


Göçebe hayattan yerleşik hayata geçişte, ilk yerleşim yeri olarak ticaret veya tarım için en uygun koşulların olduğu bereketli, su kıyılarının tercih edildiği görülmektedir. Zaman içinde nüfus artmaya başlamış, yeni göçler ile bu artış desteklenmiştir. Şehirin biçimlenmesindeki ana etkenler; sanayileşme, yeni kurulan sirkülasyon ağları, ticaretteki artış oluşturmuştur. Sanayileşme ile kurulan fabrikalar, hava ve kara sikülasyon ağları gibi şehri diğer şehirler ile iletişime geçiren kamusal alanlar şehir hayatını aksatmayacak şekilde konumlanmıştır. Bazı şehirler ise kurulan fabrikaların yanında oluşmuş ve biçimlenmiştir. Tarım ile uğraşan toplumlar ise tarım arazileri ve ulaşım ağlarına yakın yerleri yerleşim için benimsemiştir. Şehirler bu şartlara bağlı olarak giderek genişlemiş ve yayılmıştır. Ancak teknolojik gelişmeler, sanayileşme, seri üretim teknolojileri gibi değişiklikler, bunların yanı sıra fabrikaların oluşturdukları kirlilik ve atıklar, yer altı kaynaklarının tükenmesi gibi değişimler geniş metrekareler kaplayan bu yapıları ve alanları kullanım dışı bırakmıştır. Bunların yanı sıra şehrin yayılması ile birlikte öncesinde şehrin dışında yerleşmiş olan bazı geniş metrekareli fonksiyonlar artık şehrin içinde kalmıştır. Aktif olarak işlevini devam ettiren bu fonksiyonlar (fabrikalar, ulaşım binaları gibi) ise ihtiyaca bağlı olarak yapılması gereken kendi iç büyümelerindeki gelişimi sağlayamamakta ve konumları nedeniyle de şehir sirkülasyonunda negatif bir etki yaratmaktadır. İşlevini yitirmiş olanlar ise atıl ve terkedilmiş bir şekilde kendi kendini tüketmekte ve şehir içinde istenmeyen bir alan haline gelerek, güvenlik açısından sorunlar oluşturmaktadır. Bu çalışmada, öncesinde şehrin dışında konumlanan ancak gelişmelere bağlı olarak şehrin içinde kalmış geniş metrekarelere sahip işlevini yitirmiş atıl kalmış alanların yeniden işlevlendirilmesi üzerine çalışılmıştır. Yeniden işlevlendirilerek kentin ve kentlinin hayatına katılan bu alanların önceki fonksiyonları ve yeni fonksiyonlarının neler olduğu araştırılmıştır ve kentliye ve kente katkı sağlayabilmesi için yapılan çözümler ve yöntemler, yurtdışı örnekleri üzerinden incelenmiştir. Sonuç olarak şehir merkezinde yeralan ve geniş metrekareler kaplayan, işlevsiz, mevcut bir alanın atıl halindenkurtarılıp yeniden yaşama aktarılması aşamasındaki ana etkenin ne olması gerektiği ortaya konmuştur.  Sonuç bölümünde İstanbul kentindeki dönüşüm örnekleri irdelenmiştir.

Kent, Kamusal Alan, tasarım
  • Adedeji, O.H., 2011. Human Settlement and Development Lecture Notes, UNAAB, Abeokuta, Nijerya.
  • Akkar, M., 1997. “Kent Planlamasında Kamu Arazileri”, Özelleştirme ve Kamu Arazileri içinde, ed. Serdar Karaduman, Gülten Kubin, Ankara: TMMOB Şehir Plancıları Odası Yayınları.
  • Altuntaş, N., 1997. “Siyasal Katılımda Bir Değişim Modeli: Gecekondularda Araçsal Katılımdan Özerk Katılıma Dönüşüm”, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Baykara, T., 2002. “Sosyal yapı ve Şehir Hayatı”, Yeni Türkiye Dergisi, Mayıs-Haziran 2002
  • Demir, E., 2018. “Sanayi Devrimi ve Kent”, Kent Sosyolojisi Ders Notları, Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Dinçer, Y., 1999. “Kent, Kentleşme ve Kent Planlaması, Sivil Toplum İçin Kent, Siyaset ve Demokrasi Seminerleri”, Demokrasi Kitaplığı-WALD Yayınları, İstanbul. Enlil, Z., 2011. Kent ve Planlama Tarihi Ders Notları, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  • Graner, A., 2017. “Why should we deal with abandoned urban spaces?”, https://www.urbanet.info/abandoned-urban-spaces/
  • Güney, Z., 2007. “Kamusal Alan Nedir? Kamusal Mekan Nedir?” www.arkitera.com
  • Johnson, S., 2017. “Millennium Park is new top Midwest visitor destination, high-tech count finds”, www.chicagotribune.com
  • Lewis, M.J., 2006. Gazete yazısı, The New York Times
  • Nefs, M., 2006. “Unused urban space: conservation or transformation? Polemics about the future of urban wastelands and abandoned buildings”. City & Time 2 (1): 4. [online] URL: http://www.ct.ceci-br.org
  • Nemeth, J., Langhorst, J., 2014. “Rethinking urban transformation: Temporary uses for vacant land”, Cities, vol.40, 143-150.
  • Özcan, U., Erol, İ.,2018, “Sürdürülebilir Yerel Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemi”, International Journal Of Social And Humanities Sciences (ISSN: 2602-3288), Sayı:2, s:85
  • Özcan, U., Dağdeviren, Z.S.,(2019), "The Revitalization Of Urban Ruined Regions By Sustainable Design Thought Bronx / NY Sample", İçinde: Kaya, Latif Gürkan (Ed.), 2019, Research & Reviews in Architecture, Planning and Design - Summer, 2019 (ISBN: 978-605-7852-92-2), Gece Kitaplığı Yayınevi, İstanbul.
  • Özcan, U., Caştur, Ş.N.,(2019), " Spor Kompleksi Yapılarının Kültür Yapılarına Dönüşümü/ Avrupa Örneği", İçinde: Atik, Atilla, Kaya, Latif Gürkan ve Abbasova, Sehla (Ed.), 2019, Mimarlık, Planlama ve Tasarım Alanında Araştırma ve Değerlendirmeler - Mart 2019 (ISBN: 978-605-7631-54-1), Gece Kitaplığı Yayınevi, İstanbul.
  • Öztürk, T., Ürük, Z. F, Özel, Y., Uzgören, G., “Mekansal Elverişlilik ve Fiziksel Çevre Kalitesi Bağlamında Mekânsal Kalite Analizi”, 2. Ulusal İç Mimari Tasarım Sempozyumu 2018, 06-07 Aralık 2018, Trabzon
  • Schwarz, T., 2010.” Temporary services for shrinking cities”, Cleveland urban design collective, Kent State University, USA.
  • Sharoff, R., 2006. “How a Park Changed a Chicago Neighborhood”, The New York Times.
  • Sjoberg, G., 2002. “Sanayi Öncesi Kenti”, Ayten Alkan, Bülent Duru (Der. ve Çev.), s. 37-54, 20. Yüzyıl Kenti, İmge Yayınevi, Ankara.
  • Şen, B., 2012. “Metropol Kent Merkezlerinde Çöküntüleşme Eğilimleri: İstanbul Eminönü – Süleymaniye Bölgesi Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Vol. 17, Sayı 2, s. 293-323.
  • Tekeli, İ., 1980. “Türkiye’de Kent Planlamasının Tarihsel Kökleri, Türkiye’de İmar Planlaması”, Mimarlık Fakültesi Yayınları, ODTÜ, Ankara.
  • Uzgören, G., Öztürk, T., Ürük, Z. F, Özel, Y., “Kamusal Alanda Kentsel İç Mekanları Placemaking Süreci Üzerinden Okumak: “Project for Public Spaces” Derneğinin Çalışmalarının İncelenmesi”, 2. Ulusal İç Mimari Tasarım Sempozyumu 2018, 06-07 Aralık 2018, Trabzon
  • Ürük, Z. F, İslamoğlu, K.A.K (2019). Yüksek Binalarda Enerji ve Sertifikasyon Sistemleri İlişkisi., Kaya, L.G., Abbasova S. (Ed.), Mimarlık, Planlama ve Tasarım Alanında Araştırma ve Değerlendirmeler., (ss.59-68). Gece Akademi, Ankara Print ISBN 978-605-7631-54-1
  • Ürük, Z. F, İslamoğlu, K.A.K. “Sürdürülebilir Konutlar ve Sertifikasyon Sistemleri”, 2. Uluslararası Mühendislik ve Mimarlık Kongresi ENAR 2018, 14-16 Kasım 2018, Alanya, Türkiye
  • Ürük, Z. F, İslamoğlu, K.A.K. “Relation of Sustainable Energy and Certification Systems In High-Rise”, 2. Uluslararası Multidisipliner Çalışmalar ve Yenilikçi Teknolojiler Sempozyumu, 19-20-21 Ekim 2018,Kızılcahamam Ankara, Türkiye
  • Ürük, Z. F, İslamoğlu, K.A.K, Erol, İ. “Raylı Sistem İstasyonlarının Sürdürülebilirlik Kapsamında Mekânsal Dönüşümü”, 1. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu 2018, 04-06 Ekim 2018, Dicle Üniversitesi, Diyarbakır, Türkiye
  • Ürük, Z. F, İslamoğlu, K.A.K. “Breeam, Leed Ve DGNB Yeşil Bina Sertifikasyon Sistemlerinin Standart Bir Konutta Karşılaştırılması”, European Journal of Science and Technology, sayı:15, Mart 2019, ss. 143-154, ISSN NO: 2148-2683, DOI : 10.31590/ejosat.512291
  • Url-1: https://courses.lumenlearning.com/boundless-sociology/chapter/urbanization-and-the-development-of-cities/
  • Url-2: http://www.forbes.com
  • Url-3: https://www.arkitektuel.com/parc-de-la-vilette/
  • Url-4: http://www.worldcitiescultureforum.com/data/of-public-green-space-parks-and-gardens
  • Url-5: https://www.gercekgundem.com/istanbul/64816/istanbulda-hangi-ilce-ne-kadar-yesil
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-0818-277X
Yazar: Tolga Kayacan (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-6439-4817
Yazar: Yaprak Özel
Kurum: İstanbul Gelişim Üniversitesi
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-0941-486X
Yazar: Berna Kayacan
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { ejosat592411, journal = {Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-2683}, address = {}, publisher = {Osman SAĞDIÇ}, year = {2019}, volume = {}, pages = {679 - 687}, doi = {10.31590/ejosat.592411}, title = {Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları}, key = {cite}, author = {Kayacan, Tolga and Özel, Yaprak and Kayacan, Berna} }
APA Kayacan, T , Özel, Y , Kayacan, B . (2019). Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (16) , 679-687 . DOI: 10.31590/ejosat.592411
MLA Kayacan, T , Özel, Y , Kayacan, B . "Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 679-687 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejosat/issue/45333/592411>
Chicago Kayacan, T , Özel, Y , Kayacan, B . "Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 679-687
RIS TY - JOUR T1 - Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları AU - Tolga Kayacan , Yaprak Özel , Berna Kayacan Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.31590/ejosat.592411 DO - 10.31590/ejosat.592411 T2 - Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 679 EP - 687 VL - IS - 16 SN - -2148-2683 M3 - doi: 10.31590/ejosat.592411 UR - https://doi.org/10.31590/ejosat.592411 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları %A Tolga Kayacan , Yaprak Özel , Berna Kayacan %T Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları %D 2019 %J Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi %P -2148-2683 %V %N 16 %R doi: 10.31590/ejosat.592411 %U 10.31590/ejosat.592411
ISNAD Kayacan, Tolga , Özel, Yaprak , Kayacan, Berna . "Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi / 16 (Ağustos 2019): 679-687 . https://doi.org/10.31590/ejosat.592411
AMA Kayacan T , Özel Y , Kayacan B . Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 679-687.
Vancouver Kayacan T , Özel Y , Kayacan B . Kente Kazandırılan Yeni Yaşam Alanları. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 687-679.