Yıl 2019, Cilt , Sayı 16, Sayfalar 662 - 678 2019-08-31

Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği

Zerrin Funda Funda Ürük [1] , Tuğçe Öztürk [2]


Bu çalışmada; yurtiçi ve yurtdışı huzurevlerinde yaşayan kişilerin mekân içi yaşam alanlarını yerinde irdelenerek, yaşlıların yoğunlukla kullandığı yatak odası mekânının, işlevsel olarak doğru ve etkin olarak kullanıma uygun olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, yaşlılık sorunları ile Türkiye’den çok daha önce karşılaşmış ve çözüm projeleri geliştirmiş AB standartlarına sahip Belçika’daki huzurevlerinin mekânsal analizleri yerinde irdelenerek, elde edilen veriler sayesinde İstanbul’un gelecekte yaşlılar için daha yaşanabilir huzurevleri tasarlanmasına fayda sağlayacak öneri çalışmaları sunulmuştur. Araştırma sürecinde yaşlı bakım evi ve huzurevlerinin ulusal ve uluslararası olarak yönetmelikleri incelenmiş, yaşlıların yaşam kalitelerini yüksek düzeye ulaştırmak için yönetmeliğe uygun olarak yapılması gereken mekânsal planlamalar gözden geçirilmiştir. Buna bağlı olarak, yaşlı bakım evi ve huzurevlerinde yaşayan kişilerin yatak odası mekânının var olan yönetmeliklere bağlı olarak ve planlamadan ötürü karşılaştığı aksaklıklar irdelenecek ve huzurevi kullanıcılarının mekânsal konforunu arttıracak çözüm önerileri hakkında öneriler verilecektir. Çalışmada yurtiçi ve yurtdışı huzurevi çalışanlarından anket (yüz yüze) yolu ile veriler alınmıştır. Kurumlardan bizzat alınan ya da çizimleri yapılan mimari planlar sayesinde, yatak odası mekânlarının kapasiteleri, m2 leri ve kullanımları doğrultusunda aksaklıklar görülmüş ve öneri çalışmalar sunulmuştur. Bu çalışma sonucunda, İstanbul ve Brüksel’deki huzurevlerinde yaşayan bireylerin gereksinimlerine bağlı olarak yaşlılıkta meydana gelen değişimler dikkate alınarak, yaşam kalitelerini yüksek düzeye ulaştırmak için yatak odası mekânının planlama esnasında dikkat etmemiz gereken unsurlar tespit edilerek, yapılması gerekenler öneri çalışmaları olarak sunulmuştur.

Huzurevi tasarımı, Erişebilirlik, Ergonomi, Mimarlık, İçmimarlık
  • Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Türkiye’de Yaşlıların Durumu ve Yaşlanma Ulusal Eylem Planı Uygulama Programı, Ankara, 2013
  • Berkin, G., Özcan, U., (2017), “Oturmanın Ergonomisi”, Yapı Dergisi (ISSN: 1300-3437, DAAI-Design and Applied Arts Index), Sayı:426, s:140.
  • Cai, H., Zimring, C., (2013), “Understanding cultural differences in nursing unit design with the support of spaces yntax analysis are Chinese nursing units designs different from their U.S. counter- parts?” In: Kim, Y.O., Park, H.T., Seo, K.W.(Eds.), Proceedings of the Ninth International Space Syntax Symposium.Sejong University, Seoul, pp.1–24.
  • Charness N., Dijkstra K. (1999), “Age, luminance, and print legibility in homes, offices, and public place”, Human Factors, 41(2), 173193.
  • Doğan Bulut, Z. (2014). Huzurevlerinde ve evde yaşayan yaşlılarda düşme ile ilişkili risk faktörleri. (Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi), T.C. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara
  • Erkal, S. (2005). Kırıkkale Ovacık mahallesinde yaşayan 65 yaş ve üzeri kişilerin ev kazaları ile karşılaşma durumlarının ve kaza nedenlerinin incelenmesi. Türk Geriatri Dergisi, 8(1): 17-21.
  • Hedge A.L., Rhodes R. (2010). “Assessment of lighting in independent living facilities and residents’ perceptions”, Journal of Applied Gerontology, 29(3)
  • Kutsal Gökçe, Y. (2009). “Yaşlanan Dünyanın Yaşlanan İnsanları” GEBAM Yayınları, Ankara.
  • Lök, N. & Akın, B. (2013, Şubat). Domestic environmental risk factors associated with falling in elderly. Iranian Journal of Public Health, 42(2):120-128.
  • Mumcu Boğa, N., Özdelikara, A. & Ağaçdiken, S. (2015, Ocak). Huzurevindeki yaşlı hastalarda düşme davranışlarının belirlenmesi, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(3): 360-372
  • Özcan, U., Erol, İ., (2018), Organik Mimarlık, Dicle Üniversitesi I Uluslararası Mimarlık Sempozyumu, 4-6 Ekim, Diyarbakır, Türkiye.
  • Özcan, U., Güngör, S., (2019), " Geleneksel Türk Evi ve Yapısal Özellikleri", İçinde: Kaya, Latif Gürkan (Ed.), 2019, Mimarlık, Planlama ve Tasarım Alanında Araştırma ve Değerlendirmeler - 2019 Haziran (ISBN: 978-605-7852-93-9), Gece Kitaplığı Yayınevi, İstanbul.
  • Özel, Y., “Türk Evinde Sokağa Uzanan İç Mekanlar: Çıkmalar”, 3. Uluslararası Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Konferansı, 02- 05 Mayıs 2019, Berlin, Almanya
  • Öztürk, T., Ürük, Z. F, Özel, Y., Uzgören, G., “Mekansal Elverişlilik ve Fiziksel Çevre Kalitesi Bağlamında Mekânsal Kalite Analizi”, 2. Ulusal İç Mimari Tasarım Sempozyumu 2018, 06-07 Aralık 2018, Trabzon
  • Peters Roderick, Nursing Homes Visit, roderick.peters@acalis.com (12.04.2017), zfuruk@gelisim.edu.tr (17.04.2017).
  • Pülüm, E., Sökmen, Ü.N., Çevik Akyıl, R., Ongun, G. & Özdemir Cihangir, H. (2018, Ocak). Aydın Huzurevinde Düşme Riski Taşıyan Yaşlıların Belirlenmesi: Tanımlayıcı Çalışma. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(2): 9-14
  • Türel, G. (2011) “Yaşlı Barınma Merkezlerinde Tasarımın Gelişmesi”, Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, Sayı 1, s.28-43.
  • Uzgören, G., Öztürk, T., Ürük, Z. F, Özel, Y., “Kamusal Alanda Kentsel İç Mekanları Placemaking Süreci Üzerinden Okumak: “Project for Public Spaces” Derneğinin Çalışmalarının İncelenmesi”, 2. Ulusal İç Mimari Tasarım Sempozyumu 2018, 06-07 Aralık 2018, Trabzon
  • World Health Organization, World Report On Ageing and Health, Luxembourg, WHO Press, 2015, p.44.
  • URL-1: http://www.totmdergisi.org/articles/2008/volume15/issue3/2008_15_3_15.pdf [Erişim tarihi 3 Haziran 2018]
  • URL-2: http://www.who.int/features/factfiles/ageing/en/ [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-3: http://im.businessht.com/2017/07/11/ver1499780755/1559934_1181177868afd88557875320dcb61040_orj.jpg [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-4: http://www.who.int/ageing/publications/world-report-2015/en/ [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-5: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30567 [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-6: http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.4414&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-7: https://www.aplaceformom.com/blog/history-caring-for-elders-08-06-2013/ [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-8: http://www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=7.5.4414&MevzuatIliski=0&sourceXmlSearch [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-9: https://wallex.wallonie.be/index.php?doc=21579 [Erişim tarihi 5 Eylül 2018]
  • URL-10: http://e-kutuphane.teb.org.tr/pdf/tebakademi/geriatri_2009/5.pdf [Erişim tarihi 5 Ekim 2018]
  • URL-11: https://eyh.aile.gov.tr/yaslanma-2002-uluslararasi-eylem-plani [Erişim tarihi 5 Ekim 2018]
  • URL-12:http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/zel%20htisas%20Komisyonu%20Raporlar/Attachments/24 8/Ya%C5%9Flanma%20%C3%96zel%20%C4%B0htisas%20Komisyonu%20Raporu.pdf [Erişim tarihi 5 Ekim 2018]
  • URL-13: https://sgb.saglik.gov.tr/Dkmanlar/T%C3%BCrkiye%27de%20Ya%C5%9Fl%C4%B1lar%C4%B1n%20Durumu%20ve%20Ya%C5%9Flanma%20Ulusal%20Eylem%20Plan%C4%B1.pdf [Erişim tarihi 3 Ekim 2018]
  • URL-14: http://www.tuik.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=1588 [Erişim tarihi 5 Ekim 2018]
  • URL-15: http://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health [Erişim tarihi 5 Ekim 2018
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3994-5883
Yazar: Zerrin Funda Funda Ürük (Sorumlu Yazar)
Kurum: İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-9917-1410
Yazar: Tuğçe Öztürk
Kurum: İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { ejosat593611, journal = {Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-2683}, address = {}, publisher = {Osman SAĞDIÇ}, year = {2019}, volume = {}, pages = {662 - 678}, doi = {10.31590/ejosat.593611}, title = {Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği}, key = {cite}, author = {Ürük, Zerrin Funda and Öztürk, Tuğçe} }
APA Ürük, Z , Öztürk, T . (2019). Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (16) , 662-678 . DOI: 10.31590/ejosat.593611
MLA Ürük, Z , Öztürk, T . "Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 662-678 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejosat/issue/45333/593611>
Chicago Ürük, Z , Öztürk, T . "Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 662-678
RIS TY - JOUR T1 - Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği AU - Zerrin Funda Funda Ürük , Tuğçe Öztürk Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.31590/ejosat.593611 DO - 10.31590/ejosat.593611 T2 - Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 662 EP - 678 VL - IS - 16 SN - -2148-2683 M3 - doi: 10.31590/ejosat.593611 UR - https://doi.org/10.31590/ejosat.593611 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği %A Zerrin Funda Funda Ürük , Tuğçe Öztürk %T Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği %D 2019 %J Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi %P -2148-2683 %V %N 16 %R doi: 10.31590/ejosat.593611 %U 10.31590/ejosat.593611
ISNAD Ürük, Zerrin Funda , Öztürk, Tuğçe . "Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi / 16 (Ağustos 2019): 662-678 . https://doi.org/10.31590/ejosat.593611
AMA Ürük Z , Öztürk T . Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 662-678.
Vancouver Ürük Z , Öztürk T . Huzurevlerinde Yatak Odası Mekanının Gelişim Süreci, İstanbul ve Brüksel Örneği. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 678-662.