Yıl 2019, Cilt , Sayı 16, Sayfalar 977 - 982 2019-08-31

Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması

Tijen Över Özçelik [1] , Gül Gündüz [2]


Otomobil montajının çok sayıda parçadan oluşması, sürekli değişen tüketici talebinden dolayı ürün çeşitliliğine gidilmesi ve fabrika yerleşkesinin belirli bir limitinin olması sebebiyle; raf alanı bir otomotiv fabrikasının neredeyse en sınırlı kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Raf alanının etkin, verimli ve doğru yönetimi, hem maliyet açısından performansın en iyilenmesi, hem çalışanların yürüme mesafelerinin azaltılmasıyla hareket mudalarının önlenmesi, hem de artan üretim talebiyle ürün miktarına rağmen fabrika yerleşkesinin aynı kalması açısından kritik önem teşkil etmektedir. Bu çalışmada; kutu çeşidi çerçevesinde, standart raflar kullanılmış ve ergonomik standartları da göz önünde bulundurarak raf optimizasyonu ve raf alanı optimizasyonu gerçekleştirilmiştir. Uygulama bir gerçek hayat problemi olduğu için matematiksel olarak modellenmesi ve optimum çözümlerin bulunması oldukça zordur. Modellenmesi zor olan problemelerin, en uygun değere yakın bir çözüm verebilmesi için sezgisel yöntemlerden faydalanılmıştır. Çalışmada kullanılan ilk metot sezgisel metotlardan biri olan Greedy Algoritmasıdır. Kutular raflara bu algoritmaya göre yerleştirilmiştir. Açgözlü algoritmalar her zaman ve her problem için optimal çözümü vermese de bazı problemler için en uygun çözümü vermektedirler. Bir kerede tek bir karar verme, karar verirken yerel bilgiyi kullanma, karar verirken o an için en çok faydayı bulma gibi işlemler açgözlü probleminin özelliklerindendir. Algoritma en çok faydayı aramaya odaklandığı için açgözlü olarak ifade edilmektedir. Çalışmada kullanılan diğer bir yöntem ise planogram’dır. Raf ve ürün düzenleme yazılımı olan planogram probleme uyarlanmıştır. Planogram; ürünlerin raflarda hangi şekilde düzenleneceğine ve yerleştirileceğine gösteren diyagramları ifade eden yazılımlardır. Ürünlerin raflardan çıkış sırası, boyutları, optimizasyon kuralları ve ergonomi kriterleri göz önüne alınarak oluşturulan yazılım ile belirlenen kısıtlar doğrultusunda en iyiye yakın raf yerleştirme gerçekleştirilmiştir.

Greedy Algoritması, Sırt Çantası Problemi, Raf Optimizasyonu, Planogram
  • Ronald C. Curhan, (1972). The Relationship Between Shelf Space and Unit Sales in Supermarkets, Journal of Marketing Research, Cilt: 9; No: 1; sf.: 406-412.
  • E. Evan Anderson, Henry N. Amato, (1974). A Mathematical Model for Simultaneously Determine The Optimal Brand-Collection and Display-Area Allocation, Operations Research, Cilt: 22, No: 1; sf.: 394-406.
  • Pierre Hansen , Hans Heinsbroek, (1979) .Product Selection and Space Allocation in Supermarket, European Journal of Operational Research; Cilt: 3; No:6; sf.: 474¬484
  • E. Evan Anderson; (1979). An Analysis of Retail Display Space: Theory and Methods, Journal of Business, Cilt: 52, No: 1; sf.: 103¬118.
  • Marcel Corstjens, Peter Doyle, (1981). A Model For Optimizing Retail Space Allocations, Management Science, Cilt: 27; No:7; sf.: 822¬833.
  • Yunus Demir, Cafer Çelik, (2016). Müfredat Bazlı Akademik Zaman Çizelgeleme Probleminin Çözümüne Tam Sayılı Doğrusal Programlama Yaklaşımı, Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, Cilt 31, Sayı 1.
  • Ruibin Bai, Edmund K. Burke, Graham Kendall, (2008). Heuristic, Meta-heuristic and Hyper-Heuristic Approaches for Fresh Produce Inventory Control and Shelf Space Allocation, Journal of the Operational Research Society, doi:10.1057, sf.: 1-11.
  • Norm Borin, Paul W. Farris, James R. Freeland, (1994). A Model for Determining Retail Product Category Assortment and Shelf Space Allocation, Decision Science, Cilt: 25; No: 3; sf.: 359-384.
  • Andrew Lim, Brian Rodrigues, Xingwen Zhang, (2004). Metaheuristics with Local Search Techniques for Retail Shelf-Space Optimization, Management Science, Cilt: 50; No: 1; sf.:117-131.
  • Andrew Lim, Brian Rodrigues, Fei Xiao, Xingwen Zhang, (2002) Adjusted Network Flow for the Shelf-Space Allocation Problem, Proceedings of the 14th IEEE International Conference on Tools with Artificial Intelligence; sf.: 224 230.
  • Hark Hwang, Bum Choi, Grimi Lee, (2009). A Genetic Algorithm Approach to An Integrated Problem of Shelf Space Design and Item Allocation, Computers and Industrial Engineering, Cilt: 56; No: 3; sf.: 809-820.
  • Timothy L. Urban, (2005). An Inventory Theoretic Approach to Product Assortment and Shelf Space Allocation, Journal of Retailing, Cilt: 74; No:1; sf.: 15-35.
  • Bilal Saim, Sezgisel Arama Algoritmaları, Erişim Adresi https://www.bilalsaim.com/sezgisel-optimizasyon-algoritmalari-heuristic-algorithms-h1632.
  • Murat Erşen Berberler, (2009). Sırt Çantası Problem Türleri ve Uygulamaları, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora tezi.
  • Semih Arslan, (2014). Erişim Adresi https://markamuduru.com/planogram-nedir/ .
  • Ruibin Bai, Graham Kendall (2005). An Investigation of Automated Planograms Using a Simulated Annealing Based Hyper-Heuristic, Operations Research/Computer Science Interfaces Series book series (ORCS, volume 32).
  • Mustafa Ayhan, YAEM, (2007). Erişim Adresi https://www.academia.edu/2283596/RAF_ALANI_OPT%C4%B0M%C4%B0ZASYO NU SHELF_SPACE_OPTIMIZATION.
  • Tuncay Özcan, Şakir Esnaf, (2010). Perakende Endüstrisinde Raf Alanı Tahsis ve Mağaza Yerleşim Optimizasyonuna Bütünleşik Bir Model Önerisi, İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dergisi, 1, 55-63.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-9614-8119
Yazar: Tijen Över Özçelik (Sorumlu Yazar)
Kurum: SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ PR.
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0001-7463-3458
Yazar: Gül Gündüz
Kurum: ABDULLAH GÜL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ağustos 2019

Bibtex @araştırma makalesi { ejosat606566, journal = {Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2148-2683}, address = {}, publisher = {Osman SAĞDIÇ}, year = {2019}, volume = {}, pages = {977 - 982}, doi = {10.31590/ejosat.606566}, title = {Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması}, key = {cite}, author = {Över Özçelik, Tijen and Gündüz, Gül} }
APA Över Özçelik, T , Gündüz, G . (2019). Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (16) , 977-982 . DOI: 10.31590/ejosat.606566
MLA Över Özçelik, T , Gündüz, G . "Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 977-982 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejosat/issue/45333/606566>
Chicago Över Özçelik, T , Gündüz, G . "Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi (2019 ): 977-982
RIS TY - JOUR T1 - Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması AU - Tijen Över Özçelik , Gül Gündüz Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.31590/ejosat.606566 DO - 10.31590/ejosat.606566 T2 - Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 977 EP - 982 VL - IS - 16 SN - -2148-2683 M3 - doi: 10.31590/ejosat.606566 UR - https://doi.org/10.31590/ejosat.606566 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması %A Tijen Över Özçelik , Gül Gündüz %T Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması %D 2019 %J Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi %P -2148-2683 %V %N 16 %R doi: 10.31590/ejosat.606566 %U 10.31590/ejosat.606566
ISNAD Över Özçelik, Tijen , Gündüz, Gül . "Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması". Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi / 16 (Ağustos 2019): 977-982 . https://doi.org/10.31590/ejosat.606566
AMA Över Özçelik T , Gündüz G . Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 977-982.
Vancouver Över Özçelik T , Gündüz G . Sezgisel Algoritmaları Kullanarak Raf Optimizasyonu Çalışması ve Bir Yazılım Uygulaması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2019; (16): 982-977.