Yıl 2019, Cilt , Sayı 17, Sayfalar 676 - 681 2019-12-31

Doğu Anadolu Bölgesi İçin En Büyük Yer İvmesi Tahmini

Erdem Bayrak [1]


En büyük yer ivmesi (PGA), deprem tehlikesi değerlendirmeleri için önemli bir parametredir. Bu nedenle, PGA'nın hesaplanması için azalım ilişkileri geliştirilmiştir. Genel olarak bu ilişki deprem büyüklüğü ve episantr uzaklığı ile ilgilidir. Ayrıca araştırmacılar diğer parametrelere göre (zemin sınıflandırması, sismik hız vb.) farklı azalım ilişkileri geliştirmiştir. Bu çalışma, kuvvetli yer hareketi parametrelerinden PGA'yı YSA ile tahmin etmeyi amaçlamaktadır.

Yapay Sinir Ağı (YSA), teknolojinin gelişmesiyle birlikte literatürde artan etkin ve modern bir modelleme yöntemidir. Yapay Sinir Ağları, karmaşık olayları modellemek için geliştirilmiş matematiksel tasarımlardır. Jeofiziksel uygulamaların pek çok alanında da parametrelerin tahmini için YSA kullanılmıştır. Doğu Türkiye depremlerinde en büyük yer ivmesini tahmin etmek için YSA kullanımı araştırılmıştır. ANN modellerini eğitmek için TC Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Kurumu Deprem Dairesi Başkanlığı (AFAD) kuvvetli hareket istasyonları tarafından kaydedilen 128 deprem için toplam 564 kayıt kullanılmıştır. Çıktı verileri ise kaydedilen PGA'dan oluşur. Ayrıca, en büyük yer ivmesi ile diğer parametreler arasındaki ilişki (uzaklık, büyüklük) çoklu regresyon yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bazı istasyonlar için Vs30 hızları önceki çalışmalarla belirlenmiştir. Aynı işlem Vs30 parametresi eklenerek tekrarlandı ve sonuçlar karşılaştırıldı. Ayrıca YSA tarafından tahmin edilen PGA ve regresyon analizi, birkaç azalım ilişkisine göre hesaplanan PGA ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, YSA'nın azalım ilişkilerinden tahmin edilenden daha güvenilir ve gerçek benzeri PGA değeri verdiğini göstermektedir.

En Büyük Yer İvmesi, Yapay Sinir Ağları, Çoklu Regresyon Analizi
  • Ambraseys, N. N. (2001). Reassesment of earthquakes. Geophysical Journal Internatinal, 145(2) 471-485.
  • Anderson, J. G. (1991). Strong motion seismology. Reviews of Geophysics, 29, 700–720 (part 2).
  • Boore, D. M. (1983). Strong-motion Seismology. Reviews of Geophysics and Space Physics, 21 (6), 1308–1318.
  • Castellaro, S., Mulargia, F., & Kagan, Y. Y. (2006). Regression Problems for Magnitude. Geophysical Journal International, 165(3), 913-930.
  • Cisternas, A., Philip, H., J, C. B., Cara, M., Deschamps, A., Dorbath, L., & Rivera, L. (1989). The Spitak (Armenia) earthquake of 7 December 1988: field observations, seismology and tectonics. Nature, 339(6227), 675.
  • Douglas, J. (2003). Earthquake ground motion estimation using strong motion records: a review of equations for the estimation of peak ground acceleration and response spectral ordinates. Earth-Science Reviews, 61 (1– 2), 43–104.
  • Eyidoğan, H., Güçlü, U., Utku, Z., & Değirmenci, E. (1991). Türkiye büyük depremleri makrosismik rehberi (1900-1988). İTÜ MF Jeofizik Mühendisliği Bölümü Yayınları.
  • Güllü, H., Pala, M., & İyisan, R. (2007). Yapay Sinir Ağları ile En Büyük Yer İvmesinin Tahmin Edilmesi. Altıncı Ulusal Deprem Mühendisliği Konferansı. İstanbul.
  • Irmak, T. S., Doğan, B., & Karakaş, A. (2012). Source mechanism of the 23 October, 2011, Van (Turkey) earthquake (M w= 7.1) and aftershocks with its tectonic implications. Earth, planets and space, 64(11), 991-1003.
  • Joyner, W. B. (1987). Strong-motion seismology. Reviews of Geophysics, 25 (6), 1149–1160.
  • Joyner, W. B., & Boore, D. M. (1988). Measurement, characterization, and prediction of strong ground motion. Proceedings of Earthquake Engineering and Soil Dynamics. II. Geotechnical Division, ASCE, 43–102.
  • Somerville, P. G., & Graves, R. W. (2003). Characterization of earthquake strong ground motion. Pure and Applied Geophysics, 160, 1811–1828.
  • Şen, Z. (2004). Yapy Sinir Ağları İlkeleri. İstanbul Su Vakfı.
  • Tan, O., Tapirdamaz, M. C., & Yörük, A. (2008). The earthquake catalogues for Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences, 17(2), 405-418.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9907-1463
Yazar: Erdem Bayrak (Sorumlu Yazar)
Kurum: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ, OLTU YER BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

APA Bayrak, E . (2019). Doğu Anadolu Bölgesi İçin En Büyük Yer İvmesi Tahmini. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (17) , 676-681 . DOI: 10.31590/ejosat.637938