Yıl 2019, Cilt , Sayı 17, Sayfalar 1357 - 1366 2019-12-31

Yol İnşaatı Şantiyelerinde Ergonomik Risk Değerlendirmesi

Kerim Yürek [1] , İrem Ersöz Kaya [2]


Yol inşaatı şantiyeleri, aynı anda birden fazla riski bir arada bulunduran çalışma alanlarının başında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı yol inşaatı şantiyelerinde işçilerin fiziki ve psikolojik özelliklerine uygun şekilde çalışma şartlarının sağlanması, işçilerin sağlığının korunması ve şantiyede meydana gelebilecek iş kazaları riskinin minimum düzeye indirilmesi bakımından ergonomik risk değerlendirmesinin önemini vurgulamaktır. Ergonomik risk değerlendirmesi için yol inşaatı şantiyelerinde, yol yapım ince işlerden yol çizgisi yapım işi çalışanları seçilmiştir. Çalışanların pozisyon ve yaptıkları işler üzerinden ergonomik açıdan risk etmeni oluşturan duruş, kuvvet, tekrarlama ve süreklilik gibi farklı durumları içeren işler ele alınmıştır. Daha sonra yol çizgi çalışması yapılan şantiye alanı incelenmiş ve yapılan işlere ergonomik risk değerlendirmesi yapılmıştır. Ergonomik risk değerlendirmesinde OWAS, REBA ve ManTRA yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan ergonomik risk değerlendirmesi sonucunda, yol çizgi çalışma ekibinde kas iskelet sisteminde zorlamaya neden olan işler tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca, yöntemlerin birbirlerine ve işlere göre karşılaştırılması ortaya konulmuştur. İncelenen işlerden birkaç tanesi dışında diğer tüm işlerde yakın zamanda iyileştirme yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu işlerde vücudun en çok zorlanan sırt bölgelerinde kas iskelet sistemi rahatsızlığına neden olacak durumlar sunulmuştur. ManTRA yönteminin vücut bölümleri ile ilgili ayrıntılı değerlendirme sonuçları sağladığı, yapılan işin öncelik bakımından düzenleme yapılıp yapılmayacağı konusunda tek başına yeterli olmadığı ama diğer risk değerlendirme yöntemleri ile birlikte kullanıldığında işin risk düzeyini desteklediği görülmüştür. Risk değerlendirmesinin temel amacına uygun olarak eylem seviyesi açısından en iyi sonuç OWAS ve REBA yöntemleri ile elde edilmiştir. OWAS veya REBA yöntemleri ile elde edilen eylem seviyesi ile birlikte ManTRA yönteminden elde edilen işlem önceliği birlikte kullanılarak vücudun odaklanılması gereken bölümü belirlenmiştir. Ergonomik risk değerlendirmesi sonucunda, çalışan ile kullanılan uygun makine-araç arasındaki önem ortaya koyulmuştur.
Yol İnşaatı Şantiyeleri, Ergonomik Risk Değerlendirmesi, , İş Sağlığı ve Güvenliği, OWAS, REBA
  • Akay, D.A. & Dağdeviren, M. (2003). Çalışma Duruşlarının Ergonomik Analizi. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 18 (3), 73-84.
  • Aksöyek, A. R. (2002). Türk inşaat Sektöründe İş Kazalarının ve İş Güvenliği Sorunun İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi.
  • Atasoy Mert, E. (2014). Ergonomik Risk Değerlendirme Yöntemlerinin Karşılaştırılması ve Bir Çanta İmalat Atölyesinde Uygulanması, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü.
  • Corlett, N., Wilson, J., Manenica, I., (1985). The Ergonomics of Working Postures, International Occupational Ergonomics Symposium, s. 100-105, Zadar, Yugoslavya.
  • Erkan, N. (1997). Ergonomi Verimlilik, Sağlık ve Güvenlik İçin İnsan Faktörü Mühendisliği, Ankara: Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.
  • Gönenç, İ. G. (2016). Yol Şantiyelerinde ve Çevresinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Değerlendirmesi, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü.
  • Hignett, S. & McAtamney, L. (2000) Rapid entire body assessment (REBA). Applied Ergonomics, 31(2), 2015-205. Kocabaş, M. (2009). Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışan İş Görenlerde Zorlanmaya Neden Olan Çalışma Duruşlarının Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi.
  • Koç, S., Testik, Ö. M., (2016). Mobilya Sektöründe Yaşanan Kas-İskelet Sistemi Risklerinin Farklı Değerlendirme Metotları ile İncelenmesi ve Minimizasyonu, Endüstri Mühendisliği Dergisi, 2-27.
  • Kuruoğlu, M. Albayrak Kuruoğlu, Y. Sarı, A., Haznedaroğlu, F. (2015). Ergonomi ve Antropometri Alanındaki Çalışmaların İnşaat Sektöründeki Yeri ve İş Güvenliği Açısından Önemi, 5. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu, İzmir, Türkiye.
  • Limerick, R.B. (2016). Further Risk Assessment Methods for Hazardous Manual Tasks. http://ergonomics.uq.edu.au/ download/mantra2.pdf adresinden alındı, Erişim Tarihi: 18.12.2016.
  • Müngen, U. (2011). İnşaat Sektörümüzdeki Başlıca İş Kazası Tipleri. Türkiye Mühendis Haberleri, 2011(5), 469. Özcan, E., Kesiktaş, N., (2007). Meslek Kas İskelet Hastalıklarından Korunma ve Ergonomi. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, Sayı:34-2007/7, Ankara, Türkiye.
  • Stanton, N., Hedge, A., Brookhuis, K., Salas, E., Hendrick, H. (2005). Handbook of Human Factors and Ergonomics Methods, Florida: CRC Press.
  • Yürek, K. (2018). Yol İnşaatı Şantiyelerinde Ergonomik Rsk Değerlendirmesi, Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0000-0000-0000
Yazar: Kerim Yürek
Kurum: TARSUS ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0000-0000-0000
Yazar: İrem Ersöz Kaya (Sorumlu Yazar)
Kurum: Tarsus Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

APA Yürek, K , Ersöz Kaya, İ . (2019). Yol İnşaatı Şantiyelerinde Ergonomik Risk Değerlendirmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi , (17) , 1357-1366 . DOI: 10.31590/ejosat.667469