THE PROCESS AND IMPORTANCE OF ACCREDITATION IN VOCATIONAL SCHOOLS

Öz

In the 21st century, factors such as strengthened global cooperation, financial transformation, the knowledge economy, increasing student numbers, and the expectations of Generation Z and subsequently Generation Alpha shaped by technological developments have led to the widespread adoption of Third (Next) Generation Universities, as well as Fourth and Fifth Generation University models developed under different frameworks. Vocational Schools (VOCs), which constitute an important component of universities, are also transforming into New Generation Vocational Schools. New Generation Vocational Schools are among the most important institutions of vocational and technical education, as they train intermediate-level professionals (technicians and/or gray-collar workers) equipped with the knowledge and skills required by the industry, trade, production, and service sectors. The aim of these schools is to educate professionals who can benefit from the opportunities of the Industry 4.0 revolution, anticipate and mitigate potential threats and risks, effectively use and further develop current and future technologies, and ensure the sustainability of quality in education. Accreditation is one of the most effective tools for ensuring the continuity of quality in education. In Turkey, the accreditation process in Vocational and Technical Vocational Schools is implemented through the Vocational Education Evaluation and Accreditation Association (MEDEK), which was established by the Higher Education Quality Board (YÖKAK) to improve and promote quality. This study explains the accreditation processes and procedures implemented in VOCs based on theoretically defined concepts (such as quality in higher education, quality and its components, quality assurance, and accreditation) and evaluates them in light of practical challenges. Based on the findings, the aim is to contribute to a better understanding and implementation of the accreditation process in VSs, to emphasize for today and future its importance, and to guide this process.

Anahtar Kelimeler

• Vocational and Technical Vocational School
• accreditation
• self-assessment report

MESLEK YÜKSEK OKULLARINDA AKREDİTASYONUN SÜRECİ VE ÖNEMİ

Öz

21. yüzyılda küresel iş birliğinin güçlenmesi, finansal değişim, bilgi ekonomisi, öğrenci artışı, teknolojik gelişmeyle yetişen Z ve hemen sonrasında Alfa kuşağının beklentileri gibi etkenlerle Üçüncü (Yeni) Nesil (Next Generation) Üniversite hatta farklı yaptırımlarla Dördüncü, Beşinci Nesil Üniversite modelleri yaygınlaşmaktadır. Üniversitelerin önemli bir parçası olan Meslek Yüksekokulları (MYO) da Yeni Nesil Yüksekokullarına dönüşmektedir. Sanayi, ticaret, üretim ve hizmet sektörlerinin ihtiyaç duyduğu, yeterli bilgi ve beceriye sahip, ara-nan elemanları (teknikerleri ve/veya gri yakalı çalışanları) yetiştiren Yeni Nesil MYO, mesleki ve teknik eğitimin en önemli kurumlarıdır. Bu okulların amacı; günümüzün en yakın hedefi Endüstri 4.0 devriminin fırsatlarından yararlanan, tehdit ve riskleri önleyebilen, bugünün ve gelecekteki teknolojiyi kullanabilen ve geliştirebilen meslek insanı yetiştirmek ve eğitimde kaliteyi sürekli kılmaktır. Akreditasyon eğitimde kalitenin sürekliliğini sağlamada en etkin araçlardan biridir. Türkiye’de Mesleki ve Teknik MYO’da kaliteyi geliştirmek ve teşvik etmek için Yükseköğretim Kalite Kurulu (YÖKAK) tarafından kurulan Mesleki Eğitim Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (MEDEK) aracılığı ile akreditasyon süreci uygulanmaktadır. Bu çalışmada, MYO’da uygulanan akreditasyon süreçleri ve işlemleri, teorik çerçevede tanımlanan kavramlar (yükseköğretimde kalite, kalite ve bileşenleri, kalite güvencesi ve akreditasyon gibi) temelinde açıklanmakta ve uygulamadaki zorluklar ışığında değerlendirilmektedir. Böylece elde edilen çıkarımlara göre; MYO’nda akreditasyon sürecinin daha iyi anlaşılmasına ve uygulanmasına katkıda bulunmak, önemini vurgulamak ve bu süreç için yönlendirici olmak düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Mesleki ve Teknik Meslek Yüksekokul
• akreditasyon
• öz değerlendirme raporu

Kaynakça

1. Anadolu Ajansı (2025). https://www.aa.com.tr/tr/egitim/yok-ile-tobb-arasinda-meslek-yuksekokullari-egitim-isbirligi-protokolu-imzalandi/3544494.
2. Akduman, G. & Hatipoğlu, Z. (2021). Kim bu Z kuşağı?. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 5(9), 203-226. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijemi/issue/66427/1003852
3. Bayburt, B. & Eğin, F. (2021). Teknoloji ve sanayideki gelişmelerin yansıması olarak eğitim 4.0. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 16(2), 137-154. https://doi.org/10.54860/beyder.1010372
4. Dahil, L., Karabulut, A. & Mutlu, İ. (2015). Reasons and results of nonapplicability of education technology in vocational and technical schools in Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 176, 811-818.
5. Demir, A. (2018). Endüstri 4.0'dan eğitim 4.0'a değişen eğitim-öğretim paradigmaları. Electronic Turkish Studies, 13(15), 147–171. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13480
6. Demirkan, Ş. (2015). Türkiye’de yüksek öğretim sistemi içinde meslek yüksekokullarının yeri ve diploma tanınabilirliğinin öğrenci başarısı üzerine etkisi. PARADOKS, 11 (Özel Sayı), 464-493.
7. Duarte, N. & Vardasca, R. (2023). Literature review of accreditation systems in higher education. Education Sciences, 13(6), 582-586. https://doi.org/10.3390/educsci13060582
8. Fidan, A. (2023). Kişilikte Güncel Çalışmalar. X, Y, Z ve gelecekteki Alfa, Beta, Gama kuşakları kişilik tiplerinin kamusal yaşama katılım düzeyleri. Ankara: Nobel Yayınevi.

9. Göksoy, S. (2014) Eğitim sistemlerinde kalite standartları ve kalite standart alanları. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3 (7), 85-99. https://dergipark.org.tr/en/pub/egitimvetoplum/issue/5126/69817
10. Güney, A. (2019). Kalite yönetimi çerçevesinde yükseköğretimde akreditasyon süreci. Electronic Turkish Studies,14(2), 401-412. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.14835
11. Koyuncuoğlu, D. (2023). Gelecek nesil üniversiteler: Bir model önerisi. Five Zero, 3(1), 127-145.
12. Kumar, P., Shukla, B. & Passey, D. (2020). Impact of accreditation on quality and excellence of higher education institutions. Revista Investigacion Operacional, 41(2), 151-167.
13. Hutchings K., Zhu C., Cooper B.K., Zhang Y. & Shao, S. (2009). Perceptions of The Effectiveness of Training and Development of ‘Grey-Collar’ Workers In The People's Republic of China. Human Resource Development International. 12(3), 279-296. https://doi.org/10.1080/13678860902982033
14. MEDEK (2025-a). Mesleki Eğitim Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği. https://medek.org.tr/belgeler
15. MEDEK (2025-b). Mesleki Eğitim Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği https://medek.org.tr/organizasyon-semasi.
16. Nagy, Á. & Kölcsey, A. (2017). Generation alpha: marketing or science. Acta Educationis Generalis, 7(1), 107-115. https://doi.org/10.1515/atd-2017-0007
17. Ölmez, M. (2025). Kamu kurumlarında kurumsal iletişim: yeni nesil meslek yüksekokulları üzerinden bir değerlendirme. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 936-953.
18. Özer, M. (2018). 2023 Eğitim vizyonu ve mesleki ve teknik eğitimde yeni hedefler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (3), 425-435. https://doi.org/10.5961/jhes.2018.284
19. Shi, Y. & Song, G. (2009). Process control system of roof disaster based on PDCA cycle. 2009 IEEE 16th International Conference on Industrial Engineering and Engineering. Hong Kong https://doi.org/10.1109/ICIEEM.2009.5344605 Management
20. Taşcı, D. & Lapçın, H. T. (2023). Yükseköğretimde kalite güvencesi sistemi: Kurumsal akreditasyon raporları üzerinden bir değerlendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 1-16.
21. Uçar, C. & Özerbaş, M.A. (2013) Mesleki ve teknik eğitimin dünyadaki ve Türkiye’deki konumu. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 242-252.
22. Welzant, H., Schindler, L., Puls-Elvidge, S. & Crawford, L. (2011). Definitions of Quality in Higher Education: A Synthesis of The Literature. Higher Learning Research Communications, 5(3), 2-11.
23. Yılmaz, E. & Aktürk, A. (2024). Alfa Kuşağının Eğitim Süreçlerine İlişkin Görüşleri. SEBED, 2(1), 6-32.
24. YÖK (2017). Yükseköğretim Proje Geliştirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığı. https://proje.yok.gov.tr/tr/page/316