AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULLARININ TERMAL ETKİLERİNİN YÜZEY SICAKLIĞI ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi'ne bağlı farklı ilçelerde konumlanan meslek yüksekokulu yerleşkelerinin termal etkilerini, uzaktan algılama temelli Arazi Yüzey Sıcaklığı (LST) verileri aracılığıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında ele alınan yerleşkeler, Antalya’nın farklı iklimsel, topoğrafik ve mekânsal özelliklere sahip ilçelerine dağılmış olup, her bir yerleşke için sınırın çevresinde bir tampon zon oluşturularak analiz alanı belirlenmiştir. Yüzey sıcaklığı verileri, 2024 yılı yaz mevsimine ait Landsat 8 OLI/TIRS uydu görüntülerinden türetilmiştir. Meslek yüksekokulu yerleşkeleri, çevreleri ve araştırma alanlarına ait istatistiksel LST değerleri Zonal Statistics aracı kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, dört yerleşkenin –0,25 °C ile –1,32 °C aralığında değişen serinletici termal etki oluşturduğunu, beş yerleşkenin ise +0,27 °C ile +1,81 °C arasında değişen ısıtıcı termal etki sergilediğini ortaya koymuştur. Bir yerleşke ise çevresine göre belirgin bir artış veya azalış göstermeyerek nötr bir termal özellik taşımaktadır. Yerleşkeler arasındaki bu farklılaşma, büyük ölçüde arazi örtüsü bileşenleri, geçirgen yüzey oranı, bitki örtüsü yoğunluğu ve yapılaşma düzeninin oluşturduğu mikroklimatik koşullara bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Sonuç olarak, Antalya’daki meslek yüksekokulu yerleşkelerinin çevreleri üzerinde serinletici, ısıtıcı veya nötr nitelikte değişen termal etkiler ürettiği belirlenmiştir. Çevresine kıyasla daha yüksek yüzey sıcaklığına sahip yerleşkelerde, peyzaj düzenlemeleri yoluyla yeşil örtünün artırılması ve geçirgen yüzeylerin güçlendirilmesi, bölgesel yüzey sıcaklıklarını düşürerek serinletici bir mikroklima oluşturabilecek etkili bir strateji olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Meslek yüksekokulu yerleşkeleri
• LST
• termal etki
• uzaktan algılama
• peyzaj planlama

Etik Beyan

Etik kurul raporu gerekli değildir.

ASSESSING THE THERMAL EFFECTS OF AKDENİZ UNIVERSITY VOCATIONAL SCHOOLS USING LAND SURFACE TEMPERATURE ANALYSIS

Öz

This study aims to analyze the thermal effects of vocational school campuses located in different districts affiliated with Akdeniz University using Land Surface Temperature (LST) data based on remote sensing. The campuses included in the study are scattered across districts of Antalya with different climatic, topographic, and spatial characteristics. For each campus, an analysis area was defined by creating a buffer zone around its perimeter. Surface temperature data were derived from Landsat 8 OLI/TIRS satellite images from the summer season of 2024. Statistical LST values for vocational school campuses and their surroundings were obtained using the Zonal Statistics tool. The findings revealed that four campuses created a cooling thermal effect ranging from -0.25 °C to -1.32 °C, while five campuses exhibited a heating thermal effect ranging from +0.27 °C to +1.81 °C. One settlement exhibited neutral thermal properties, showing no significant increase or decrease relative to its surroundings. This differentiation between campuses varies largely depending on microclimatic conditions created by land cover components, permeable surface ratio, vegetation density, and building layout. As a result, it has been determined that the surroundings of vocational school campuses in Antalya produce varying thermal effects that are cooling, heating, or neutral in nature. In campuses with higher surface temperatures compared to their surroundings, increasing green cover and enhancing permeable surfaces through landscaping can be considered an effective strategy to create a cooling microclimate by lowering regional surface temperatures.

Anahtar Kelimeler

• Vocational school campuses
• LST
• thermal effect
• remote sensing
• landscape planning

Etik Beyan

An ethics committee report is not required.

Kaynakça

1. Açıkel, Ö. G. A., & Yıldız, Ö. Ü. D. (2023). Bartın Üniversitesi Ulus Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Okula Aidiyet Duygularında Ders Dışı Etkinliklerin Yeri ve Önemi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 13(1), 1-33.
2. Adil, C. Y. (2024). Şavşat Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Şavşat İlçe Ekonomisine Katkıları. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 14(1), 16-29.
3. Anandababu, D., Purushothaman, B. M., & Suresh, B. S. (2018). Estimation of land surface temperature using Landsat 8 data. International Journal of Advance Research, 4(2), 177-186.
4. Aram, F., García, E. H., Solgi, E., & Mansournia, S. (2019). Urban green space cooling effect in cities. Heliyon, 5(4).
5. Ardahanlıoğlu, Z. R. B., Karakuş, N., & Çınar, İ. (2018). Peyzaj ve Süs Bitkileri Programında Okuyan Öğrencilerin Tercih Nedenlerine Göre Mesleğe Bakışlarının İncelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 8(1), 318-329.
6. Artis, D., A., & Carnahan, W. H. (1982). Survey of emissivity variability in thermography of urban areas. Remote Sensing of Environment, 12(4), 313-329.
7. Atabay, E., & Alluşoğlu, N. (2023). İktisadi Programlarda Kayıtlı Ön-Lisans Öğrencilerinin Mesleki Gelişimlerine Yönelik Eğitsel Beklentileri: Vakfıkebir MYO Örneği. Yükseköğretim Dergisi, 13(2), 199-210.
8. Atabeyoğlu, Ö. (2014). Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Kampusu peyzaj tasarım ve uygulama çalışması. Artium, 2(1), 85-101.

9. Ateş, A. M., Kestane, Ö., & Ulgen, K. (2021). Üniversite binalarının enerji performans değerlendirmesi: MCBÜ Köprübaşı Meslek Yüksekokulu örneği. Mühendis ve Makina, 62(704), 534-555.
10. Aydemir, K. P. K., Altınok, G. K., & Ünsal, Ö. (2023). Spatial Strategies in Reducing Anthropogenic Urban Heat Island Impacts: The Case of Bolu City Center. Kent Akademisi, 16(3), 1666-1689.
11. Berger, C., Rosentreter, J., Voltersen, M., Baumgart, C., Schmullius, C., & Hese, S. (2017). Spatio-temporal analysis of the relationship between 2D/3D urban site characteristics and land surface temperature. Remote sensing of environment, 193, 225-243.
12. Cui, Y., Xiao, X., Doughty, R. B., Qin, Y., Liu, S., Li, N., ... & Dong, J. (2019). The relationships between urban-rural temperature difference and vegetation in eight cities of the Great Plains. Frontiers of Earth Science, 13(2), 290-302.
13. Deniz, K., & Sarıkale, H. (2023). Meslek yüksekokullarında muhasebe stajından beklentiler, staj sürecinde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 26(2), 504-514.
14. Ercan Oğuztürk, G., Sünbül, S., & Alparslan, C. (2025). The effect of green areas on urban microclimate: A university campus model case. Applied Sciences, 15(8), 4358.
15. Eren, Z. (2021). Öğrenci ve öğretim elemanları görüşlerine göre mesleki teknik eğitimin sorunları ve çözüm önerileri: Sinop Üniversitesi örneği. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Mükemmellik Arayışı Dergisi, 1(1), 89-108.
16. ESA (European Space Agency). (2025). Land Surface Temperature Projects. https://climate.esa.int/en/projects/land-surface-temperature/. Erişim Tarihi: 20.11.2025
17. Gao, Z., Zaitchik, B. F., Hou, Y., & Chen, W. (2022). Toward park design optimization to mitigate the urban heat Island: Assessment of the cooling effect in five US cities. Sustainable Cities and Society, 81, 103870.
18. Halefom, A., He, Y., Nemoto, T., Feng, L., Li, R., Raghavan, V., ... & Duan, Z. (2024). The Impact of Urbanization-Induced Land Use Change on Land Surface Temperature. Remote Sensing, 16(23), 4502.
19. Himayah, S., Ridwana, R., & Ismail, A. (2020). Land surface temperature analysis based on land cover variations using satellite imagery. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 500, No. 1, p. 012019). IOP Publishing.
20. Hodul, M., Knudby, A., & Ho, H. C. (2016). Estimation of continuous urban sky view factor from landsat data using shadow detection. Remote Sensing, 8(7), 568.
21. Kalkan, G. (2021). Geleceğin Aşçılarının İş Yeri Eğitimi Döneminde Karşılaştıkları Sorunlar: Isparta Ön Lisans Öğrencileri Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 2558-2572.
22. Karakuş, N., & Selim, S. (2016). Peyzaj Ve Süs Bitkileri Programında Bilgisayar Destekli Tasarım Dersinin Değerlendirilmesi. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 6(1), 1-9.
23. Karakuş N. & Eyileten B. (2022). Determining the land surface temperature from Landsat 8 satellite ımages and data evaluation ın accordance to land use: Antalya/Serik case, Prof. Dr. Alper Çabuk, Doç. Dr. H. Samet Aşıkkutlu In; New Trends in Architecture, Planning and Design, (s. 201-220), Ankara: Duvar Yayınevi.
24. Karakuş, N., & Kahraman, E. (2025). Uzaktan Algılama Verileriyle Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsünün Arazi Yüzey Sıcaklığı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Antalya İli Konyaaltı İlçesi Örneği. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(6), 1062-1069.
25. Karakuş, N., Selim, S., Ardahanlıoğlu, Z. R., Özer, Ö., & Çınar, İ. (2016). Önlisans öğrencilerinin çevre ve doğa korumaya yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi. International Journal of Human Sciences, 13(3), 4058-4071.
26. Karakuş, N., Selim, S., Selim, C., Olgun, R., Koç, A., Ardahanlıoğlu, Z. R., Şenyiğit Doğan, S., & Ertoy, N. (2024). Evaluation of Thermal Comfort Conditions in the Working Environments of Seasonal Agricultural Workers in Csa Koppen Climate Type. Sustainability, 16(20), 8903.
27. Kaya, L. G., Topay, M., İkiz, E., Dinçer, P., Öner, Ş., & Doğan, F. (2005). ZKÜ bartin yerleşkesi bina bilgi sistemi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 7(7), 35-42.
28. Keleş, A., & Yılmaz, M. T. (2023). Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Covid-19 Pandemisi Sürecinde Uzaktan Eğitim Konusunda Geri Bildirimlerinin Değerlendirilmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 6(02), 7-12.
29. Keppas, S. C., Papadogiannaki, S., Parliari, D., Kontos, S., Poupkou, A., Tzoumaka, P., Kelessis, A., Zanis, P., Casasanta, G., de’Donato, F., Argentini, S., & Melas, D. (2021). Future Climate Change Impact on Urban Heat Island in Two Mediterranean Cities Based on High-Resolution Regional Climate Simulations. Atmosphere, 12(7), 884.
30. Koçak, H., Gencer, M., & Durna, F. Z. (2023). İlçeye yönelik ekonomik ve sosyokültürel etkileri bakımından Çay Meslek Yüksekokulu. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 13-23.
31. Kohler, M., Tannier, C., Blond, N., Aguejdad, R., & Clappier, A. (2017). Impacts of several urban-sprawl countermeasures on building (space heating) energy demands and urban heat island intensities. A case study. Urban climate, 19, 92-121.
32. Korkmaz, N., & Kilci, Z. (2024). Önlisans öğrencilerinin 3+ 1 uygulamalı eğitim modeline yönelik tatmin derecelerinin incelenmesi: Susurluk Tarım ve Orman Meslek Yüksekokulu örneği. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 14(1), 118-126.
33. Köksal, Y., & Özşen, Z. S. (2024). Ankara Üniversitesi Beypazarı Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin İlçe Ekonomisine Katkısı. The Journal of Academic Social Science, 59(59), 402-422.
34. Li, X., Zhou, Y., Yu, S., Jia, G., Li, H., & Li, W. (2019). Urban heat island impacts on building energy consumption: A review of approaches and findings. Energy, 174, 407-419.
35. Li, Z. L., Wu, H., Duan, S. B., Zhao, W., Ren, H., Liu, X., ... & Zhou, C. (2023). Satellite remote sensing of global land surface temperature: Definition, methods, products, and applications. Reviews of Geophysics, 61(1).
36. Liu, X., Zheng, L., & Wang, Y. (2025). Revealing the roles of climate, urban form, and vegetation greening in shaping the land surface temperature of urban agglomerations in the Yangtze River economic belt of China. Journal of Environmental Management, 377, 124602.
37. Liu, Y., Zhang, W., Liu, W., Tan, Z., Hu, S., Ao, Z., Li, J., & Xing, H. (2024). Exploring the seasonal effects of urban morphology on land surface temperature in urban functional zones. Sustainable Cities and Society, 103, 105268.
38. Martin, P., Baudouin, Y., & Gachon, P. (2015). An alternative method to characterize the surface urban heat island. International Journal of Biometeorology, 59(7), 849 861.
39. Medina-Fernández, S. L., Núñez, J. M., Barrera-Alarcón, I., & Perez-DeLaMora, D. A. (2023). Surface Urban Heat Island and Thermal Profiles Using Digital Image Analysis of Cities in the El Bajío Industrial Corridor, Mexico, in 2020. Earth, 4(1), 93-150.
40. Mo, Y., Xu, Y., Chen, H., & Zhu, S. (2021). A review of reconstructing remotely sensed land surface temperature under cloudy conditions. Remote sensing, 13(14), 2838.
41. Mohammad, P., & Goswami, A. (2022). Spatial variation of surface urban heat island magnitude along the urban-rural gradient of four rapidly growing Indian cities. Geocarto International, 37(15), 4269-4291.
42. Oke, T. R. (1982). The energetic basis of the urban heat island. Quarterly journal of the royal meteorological society, 108(455), 1-24. https://patarnott.com/pdf/Oake1982_UHI.pdf
43. Oktav, T., Dereceli, E., & Ülkü, H. H. (2021). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik farkındalık düzeyleri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 1-14.
44. Olgun, R., Kahraman, E., & Karakuş, N. (2022). Kentsel Yeşil Alanların Kullanıcı Memnuniyeti Açısından Değerlendirilmesi: Serik/Antalya Örneği. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 10(7), 1308-1317.
45. Olgun, R., Cheng, C., & Coseo, P. (2024). Nature-based solutions scenario planning for climate change adaptation in arid and semi-arid regions. Land, 13(9), 1464.
46. Olgun, R., Karakuş, N., Selim, S., Yilmaz, T., Erdoğan, R., Aklıbaşında, M., Dönmez, B., Çakır, M., & Ardahanlıoğlu, Z. R. (2025). Impacts of landscape composition on land surface temperature in expanding desert cities: a case study in Arizona, USA. Land, 14(6), 1274.
47. Öztaş, S., Ünal, A., Yılmaz, İ. A., Büdün, E., Gürdal, S. A., & Özkan, S. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Memnuniyet Boyutlarının Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma: Pınarhisar Meslek Yüksekokulu Örneği. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 10, 16-27.
48. Peng, S., Piao, S., Ciais, P., Friedlingstein, P., Ottlé, C., Bréon, F. M., Nan, H., Zhou, L., & Myneni, R. B. (2012). Surface urban heat island across 419 global big cities. Environmental Science & Technology, 46(2), 696–703.
49. Rasul, A., Balzter, H., Smith, C., Remedios, J., Adamu, B., Sobrino, J. A., Srivanit, M., & Weng, Q. (2017). A Review on Remote Sensing of Urban Heat and Cool Islands. Land, 6(2), 38.
50. Sarı, T., Yeşilyaprak, T., Sert, H. P., Demirhan, H., Koçyiğit, D., Kebapcı, T. Y., & Öztürk, M. H. (2022). Bir meslek yüksekokulunda pandemi sürecinde uzaktan eğitimin değerlendirilmesi. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 6(1), 10-16.
51. Selim, S., Karakuş, N., Elkan, S., & Selim, C. (2011). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin çevre sorunlarına ilişkin görüş ve tutumlarının değerlendirilmesi: Ortaca Meslek Yüksekokulu örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 12(2), 148-154.
52. Selim, S., Karakuş, N., & Eyileten, B. (2023a). Effects of cemetery ecosystems on urban heat islands. Akdeniz University Journal of the Faculty of Architecture, 2(1), 1-18.
53. Selim, S., Eyileten, B., & Karakuş, N. (2023b). Investigation of green space cooling potentialon land surface temperature in Antalya city of Turkey. The International Archives of the Photogrammetry Remote Sensing and Spatial Information Sciences, XLVIII-M-1–2023, 107–114.
54. Seto, K. C., Güneralp, B., & Hutyra, L. R. (2012). Global forecasts of urban expansion to 2030 and direct impacts on biodiversity and carbon pools. Proceedings of the National Academy of Sciences, 109(40), 16083-16088.
55. Sezik, M., & Dokuyucu, E. (2025). İklim Değişikliği ve Türkiye’de Kentlerin İklim Değişikliği Politikalarına Uyum Sorunları. Kent Akademisi, 18(1), 540-562.
56. Shashua-Bar, L., & Hoffman, M. E. (2000). Vegetation as a climatic component in the design of an urban street: An empirical model for predicting the cooling effect of urban green areas with trees. Energy and buildings, 31(3), 221-235.
57. Sithole, K., & Odindi, J. (2015). Determination of Urban Thermal Characteristics on an Urban/Rural Land Cover Gradient Using Remotely Sensed Data. South African Journal of Geomatics, 4(4), 384–396.
58. Sobrino, J. A., Jiménez-Muñoz, J. C., & Paolini, L. (2004). Land surface temperature retrieval from LANDSAT TM 5. Remote Sensing of environment, 90(4), 434-440.
59. Söyler, H. (2025). Gerze Meslek Yüksekokulu’nun karbon ayak izi hesaplaması, monte carlo analizi ve sürdürülebilirlik stratejileri. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(4), 328-337.
60. Sun, Q., Wu, Z., & Tan, J. J. (2012). The relationship between land surface temperature and land use/land cover in Guangzhou, China. Environmental Earth Sciences, 65(6), 1687-1694.
61. Sun, B., Zhang, H., Zhao, L., Qu, K., Liu, W., Zhuang, Z., & Ye, H. (2022). Microclimate optimization of school campus landscape based on comfort assessment. Buildings, 12(9), 1375.
62. Taştepe, Ö., & Duramaz, S. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Mesleki Beklentileri Üzerine Bir Araştırma: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Gördes Meslek Yüksekokulu Örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 125-140.
63. USGS (United States Geological Survey). (2025a). USGS EarthExplorer. Erişim adresi: https://earthexplorer.usgs.gov/
64. USGS (United States Geological Survey). (2025b). Using the USGS Landsat Level-1 Data Product. Erişim adresi: https://www.usgs.gov/core-science-systems/nli/landsat/using-usgs-landsat-level-1-data-product
65. Vujovic, S., Haddad, B., Karaky, H., Sebaibi, N., & Boutouil, M. (2021). Urban heat island: Causes, consequences, and mitigation measures with emphasis on reflective and permeable pavements. CivilEng, 2(2), 459-484.
66. Weng, Q. (2009). Thermal infrared remote sensing for urban climate and environmental studies: Methods, applications, and trends. ISPRS Journal of Photogrammetry and Remote Sensing, 64, 335-344.
67. Yao, Y., Zheng, H., Ouyang, Z., Gong, C., Zhang, J., Ying, L., & Wen, Z. (2025). Impact of urban green infrastructure on ecosystem services: A systematic review. Ecological Indicators, 178, 113885.
68. Yaylali, B., & Cil, E. (2021). Issues in the planning and design of university campuses in Turkey. A/Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 18(1), 99-114.
69. Yılmazel, Ö., Atmacan, B., & Yılmazel, S. (2018). Eskişehir Meslek Yüksekokulu Öğrencilerinin Bilgi Teknolojilerini Kullanımlarına Yönelik Bir Araştırma. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 8(1), 1-10.
70. Zhang, F., & Qian, H. (2024). A comprehensive review of the environmental benefits of urban green spaces. Environmental research, 252, 118837
71. Zhou, D., Xiao, J., Bonafoni, S., Berger, C., Deilami, K., Zhou, Y., Frolking, S., Yao, R., Qiao, Z., & Sobrino, J. A. (2019). Satellite Remote Sensing of Surface Urban Heat Islands: Progress, Challenges, and Perspectives. Remote Sensing, 11(1), 48.
72. Zhou, W., & Cao, F. (2020). Effects of changing spatial extent on the relationship between urban forest patterns and land surface temperature. Ecological Indicators, 109, 1s05778.