İnsan Kaynakları Yönetiminin Çalışanların Sendikal Algısına Etkisi: Tekirdağ İli PTT Örneği

Öz

Günümüz dünyasında yerel rekabet şartları neredeyse ortadan kalkmış ve iç piyasalar ekonomik küreselleşme ile birlikte uluslararası piyasalara entegre olmuşlardır. Dünyanın en ücra köşesinde üretim yapan bir şirket dahi Dünyadaki ekonomik gelişmelere kayıtsız kalamamakta ve küreselleşmenin getirdiği rekabet şartlarından az ya da çok etkilenmektedir. Yeni küresel rekabette ayakta kalmak isteyen tüm işletmeler kaçınılmaz olarak emeğin etkin kullanımına dayanan başarılı bir örgütlenme stratejisi belirlemelidir. Bu nedenle, başlangıçta maliyet olarak değerlendirilen emek unsuru insan kaynakları felsefesinin gelişmesi ile birlikte önemli bir rekabet aracına dönüşmüştür. İnsan kaynaklarının gelişimi, şirketlerin yeni örgütlenme stratejisinde sendikalarının konumunu da tartışmaya açmıştır. Nitekim işverenlerin isteği, işgücünün organizasyonu ve idaresinde insan kaynakları politikalarını etkin kılmak ve sendikaları bu süreçlerin dışarısında bırakmaktır. Bu konuda olumsuz öngörüde bulunan düşünürlere göre insan kaynakları, endüstri ilişkileri sisteminin yerini alacakken daha ılımlı olan düşünürlere göre ise sendikaların çeşitlenen stratejik insan kaynakları uygulamalarından kaçınılmaz olarak etkileneceklerdir. Bu çalışma insan kaynakları yönetimi politikalarının sonucunda çalışanların sendikalara olan bakış açılarını ölçmeyi hedeflemektedir. Bu nedenle sendikaların geçmişten günümüze rahatça örgütlenebildiği kamu kesimi seçilmiştir. Bu çalışmada Tekirdağ ilindeki PTT çalışanların sendika tutum ölçeğine yönelik anket soruları yöneltilmiştir. Correspondence (uyum) analizi sonucunda ise sendika üyeliğinin süresinin artmasına bağlı olarak çalışanların sendikal algılarının olumsuza evrildiği tespit edilmiştir. Benzer şekilde artan vasıf düzeyi de sendikal algıyı olumsuz etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• insan kaynakları
• stratejik insan kaynakları
• PTT
• Sendika Algısı
• Sendikal Tutum Ölçeği

The Effect of Human Resources Management on Employees' Union Perception: The Case of PTT In Tekirdağ Province

Abstract

In today's world, local competitive conditions have almost disappeared, and domestic markets have become integrated into international markets with economic globalization. Even a company producing in the remotest corner of the world cannot remain indifferent to global economic developments and is inevitably influenced to some extent by the competitive conditions brought about by globalization. All businesses wishing to survive in the new global competition must inevitably establish a successful organizational strategy based on the efficient use of labor. Therefore, labor, initially considered as a cost factor, has become a significant competitive element with the development of the human resources philosophy. The development of human resources has also opened up a discussion about the position of unions in the new organizational strategy of companies. Because employers want to exclude unions in the organization and management of the workforce by making their human resources policies effective. According to those who have a negative outlook on this issue, human resources will replace the industrial relations system, while those with a more moderate view believe that unions will inevitably be affected by the diversified strategic human resources practices. This study aims to measure the attitudes of employees towards unions as a result of human resources management policies. Therefore, the public sector, where unions have been able to organize easily from the past to the present, has been selected. In this study, survey questions related to the union attitude scale were directed to PTT employees in Tekirdağ province. The correspondence analysis results indicate that employees' perceptions of unions turn negative based on the duration of union membership, and similarly, increasing skill levels also negatively affect the perception of unions.

Keywords

• human resources
• Strategic Human Resources
• PTT
• Perception of Union
• Attitude Scale

Kaynakça

1. Ahammad, T. (2017). “Personnel Management to Human Resource Management (HRM): How HRM Functions?”, Journal of Modern Accounting and Auditing, 13(9), ss.412-420.
2. Amstrong, A. M. (2006). Handbook of Human Resource Management Pratice, Kogan Page, 10. Baskı, London and Philadelphia.
3. Atunoğlu, E. A., Özpınar, Ö. & Ersöz, Ö., H. (2009). “Küreselleşmenin İnsan Kaynakları Politikaları ile Sendikalara Etkisi ve Türkiye”, Öneri Dergisi, 8(32), ss.113-124.
4. Blyton P. R. & Turnbull, P. J. (2004). The Dynamics of Employee Relations, Palgrave Macmillan, London.
5. Budak, Y. (2022). “Posta Tarihine Bir Bakış: Posta ve Telgraf Teşkilatını Kuruluşu”, Eurasian Econometrics Statistics & Emprical Economics Journal, 17, ss.30-46.
6. Cantürk, M. (2005). Misyon ve Vizyona Ulaşmada Süreç Yönetimi Ve Posta Ve Telgraf Teşkilatı (PTT) Genel Müdürlüğü’nde Bir Uygulama. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
7. Demir, T. (2005). Türkiye'de Posta Telgraf ve Telefon Teşkilatının Tarihsel Gelişimi (1840-1920), PTT Genel Müdürlüğü, Ankara.
8. Demirler S. & Köse, S. (2021). "Endüstri İlişkileri Taraflarının Değerlendirmeleriyle İnsan Kaynakları Yönetimi ve Sendikalar Arasındaki İlişki" , Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 46, ss.413-433.

9. Giritlioğlu, İ., Karakan, H. İ., Alkan, B. N., & Gündoğan, H. R. (2017). Türkiye'nin Tanıtımında Posta Pullarının Fonksiyonel Önemi ve Türkiye'deki Posta Pullarına Yönelik İçerik Analizi, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6(1), ss.74-89.
10. Greenacre, M. J. (2010). “Correspondence analysis” Wiley Interdisciplinary Reviews: Computational Statistics, 2(5), ss.613-619
11. Haber-Sen. (2024). PTT, Tarihinde Hiç Bu Kadar Yozlaşmamış ve Bu Kadar Kötü Yönetilmemişti. HABER-SEN. https://habersen.org.tr/2016/yazilar/ptt-tarihinde-hic-bu-kadar-yozlasmamis-ve-bu-kadar-kotu-yonetilmemisti/#:~:text=%100%20PTT%20i%C5%9Ftiraki%20%C5%9Firketlerle%20birlikte%20toplam%20%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fan%20say%C4%B1s%C4%B1%3A%2049.647%20ki%C5%9Fidir. (Erişim Tarihi: 15.03.2024)
12. Işık, V. (2009). “Endüstri İlişkilerinin Yeni Yüzü İnsan Kaynakları Yönetimi: Emeği Örgütsüzleştirme Stratejisi” , Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 11(3), ss.147-176.
13. Jewell, D. O., Jewell, S. F., & Kaufman, B. E. (2022). Designing and Implementing High-Performance Work Systems: Insights from Consulting Practice for Academic Researchers, Human Resource Management Review, 32(1), ss.100-749.
14. Kağnıcıoğlu, D. (2001). "İnsan Kaynakları Yönetimi ve Değişen Endüstri İlişkileri", Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (1), ss.13-42.
15. Karen, L. F. & Reio Jr. G. T. (2010). "Human Resource Management Systems and Firm Performance", Journal of Management Development, 29(5) ss.471-494.
16. Kaya, E. & Taş, İ., (2015). "Personel Yönetimi-İnsan Kaynakları Yönetimi Ayırımı." Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), ss. 21-28.
17. Keskin, A., Şahin, R. U., & Uzunalioğlu, R. (2021). “Türkiye’den New Jersey’e Göç ve Tersine Göç Üzerine Araştırma”. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi”, 18(42), ss.5942-5967.
18. Keskin, A., Güneş, M. Ş., & Yıldız, D. (2019). “Alışveriş Merkezlerinde Müşterilerin Ürün Algısı ile Tüketim Alışkanlıkları Arasındaki İlişkinin Uyum ve Robust Regresyon Analizi ile İncelenmesi”, Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 1(4), ss.377-390.
19. Küçükönal, H. & Korul, V. (2002). “Havayolu İşletmelerinde İnsan Kaynakları Yönetimi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(12), ss.67–90.
20. Levent, U., Mercin, (2005). “İnsan Kaynakları Yönetimi’nin Eğitim Kurumları Açısından Gerekliliği ve Geliştirme Etkinliği”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), ss.128-144.
21. Öğe, S. (2022). İnsan Kaynakları Yönetimi, Eğitim Yayın Evi, 10. Baskı, İstanbul.
22. Öğüt, A., Akgemci, T. &Tahir Demirsel, M. (2004). “Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Bağlamında Örgütlerde İşgören Motivasyonu Süreci”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 277-290.
23. Öznur, Y. (1998). İnsan Kaynakları Yönetimi, Gazi Yayınevi, Ankara. Sadık, K. (2014). “Endüstri İlişkileri Teorisi ve İnsan Kaynakları Yönetimi”, Çalışma ve Toplum, 3(42), ss.111-136.
24. Öztoprak, S. (2014). "6475 Sayılı Posta Hizmetleri Kanunu İle Yeniden Yapılandırılan Posta Hizmetleri Teşkılatı;" Ptt Aş", Ankara Barosu Dergileri, 72.(2) , ss.377-394.
25. PTT, (2024). T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı. https://www.ptt.gov.tr/hakkimizda-tarihce (Erişim Tarihi: 12.03.2024)
26. Seyidoğlu, H. (2003). Uluslararası İktisat: Teori, Politika ve Uygulama, Güzem Can Yayınları, 15. Baskı, İstanbul, 2003.
27. Tekir, S. (2021). Erken Cumhuriyet Yıllarında Türkiye’de İletişim Araçları: Posta, Telefon, Telgraf ve Telsiz (1925-1930)”, Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 6(Spec. Iss.), ss.270-285.
28. Tokol, A. (2014). Endüstri İlişkileri ve Yeni Gelişmeler, 5. Baskı, Dora Yayın Evi, Bursa.
29. Uzgören, N. (2007). “Uyum Analizinin Teorik Esasları ve Regresyon Analizi İle Benzerliğinin Grafiksel Boyutta Karşılaştırılması”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18, ss.1-20.
30. Yıldırım E. & Uçkan, B. (2010). “İşverenlerin Sendikasızlaştırma Modelleri ve Türkiye Örneği”, Çalışma ve Toplum, 2(25), ss.163-184.