Muhasebe Eğitimi Alan Öğrencilerin Yeşil Muhasebe Konusundaki Algılarının Muhasebe Bilgi Sistemi ile İlişkisi

Öz

Son yıllarda dünyada yaşanan hızlı nüfus artışı, tüketici beklentileri, sera gazları, sınırsız tüketim, kentleşme ve zehirli atıklar çevre sorunlarının hızlıca artmasına yol açmıştır. Dolayısıyla dünyada önemli sorun haline gelen çevre kavramının hem bireysel hem de işletmeler nezdinde benimsenmesi ve çevresel problemlerin hızlıca çözümü tercihden çok bir zorunluluk haline gelmiştir. Yeşil alanların korunması ve sürdürülebilirliğin sağlanması, çevresel maliyetlerin hesaplanması ve doğru kayıtlarda tutulmasında çevre muhasebesi veya yeşil muhasebe alanı kritik önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı, muhasebe eğitimi alan öğrencilerin yeşil muhasebe konusundaki algılarının muhasebe bilgi sistemi ile ilişkisini ortaya koymaktır. Ayrıca yeşil muhasebe algısı ve muhasebe bilgi sistemi değişkenlerinin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmaya İstanbul Medipol Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu’nda eğitim gören 250 “Maliye”, “Muhasebe ve Vergi Uygulamaları”, “İşletme Yönetimi”, “Lojistik” ve “Dış Ticaret” bölüm öğrencileri katılmıştır. Toplamda 221 öğrenci anketi yanıtladı. Tamamlanmamış ve uygun olmayan yanıtların elenmesinin ardından, hedef popülasyonu temsil eden nihai örneklem büyüklüğü 198 öğrenci olarak belirlendi. Analiz sonuçlarına göre, muhasebe bilgi sistemi ile yeşil muhasebe algısı arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Yeşil Muhasebe
• Çevre Muhasebesi
• Muhasebe Bilgi Sistemi
• İstanbul Medipol Üniversitesi

The Relationship Between Accounting Education Students’ Perceptions on Green Accounting and Accounting Information System

Öz

Recently, rapid population growth, consumer expectations, greenhouse gases, unlimited consumption, urbanization and toxic wastes have led to a rapid increase in environmental problems. Therefore, the concept of environmental sustainability, became an important problem in the world for both individuals and businesses that necessiates rapid solution for environmental problems rather than an option. The field of environmental accounting or green accounting is a critical concept in protecting green areas and ensuring sustainability, calculating environmental costs and keeping accurate records. The aim of the study is to reveal the relationship between the perceptions of accounting students on green accounting and the accounting information system. In addition, it is aimed to determine whether green accounting perception and accounting information system variables differ according to demographic characteristics. The study is performed with attendance of 250 “Finance”, “Accounting and Tax Practices”, “Business Management”, “Logistics” and “Foreign Trade” department students studying at Istanbul Medipol University Vocational School of Social Sciences. A total of 221 students responded the survey. After elimination of the incomplete and improper responses, the final sample size, which is representing the target population, is defined as 198 students. According to the results of the analysis, it is revealed that, there is a positive and moderate relationship between the accounting information system and the perception of green accounting.

Anahtar Kelimeler

• Green Accounting
• Environmental Accounting
• Accounting Information System
• Istanbul Medipol University

Kaynakça

1. Abdulkareem, M. M., Awad, T. H., & Hussein, M. A. (2024). The Role of Ecosystem Accounting in Reducing Environmental Costs. World Economics and Finance Bulletin, (31), 28-45.
2. Akdeniz, F., Yavuz, Z., & Açar, D. (2021). Çevre Muhasebesi ve Çevresel Raporlama. Karadeniz Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 29-46.
3. Akgül, A., & Çevik, O. (2003). İstatistiksel Analiz Teknikleri. Ankara: Emek Ofset.
4. Altınbay, A., & Durak, H. (2022). Çevre Muhasebesi, Yeşil Muhasebe ve Karbon Muhasebesi Kavramları Hakkında Yazılan Makalelerin Bibliyometrik Analizi. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 7(1), 140-155.
5. Apalı, A., & Acun, Ö. (2019). Muhasebe Eğitimi Alan Öğrencilerde Yeşili Koruma Bilincinin Yeşil Muhasebe Üzerindeki Etkisinin Araştırılması. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 18-36.
6. Atagan Çetin, A., & Doğan, S. (2023). Yeşil Muhasebeye Yönelik Kavramsal Bir Araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, (25), 159-186.
7. Baah, C., Agyeman, D. O., Acquah , I. K., Agyabeng-Mensah, Y., Afum, E., Faibil, D., & Abdoulaye, F. M. (2021). Examining the Correlations Between Stakeholder Pressures, Green Production Practices, Firm Reputation, Environmental and Financial Performance: Evidence from manufacturing SMEs. Sustainable Production and Consumption, (27), 100-114.
8. Bağdat, A. (2024). Yeşil Dönüşüm Kapsamında Muhasebede Dijital Arşivlemeye Geçiş: Meslek Mensupları Üzerinde Nitel Bir Araştırma. Journal of Yasar University, 19(74), 82-103.

9. Bresciani, S., Rehman, S. U., Giovando, G., & Alam, G. M. (2022). The Role of Environmental Management Accounting and Environmental Knowledge Management Practices Influence on Environmental Performance: Mediated-Moderated Model. Journal of Knowledge Management, 27(4), 896-918.
10. Can, E. N., & Özarı, Ç. (2023). Sürdürülebilirlik Muhasebesi ve Karbon Muhasebesi Çalışmalarının Bibliyometrik Analizi. Denetişim, (27), 55-71.
11. Carazas, R. R., Tafur, J. V., Vizcarra-Quiñonez, A. M., Melgarejo-Quijandria, M. A., Ochoa-Santos, F. C., & Gutiérrez Monzón, S. G. (2024). Environmental Accounting and Sustainability: Bibliometric Analysis and Documentary Review of Scientific Production, Period 2015-2024. International Journal of Religion, 5(7), 379-390.
12. Çil Koçyiğit, S., & Tarsuslu, S. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Yeşil Muhasebe Konusundaki Algıları ve Farkındalıkları: Bir Üniversite Örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23 (1), 326-340.
13. Cin, Z., & Daştan, A. (2022). Muhasebe Bilgi Sisteminde Çevre Muhasebesinin Yeri: Trabzon Alt Bölgesi Sanayi İşletmeleri üzerine Bir Araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, (66), 147-170.
14. Dhar, B. K., Sarkar, S. M., & Ayittey, F. K. (2022). Impact of Social Responsibility Disclosure Between Implementation of Green Accounting and Sustainable Development: A Study on Heavily Polluting Companies in Bangladesh. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 29(1), 71-78.
15. Dwianika, A., Purwanto, E., Suyoto, Y. T., & Pitaloka, E. (2024). Bibliometrics Analysis of Green Accounting Research. International Journal of Energy Economics and Policy, 14(1), 349-358.
16. Endiana, I., Dicrıyanı, N., Adiyadnya, M., & Putra, I. (2020). The Effect of Green Accounting on Corporate Sustainability and Financial Performance. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(12), 731-738.
17. Ertaş, F. C., & Özkan, O. (2017). The effects of environmental accounting education on students' environmental consciousness. In 4. International Symposium On Accounting And Finance. Ohrid-Macedonia, 38-50.
18. Esmeray, M., & Güngör Tanç, Ş. (2009). Çevresel Maliyetlerin Mamullere Yüklenmesinde Kullanılan Dağıtım Anahtarlarının Seçiminde Analitik Hiyerarşi Yöntemi ve Bir Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 241-260.
19. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Quide and Reference. 17.0 Update, (10th Edition), Boston: Pearson.
20. Gonzalez, C. C., & Mendoza, K. H. (2021). Green Accounting in Colombia: A Case Study Of The Mining Sector. Environment, Development and Sustainability, 23, 6453-6465.
21. Gök, A. G., & Çarıkçı, O. (2022). Çevre Muhasebesi Konulu Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(3), 369-391.
22. Güven, E., & Aydoğdu, M. (2012). Çevre Sorunlarına Yönelik Farkındalık Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Öğretmen Adaylarının Farkındalık Düzeylerinin Belirlenmesi. Journal of Teacher Education and Educators, 1(2),185-202.
23. Hagens, N. J. (2020). Economics for the future-Beyond the superorganism. Ecological Economics, (169), 1-16.
24. Hasinah, H., Rismawati, R., & Supri, Z. (2023). Assessing Student Perspective, Attitudes, and Comprehension of Green Accounting within the Context of the Green Economy Framework. Income Journal: Accounting, Management and Economic Research, 2(3), 238-248.
25. Hazmi, R., Ramadhan, A., & Firmansyah, A. (2024). Moderating Role of Profitability in The Association Between Green Accounting and Firm Value. Journal of Governance Risk Management Compliance and Sustainability, 4(1), 45-59.
26. Hiçyorulmaz, E. (2022). Çevre Muhasebesi Konusunda Yazılan Lisansüstü Tezlerin İçerik Analizi ile İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(1), 114-123.
27. Hussein, A. T., & Cankül, D. (2010). Üniversite Öğrencilerinin Yeşil Pazarlama Faaliyetleri Kapsamında Çevreye İlişkin Davranışlarını Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, (1), 50-67.
28. İçöz, A., & Kılınç, Y. (2016). Çevre Maliyetleri Muhasebesi ve Raporlanması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46), 1517-1530.
29. Jayanthi, R. (2015). Green Accounting: A Study About Its İmportance And Concept. International Journal of Research in Commerce & Management, 6(11), 76-80.
30. Karaman, G., & Cinel, M. O. (2023). Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Yeşil Strateji, Yeşil Muhasebe İlişkisi ve İşletme Performansına Katkısı Üzerine Kavramsal Bir Bakış. Külliye Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı, 242-256.
31. Karcıoğlu, R., & Tosunoğlu, B. (2022). Yeşil Muhasebe Araştırmalarının Bilim Haritalama Teknikleri ile Bibliyometrik Analizi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, (24), 57-70.
32. Kaya, S., & Ardıç, M. (2025). Muhasebe Dersi Alan Öğrencilerin Sosyal Sorumluluk Bağlamında Yeşil Muhasebe Bakış Açıları ve Farkındalıkları: Artvin Çoruh Üniversitesi Örneği. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, (74), 17-36.
33. Kestane, A., & Çelik, N. (2023). Yeşil Muhasebenin Muhasebe Eğitimindeki Rolü: Kilis 7 Aralık Üniversitesi’nde Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14 (1), 356-369.
34. Kiranmai, J., & Swetha, C. (2018). Green Accounting Practices: An Overview. The IUP Journal of Business Strategy, 15(3), 7-18.
35. Lee, H. Y., Liu, C. F., Yain, Y. S., & Lin, C. H. (2020). Intellectual Capital for Green Accounting in Agribusiness. International Food and Agribusiness Management Review, 23(5), 759-765.
36. Majumder, R. (2020). A Study on Green Accounting and its Reporting Practices on Corporate Sectors of Siliguri, North Bengal. Journal of Digital Business System and Management, 1(1), 27-44.
37. National Geographic. (2023). Retrieved January 4, 2023 from https://www.nationalgeographic.com/environment/global-warming/global-warming-effects.
38. Nguyen, T. D. (2020). Factors Influencing Environmental Accounting Information Disclosure of Listed Enterprises on Vietnamese Stock Markets. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(11), 877-883.
39. Nurrasyidin, M., Meutia, M., Bastian, E., & Yulianto, A. S. (2024). The Effect of Green Accounting and Corporate Social Responsibility Implementation on the Profitability of Mining Companies. Corporate & Business Strategy Review, 5(3), 8-16.
40. Octisari, S. K., Artati, D., Firmansyah, I., Mahardhika, A. S., Romandhon, Susetyo, A., . . . Budianto, R. (2024). Understanding Trends in Green Accounting Studies: A Bibliometrics Analysis. Holistica Journal of Business and Public Administration, 15(1), 119-13.
41. Orazalin, N. S., Ntim, C. G., & Malagila, J. K. (2023). Board Sustainability Committees, Climate Change Initiatives, Carbon Performance, and Market Value. British Journal of Management, 35(1), 295-320.
42. Öztürk Yöndemli, S. (2022). Türkiye’de Çevre Muhasebesi Konusunda Yayınlanmış Akademik Çalışmaların Bibliyometrik Analizi. KAÜİİBFD, 13(26), 743-767.
43. Rahmawati, E., Nazaruddin, I., Widiastuti, H., Sofyani, H., & Kholid, A. N. (2024). Environmental Accounting in Public Sector: Systematic Literature Review. Journal of Accounting and Investment, 25(1), 75-90.
44. Ravikumar, K., & Aithal, P. S. (2020). Green Accounting and its Significance for Companies. Compliance Engineering Journal, 11(11), 195-203.
45. Renaldo, N., Andi, Putri, N. Y., Yani, F. (2023). Development of Teaching Materials for a New Accounting Paradigm: From Concepts to Green Accounting Types. International Conference on Business Management and Accounting (ICOBIMA), 1(2), 443-451.
46. Rizka, H. N., Hastina, & Pramono, S. E. (2024). A Bibliometric Analysis of Green Accounting Research. JAS (Jurnal Akuntansi Syariah), 8(1), 37-53.
47. Rounaghi, M. M. (2019). Economic Analysis of Using Green Accounting and Environmental Accounting to Identify Environmental Costs and Sustainability Indicators. International Journal of Ethics and Systems, 35(4), 504-512.
48. Sadiku, M., Tolulope, J. A., Sunday, S. A., & Sarhan, M. M. (2021). Green Accounting: A Primer. International Journal of Scientific Advances, 2(1), 60-62.
49. Soraya, B., Nurrochmah, A., & Hwihanus. (2024). Business Transformation Towards Sustainability: The Role of Green Accounting in Sustainability Management. Journal of Environmental Economics and Sustainability, 1(3), 1-8.
50. Stasiskiene, Z. (2019). Environmental Accounting: Concept, Methodology, and Application. W. Leal Filho, A. Azul, L. Brandli, P. Özuyar, T. Wall, (Ed.), Responsible Consumption and Production içinde, (s. 1-11). Encyclopedia of the UN Sustainable Development Goals. Springer, Cham.
51. Süklüm, N. (2019). Yeşil Muhasebe Farkındalığının Sosyal Sorumluluk Çerçevesinde Analizi: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Örneği. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (84), 95-112.
52. Süklüm, N. (2019). Yeşil Muhasebe’ nin İşletme Lisans Eğitimi Müfredatı İçerisindeki Durumu. Journal of Social Sciences And Education, 2(1), 162-172.
53. Süklüm, N. (2020). Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Yeşil Muhasebe ve Yeşil Denetim İlişkisine Kavramsal Bir Bakış. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, TBMM 100. Yıl Özel Sayısı, 151-163.
54. Şen, Z. (2022). İklim Değişikliği ve Türkiye. Çevre, Şehir ve İklim Dergisi, 1(1), 1-19.
55. Şenocak, B., & Bursalı, M. Y. (2018). İşletmelerde Çevresel Sürdürülebilirlik Bilinci ve Yeşil İşletmecilik Uygulamaları ile İşletme Başarısı Arasındaki İlişki. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(1), 161-183.
56. Şimşek, S. (2019). Yeşil Muhasebe Sisteminin Dalı Olan Karbon Muhasebesi ve Bir Termik Santralde Uygulama. Trakya Üniversitesi SBE yüksek lisans tezi, Edirne.
57. Taqi, M., Rusydiana, A. S., Kustiningsih, N., & Firmansyah, I. (2021). Environmental Accounting: A Scientometric Using Biblioshiny. International Journal of Energy Economics and Policy, 11(3), 369-380.
58. Taşar, S. A. (2023). A Bibliometric Analysis Related to Green Accounting. R&S-Research Studies Anatolia Journal, 6(4), 636-651.
59. Toke, L. K., & Kalpande, S. D. (2022). Critical Analysis of Green Accounting and Reporting Practises and its Implication in the Context of Indian Automobile Industry. Environment, Development and Sustainability, 26(2), 3243-3268.
60. Türk, M., Uslu, A., & Ertaş, F. C. (2019). An Evaluation On Regulations And Environmental Accounting Provided By Law 7153. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (Özel Sayı), 201-210.
61. Ulupui, I., Murdayanti, Y., Marini, A. C., Purwohedi, U., Mardi, & Yanto, H. (2020). Green Accounting, Material Flow Cost Accounting and Environmental Performance. Accounting, 6(5), 743-752.
62. Yalçın, A., & Sarıgül, S. S. (2021). Yeşil Pazarlama ve Yeşil Muhasebe Konularının Görsel Haritalama Tekniğine Göre Bibliyometrik Analizi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(1), 304- 328.
63. Yelgen, E. (2022). Yeşil Muhasebe ve Uygulama Örnekleri Üzerine Bir Çalışma. Yönetim Bilimleri Dergisi, (Özel Sayı), 100-126.
64. Yereli, A. N., & Yakın, V. (2009). Çevresel Yönetim Muhasebesi Aracı Olarak Malzeme Akış Maliyet Muhasebesi Yöntemi. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, (27), 69-90.
65. Yılmaz, Z., & Şahin, Z. (2017). Muhasebe Dersi Alan Öğrencilerin Yeşil Muhasebe Konusundaki Algıları ve Farkındalıkları. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, (3)1, 110-122.
66. Zrnić, A., Starčević, D. P., & Mijoč, I. (2020). Evaluating Environmental Accounting and Reporting: The Case of Croatian Listed Manufacturing Companies. Pravni Vjesnik, 36(1), 47-63.