Araştırma Makalesi

Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi

Sayı: 37 29 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi

Öz

Finansal varlık fiyatlarında meydana gelen azalış ve artış biçimindeki hareketler volatilite kavramıyla açıklanmaktadır. Finans alanında, yatırım araçlarının fiyat ve getirilerindeki dalgalanma düzeylerinin göstergesi niteliğinde kullanılan volatilite, risk ve belirsizliğin değerlendirilmesinde önemli bir ölçü olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte bir piyasada ortaya çıkan volatilitenin diğer piyasaları etkilemesi ve diğer piyasalara yayılımı finansal serbestleşme süreçleri sonrası artış göstermiştir. Bu çalışmada volatilite yayılım etkisinin hızlandığı 2000 sonrası dönemde finansal varlıkların birbiriyle etkileşimi ve aralarındaki volatilite yayılımının ortaya konması amaçlanmıştır. Dolar, Euro, Altın ve BIST 100 endeksi arasındaki volatilite yayılımı Diebold ve Yılmaz (2012) yaklaşımı ile incelenmiştir. Yapılan analizde 17.01.2000-31.08.2022 dönemi arasındaki günlük veriler kullanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre; Dolar, Euro, Altın ve BIST 100 endeksi arasındaki volatilite yayılım endeksi %46,9 olarak bulunmuştur. İncelenen 2000 sonrası dönemde en düşük volatilite yayılım değeri 2012’de gerçekleşmiş; 2013 yılında ani bir artış olmuş, 2017 yılından itibaren ise volatilite yayılımında artan bir trendin etkili olduğu görülmüştür. Yaşanan pandeminin etkisiyle 2020 yılıyla birlikte volatilite yayılımında artış devam etmektedir. Çalışmada, genellikle Euro ve Doların volatilite yayıcısı, Altın ve BIST 100 endeksinin volatilite alıcısı finansal varlıklar oldukları görülmüştür. İkili ilişkiler incelendiğinde ise, hemen hemen tüm dönem boyunca Altının Doların volatilitesinden etkilendiği; 2008-2013 dönemi hariç olmak üzere Doların BIST 100’ün volatilitesini etkilediği belirlenmiştir. Özellikle, son dönemde Altından BIST 100’e doğru yayılım etkisinin olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Açıkalın, S., & Başcı, E.S., (2016). Cointegration and Causality Relationship between BIST 100 and BIST Gold Indices. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 23(2), 565–574. https://doi.org/10.18657/ yecbu.53293
  2. Çelik, İ., Özdemir, A., Gürsoy, S. ve Ünlü, H.U., (2018). Gelişmekte Olan Hisse Senedi Piyasaları İle Kıymetli Madenler Arasındaki Getiri ve Volatilite Yayılımı. Ege Akademik Bakış, 18(2), 217–230. https://doi.org/10.21121/eab.2018237351
  3. Cronin, D. (2014). The Interaction between Money and Asset Markets: A Spillover Index Approach. Journal of Macroeconomics, 39, 185–202. http://dx.doi.org /10.1016/j. jmacro.2013.09.006
  4. Dickey, D., & Fuller, W., (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Journal of The American Statistical Association, 74(366), 427-431. https:// doi.org/10.2307/2286348
  5. Diebold, F. X., & Yılmaz, K., (2009). Measuring Financial Asset Return and Volatility Spillovers, with Application to Global Equity Markets. The Economic Journal, 119(534), 158-171. https:// doi.org/10.1111/j.1468-0297.2008.02208.x
  6. Diebold, F. X., & Yılmaz, K., (2012). Better to Give than to Receive: Predictive Directional Measurement of Volatility Spillovers. International Journal of Forecasting, 28(1), 57-66. https://doi.org/10.1016/j.ijforecast.2011.02.006
  7. Engle, R. F., Ito, T. & Lin, W., (1990). Meteor Showers or Heat Waves? Heteroskedastic Intra- Daily Volatility in the Foreign Exchange Market. Econometrica, 58(3), 525-542. https://doi. org/10.2307/2938189
  8. Gökmenoğlu, K. K., & Fazlollahi, N., (2015). The Interactions among Gold, Oil, and Stock Market: Evidence from S&P500. Procedia Economics and Finance, 25, 478–488. http://dx.doi. org/10.1016/S2212-5671(15)00760-1

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

4 Kasım 2022

Kabul Tarihi

16 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 37

Kaynak Göster

APA
Şak, N., & Öcal Özkaya, H. G. (2022). Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, 37, 237-256. https://doi.org/10.26650/ekoist.2022.37.1199285
AMA
1.Şak N, Öcal Özkaya HG. Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 2022;(37):237-256. doi:10.26650/ekoist.2022.37.1199285
Chicago
Şak, Nazan, ve Hatice Gökçen Öcal Özkaya. 2022. “Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 37: 237-56. https://doi.org/10.26650/ekoist.2022.37.1199285.
EndNote
Şak N, Öcal Özkaya HG (01 Aralık 2022) Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics 37 237–256.
IEEE
[1]N. Şak ve H. G. Öcal Özkaya, “Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi”, EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 37, ss. 237–256, Ara. 2022, doi: 10.26650/ekoist.2022.37.1199285.
ISNAD
Şak, Nazan - Öcal Özkaya, Hatice Gökçen. “Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 37 (01 Aralık 2022): 237-256. https://doi.org/10.26650/ekoist.2022.37.1199285.
JAMA
1.Şak N, Öcal Özkaya HG. Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 2022;:237–256.
MLA
Şak, Nazan, ve Hatice Gökçen Öcal Özkaya. “Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 37, Aralık 2022, ss. 237-56, doi:10.26650/ekoist.2022.37.1199285.
Vancouver
1.Nazan Şak, Hatice Gökçen Öcal Özkaya. Türkiye’de 2000 Yılı Sonrasında Altın, Borsa, Döviz Kuru Piyasaları Etkileşimi ve Volatilite Yayılım Etkisi. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 01 Aralık 2022;(37):237-56. doi:10.26650/ekoist.2022.37.1199285