Araştırma Makalesi

İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme

Sayı: 38 28 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme

Öz

Rakiplerine göre yenilikçi perakende zincirleri değişen tüketici davranışlarına uygun şekilde daha yüksek değer, dolayısıyla yaşam kalitesi sunabilen girişimlerdir. Bir ülkede yayılabilmek için öncelikle rekabetçi bir konuma yerleşmeli ve rakiplere göre ürün ve hizmet kalitesi ile tüketici açısından uygun maliyetler sunarak değer yaratmalıdırlar. Tüketiciler yaşam standartlarını korumak için alışveriş sepetleri ve ziyaretlerinin yapısı, maliyeti ve sıklıklarını değişen mekânsal koşullara, kültürel normlara ve zaman maliyetlerine göre uyarlamaktadırlar. Mekânsal olarak ayrışmış tüketici gruplarının zamansal davranış değişimlerinin iyi anlaşılması, yeni mağaza formatlarının başarıyla geliştirilmesi ve yaygınlaşmasına dair stratejik kararları besleyecek ekonometrik çalışmaların da önünü açmaktadır. Mekânsal verilerin bol olduğu günümüz koşullarında, yeni perakende potansiyellerini incelemek veya mevcut performansı analiz etmek daha kolay hale gelmiştir. Ancak mevcut iş zekası uygulamalarının teorik temelleri ve ampirik bulguları yeterince dikkate almamaları, yükselen piyasa ekonomilerinin özel koşullarını göz ardı etmeleri eleştirilmektedir. Bir diğer kısıt ise veri gizliliğinden kaynaklanmaktadır. Oysa gösterdiğimiz üzere, açık kaynaklı verilerin ve sahadan toplanacak verilerin çeşitli mekansal ya da mekansal olmayan yeni değişkenlerin üretilmesinde ya da bazı parametrelerin hesaplanmasında kullanılması mümkündür. Bu çerçevede İstanbul’daki konut alanları kaynaklı orta ve alt gelir gruplarına dair hızlı tüketim malları talebindeki yıllık değişim, mekansal ve mekansal olmayan veriler yoluyla alışveriş havzaları bütününde incelenmiş, planlı ve plansız alışveriş ziyaret sayılarındaki değişim deterministik bir şekilde hesaplanmıştır. Bu sayede indirim marketlere dair yerel potansiyeller ortaya konulmuştur. Gerçek veriler ile kıyaslandığında yöntemin başarılı olduğu görülmüştür. Çalışma bulgularının Türkiye ve benzer ülkelerde yenilikçi perakende formatları geliştirmeye yönelik yapılacak istatistiksel veya ekonometrik iş zekâsı uygulamalarına yön vermesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

MAPTRİKS BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SAN. VE TİC. A.Ş.

Teşekkür

MAPTRİKS BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SAN. VE TİC. A.Ş. Genel Müdürü Sayın Akgün KARLIBEL'e projeye verdiği destekten ötürü teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Aydınlık. (2017). İndirim marketleri şube yarışında. (2017, Mart 1). Aydınlık Gazetesi. Retrieved from https://www.aydinlik.com.tr/haber/indirim-marketleri-sube-yarisinda-40363 google scholar
  2. Azabağaoğlu, M. Ö., & Dursun, E. (2008). Tüketicilerin modern gıda perakendecilerine karşı davranışının analizi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(1), 1-12. google scholar
  3. Bakir, N. O., & Agharzayev, E. (2020). Özel markalarda algılanan risk boyutlarının satın alma niyetine etkisi: özel marka imajinin aracılık rolü. Yönetim Bilimleri Dergisi, 19(39), 115-149. http://dx.doi.org/10.35408/comuybd.706779 google scholar
  4. Basfirinci, C., Çilingir-Ük, Z., & Gültekin, Y. (2019). Türkiye’deki indirim marketlerinin marka imajlarının sosyal ağ analizi yöntemiyle incelenmesi: A101, Bim ve Şok örneği. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 5(2), 277-300. http://dx.doi.org/10.20979/ueyd.601243 google scholar
  5. Bell, D. R., Ho, T. H., & Tang, C. S. (1998). Determining where to shop: fixed and variable costs of shopping. Journal of Marketing Research, 35(3), 352-369. http://dx.doi.org/10.1177/002224379803500306 google scholar
  6. Berman, O., & Krass, D. (2002). The generalized maximal covering location problem. Computers & Operations Research, 29(6), 563-581. http://dx.doi.org/10.20979/ueyd.60124310.1016/ s0305-0548(01)00079-x google scholar
  7. Bim. (2020). Faaliyet Raporu. Son erişim 01.Ekim.2022. https://www.bim.com.tr/ FaaliyetRaporlari/2020/Faaliyet%20Raporu%202020.pdf google scholar
  8. Birkin, M., Clarke, G., & Clarke, M. (2010). Refining and operationalizing entropy-maximizing models for business applications. Geographical Analysis, 42(4), 422-445. https://doi. org/10.1111/j.1538-4632.2010.00801.x google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2022

Kabul Tarihi

13 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 38

Kaynak Göster

APA
Baypınar, M. B., Beygo, C., Köseoğlu, G., Şahin, E., & Aksoy Sertbakan, B. (2023). İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, 38, 171-198. https://doi.org/10.26650/ekoist.2023.38.1205129
AMA
1.Baypınar MB, Beygo C, Köseoğlu G, Şahin E, Aksoy Sertbakan B. İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 2023;(38):171-198. doi:10.26650/ekoist.2023.38.1205129
Chicago
Baypınar, Mete Başar, Cem Beygo, Gökalp Köseoğlu, Elifsu Şahin, ve Burcu Aksoy Sertbakan. 2023. “İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 38: 171-98. https://doi.org/10.26650/ekoist.2023.38.1205129.
EndNote
Baypınar MB, Beygo C, Köseoğlu G, Şahin E, Aksoy Sertbakan B (01 Temmuz 2023) İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics 38 171–198.
IEEE
[1]M. B. Baypınar, C. Beygo, G. Köseoğlu, E. Şahin, ve B. Aksoy Sertbakan, “İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme”, EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 38, ss. 171–198, Tem. 2023, doi: 10.26650/ekoist.2023.38.1205129.
ISNAD
Baypınar, Mete Başar - Beygo, Cem - Köseoğlu, Gökalp - Şahin, Elifsu - Aksoy Sertbakan, Burcu. “İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 38 (01 Temmuz 2023): 171-198. https://doi.org/10.26650/ekoist.2023.38.1205129.
JAMA
1.Baypınar MB, Beygo C, Köseoğlu G, Şahin E, Aksoy Sertbakan B. İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 2023;:171–198.
MLA
Baypınar, Mete Başar, vd. “İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 38, Temmuz 2023, ss. 171-98, doi:10.26650/ekoist.2023.38.1205129.
Vancouver
1.Mete Başar Baypınar, Cem Beygo, Gökalp Köseoğlu, Elifsu Şahin, Burcu Aksoy Sertbakan. İstanbul’da Hızlı Tüketim Malları Alışveriş Ziyaretleri Ve İndirim Market Cirolarındaki Değişime Dair Sayısal - Mekansal Keşfedici Bir İnceleme. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 01 Temmuz 2023;(38):171-98. doi:10.26650/ekoist.2023.38.1205129