TR
EN
Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı
Öz
Akademik başarı ve sosyoekonomik arka plan arasındaki ilişkinin analizi, eğitim araştırmalarında önemli konulardan biridir. Türkiye’de düşük sosyoekonomik statüye sahip öğrenci yüzdesinin uluslararası ortalamanın üstünde olmasına rağmen, bu öğrencilerin özellikle ortalama matematik başarı puanlarının uluslararası ortalama puanına göre nispeten yüksek olduğu görülmektedir. Bu makalenin amacı, Türkiye’de düşük sosyoekonomik statüye sahip öğrencilerin matematik başarısını etkileyen değişkenleri Bayesyen yaklaşımın sunduğu küçük örneklem boyutu ve modelleme esnekliğinden yararlanarak belirlemektir. Çalışmanın verileri Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) 2019 sekizinci sınıf matematik değerlendirmesinden elde edilmiştir. Çalışmada, çok sayıda bağımsız değişken içeren büyük ölçekli eğitim verileriyle çalışırken hangi değişkenlerin modele dahil edilmesi gerektiğini belirlemek için Bayesyen model ortalama (BMA) yaklaşımı kullanılmıştır. Bayesyen model ortalama sonuçlarına göre, evdeki kitap sayısı, öğrencinin akademik beklentisi, okula ait hissetme, matematiğe karşı tutum, devamsızlık ve zorbalığa maruz kalma, matematik performansının en önemli açıklayıcıları olarak tespit edilmiştir. Düşük sosyoekonomik statüye sahip öğrencilerin matematik başarısızlığının okula ve matematik dersine karşı olumsuz tutumlar, zorbalığa maruz kalma ve artan ödev sıklığı ile yakından ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca düşük sosyoekonomik statüye sahip öğrencilerin matematik başarısında annenin eğitim seviyesi ve cinsiyetin etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlar düşük sosyoekonomik statüye sahip öğrencilerin okul içinde ve okul dışındaki eşitsizlik unsurlarından etkilendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, eğitim politikalarının sosyoekonomik eşitsizlikleri dikkate alarak düşük sosyoekonomik statüye sahip öğrenciler için fırsat eşitliği sunması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- APA. (2017). Education and Socioeconomic Status. https://www.apa.org/pi/ses/resources/publications/education google scholar
- Agasisti, T., Avvisati, F., Borgonovi, F., & Longobardi, S. (2021). What school factors are associated with the success of socio-economically dis-advantaged students? An empirical investigation using PISA data. Social Indicators Research, 157, 749-781. https://doi.org/10.1007/s11205-021-02668-w google scholar
- Akyüz G. (2014). The effects of student and school factors on mathematics achievement in TIMSS 2011. Education and Science, 39(172), 150-162 google scholar
- Broer, M., Bai, Y., & Fonseca, F. (2019). Methodology: Constructing a socioeconomic index for TIMSS trend analyses. In S.Hegarty & L. Rutkowski (Eds.), Socioeconomic Inequality and Educational Outcomes. IEA Research for Education, Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-11991-1_3 google scholar
- Bielinski, J., & Davison, M. L. (2001). A sex difference by item difficulty interaction in multiple-choice mathematics items administered to national probability samples. Journal of Educational Measurement, 38, 51-77. google scholar
- Coleman, J.S., Campbell, E.Q., Hobson, C.J., McPartland, J., Mood, A.M., Weinfeld, F.D. & York, R.L. (1966). Equality of educational opportunity. Washington, DC: US Government Printing Office. google scholar
- Erberber, E., Stephens, M., Mamedova, S., Ferguson, S., & Kroeger, T. (2015). Socioeconomically disadvantaged students who are academically successful: Examining academic resilience cross-nationally. IEA’s Policy Brief Series, No.5. google scholar
- Ermisch, J., & Pronzato, C. (2010). Causal effects of parents’ education on children’s education. ISER Working Paper Series, (No. 2010-16). google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonometri (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
26 Haziran 2024
Gönderilme Tarihi
21 Şubat 2023
Kabul Tarihi
29 Mayıs 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Sayı: 40
APA
Topdağ, D., & Çağlayan Akay, E. (2024). Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, 40, 1-11. https://doi.org/10.26650/ekoist.2024.40.1254248
AMA
1.Topdağ D, Çağlayan Akay E. Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 2024;(40):1-11. doi:10.26650/ekoist.2024.40.1254248
Chicago
Topdağ, Derya, ve Ebru Çağlayan Akay. 2024. “Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 40: 1-11. https://doi.org/10.26650/ekoist.2024.40.1254248.
EndNote
Topdağ D, Çağlayan Akay E (01 Haziran 2024) Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics 40 1–11.
IEEE
[1]D. Topdağ ve E. Çağlayan Akay, “Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı”, EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 40, ss. 1–11, Haz. 2024, doi: 10.26650/ekoist.2024.40.1254248.
ISNAD
Topdağ, Derya - Çağlayan Akay, Ebru. “Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 40 (01 Haziran 2024): 1-11. https://doi.org/10.26650/ekoist.2024.40.1254248.
JAMA
1.Topdağ D, Çağlayan Akay E. Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 2024;:1–11.
MLA
Topdağ, Derya, ve Ebru Çağlayan Akay. “Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı”. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics, sy 40, Haziran 2024, ss. 1-11, doi:10.26650/ekoist.2024.40.1254248.
Vancouver
1.Derya Topdağ, Ebru Çağlayan Akay. Düşük Sosyoekonomik Statüye Sahip Öğrencilerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Bayesyen Model Ortalama Yaklaşımı. EKOIST Journal of Econometrics and Statistics. 01 Haziran 2024;(40):1-11. doi:10.26650/ekoist.2024.40.1254248