Türkiye’de İç Göçün Mekânsal Belirleyicileri: Coğrafi Ağırlıklı Regresyon Yaklaşımıyla Ampirik Bir Değerlendirme
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de iller düzeyinde iç göç hareketlerini etkileyen sosyoekonomik faktörleri mekânsal heterojenlik perspektifiyle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bağımlı değişken olarak net göç hızı; bağımsız değişkenler olarak işsizlik oranı, eğitime katılım süresi, ihracat hacmi ve teknolojik gelişim endeksi kullanılmıştır. Analizlerde, klasik Çoklu Doğrusal Regresyon modeli ile Coğrafi Ağırlıklı Regresyon modeli karşılaştırmalı olarak uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, Çoklu Doğrusal Regresyon modelinde anlamlı olmayan işsizlik değişkeninin Coğrafi Ağırlıklı Regresyon modelinde bölgelere göre farklı etkiler sergilediğini, eğitime katılım süresi, ihracat hacmi ve teknolojik gelişim endeksi değişkenlerinin ise mekânsal olarak değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle, eğitime katılım süresi ve teknolojik gelişim endeksinin bazı bölgelerde göçü teşvik edici, bazı bölgelerde ise caydırıcı etkiler yarattığı görülmüştür. Coğrafi Ağırlıklı Regresyon modelinin açıklayıcılık gücünün yüksek olması (R^2= 0.725), bu yöntemin iç göç analizinde mekânsal farklılıkları başarılı bir şekilde yansıttığını göstermektedir. Ayrıca Coğrafi Ağırlıklı Regresyon modelinin kalıntılarında anlamlı mekânsal otokorelasyonun ortadan kalkması, modelin mekânsal bağımlılığı daha doğru biçimde kontrol ettiğini kanıtlamaktadır. Bu sonuçlar, iç göç hareketlerinin bölgelere özgü dinamiklerle şekillendiğini ve tek tip politikaların yetersiz kalabileceğini göstermektedir. Aynı zamanda bu bulgular, göç olgusunun sadece ekonomik göstergelerle değil, aynı zamanda mekânsal bağlamlarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de iller düzeyinde iç göçü mekânsal heterojenlik perspektifinden ele alarak GWR uygulamasıyla yerel düzeyde değişen etkileri haritalandırması ve 2023 yılına ait kapsamlı verilerle politika çıkarımlarını bir arada sunması açısından literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anselin, L. (1995). Local indicators of spatial association—LISA. Geographical Analysis, 27(2), 93–115. google scholar
- Aral, N., & Oğuzlar, A. (2021). Türkiye’de iç göçün mekânsal analiz yöntemleriyle incelenmesi. International Journal of Social Inquiry, 14(2), 447–474. google scholar
- Atkin, D. (2016). Endogenous skill acquisition and export manufacturing in Mexico. American Economic Review, 106(8), 2046–2085. google scholar
- Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. University of Chicago Press. google scholar
- Biesenbeek, C. (2025). The effect of unemployment, housing tenure and commuting distance on interregional migration in the Netherlands. Regional Studies. https://doi.org/10.1080/00343404.2024.2442500 google scholar
- Bijwaard, G. E., & Wahba, J. (2023). Return Versus Onward Mıgratıon: Go Back or Move On?. Review of Income and Wealth, 69(3), 640-667. google scholar
- Borjas, G. J. (1999). Economic theory and international migration. International Migration Review, 23(3), 457-485. google scholar
- Cafrı, R., & Açcı, Y. (2022). Spatial Analysis of the Relationship Between Internal Migration, Education, and Growth in Turkey. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 11 (1) , 253-266. google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Çetin Görür
*
0000-0002-9556-5068
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
3 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
15 Nisan 2025
Kabul Tarihi
5 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 44