Wagner’s Law or the Keynesian Hypothesis? A Fourier-Based Approach for Türkiye

Öz

The relationship running from economic growth to public expenditure indicates that public budgets are structured to respond to periods of economic expansion, whereas the relationship running from expenditure to growth reflects the capacity of fiscal policy to influence and guide economic performance. In this context, accurately determining the direction of this relationship is a strategic necessity for developing economies in terms of resource allocation, planning the composition of expenditure, and ensuring fiscal flexibility during periods of crisis. This study, which analyses the long-term relationship between public expenditure and economic growth in the Turkish economy, empirically examines whether increases in public expenditure are the result of economic growth (Wagner’s Law) or its cause (Keynesian Hypothesis). To this end, a Fourier-augmented co-integration test was applied using quarterly data for the 2006–2024 period. The results indicate that economic growth has a positive and statistically significant long-term effect on public expenditure. In contrast, public expenditure does not have a long-term effect on economic growth. In light of these findings, which show that Wagner’s Law holds whilst the Keynesian Hypothesis does not in Türkiye, it is recommended that public expenditure be planned in line with economic growth, directed towards productive areas, supported by enhanced budgetary flexibility, underpinned by automatic stabilisers designed to be activated during crises and strengthened in terms of efficiency.

Anahtar Kelimeler

• Wagner’s law
• Keynesian hypothesis
• Public expenditures
• Economic growth
• Fractional frequency Fourier ADL

Wagner Kanunu mu, Keynesyen Hipotez mi? Türkiye İçin Fourier Tabanlı Bir Yaklaşım

Öz

Kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin büyümeden harcamalara doğru işlemesi, kamu bütçelerinin ekonomik genişlemelere tepki veren bir yapıda olduğunu; harcamalardan büyümeye doğru işlemesi ise maliye politikalarının büyümeyi yönlendirme kapasitesini ortaya koyar. Bu bağlamda, söz konusu ilişkinin yönünün doğru belirlenmesi, gelişmekte olan ekonomilerde kaynak tahsisi, harcama kompozisyonunun planlanması ve kriz dönemlerinde mali esnekliğin sağlanması açısından stratejik bir gerekliliktir. Türkiye ekonomisinde kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişkinin analiz edildiği bu çalışmada, kamu harcamalarındaki artışın, ekonomik büyümenin sonucu mu (Wagner Kanunu) yoksa nedeni mi (Keynesyen Hipotez) olduğu sorusu ampirik olarak incelenmiştir. Bu kapsamda, 2006–2024 dönemine ait çeyreklik veriler kullanılarak Fourier yaklaşımıyla genişletilmiş eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Analiz sonuçları, ekonomik büyümenin kamu harcamalarını uzun vadede pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı biçimde etkilediğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık, kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerinde uzun dönemli bir etkisi bulunmamaktadır. Türkiye’de Wagner Kanunu’nun geçerli, Keynesyen Hipotezin ise geçerli olmadığını ortaya koyan bu bulgular ışığında, kamu harcamalarının büyüme ile uyumlu biçimde planlanması, bu harcamaların verimli alanlara yönlendirilmesi, bütçe esnekliğinin artırılması, kriz dönemlerinde otomatik stabilizatörlerin devreye girecek şekilde tasarlanması ve harcama etkinliğinin güçlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Wagner kanunu
• Keynesyen hipotez
• Kamu harcamaları
• Ekonomik büyüme
• Kesirli frekanslı Fourier ADL

Kaynakça

1. Adewinle, F., Abdullahi, M., & Tukur, S. (2021). Wagner’s law in Nigeria: An investigation using Nigeria’s time series data. EPRA International Journal of Economics, Business and Management Studies, 8(3), 19–22. https://eprajournals.com/IJHS/article/4578 google scholar
2. Akaegbobi, T. N. & Nwosu, K. C. (2025). Government expenditure and economic growth in Nigeria. International Journal of Advanced Academic Research, 11 (5), 50-72. https://doi.org/10.5281/zenodo.15711457 google scholar
3. Ahmed, Z., & Acet, H. (2020). Public expenditure and economic growth relationship in developing countries: The case of Bangladesh. Journal of Current Researches on Business and Economics, 10(2), 131–144. google scholar
4. Akbulut, H. (2017). Ekonomik gelişmişlik-kamu harcamaları ilişkisi: 2007:1–2015:3 dönemi Türkiye örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 15(29), 9–23. google scholar
5. Akdoğan, A. (2020). Kamu maliyesi. Ankara: Gazi Kitabevi. google scholar
6. Alawin, M., Al-Shriaan, A., & Merza, E. (2022). Wagner’s law vs. Keynesian theory: The case for GCC Countries. Asian Economic and Financial Review, 12(10), 898-908. https://doi.org/10.55493/5002.v12i10.4633 google scholar
7. Alexiou, C. (2009). Government spending and economic growth: Econometric evidence from the South Eastern Europe (SEE). Journal of Economic and Social Research, 11(1), 1-16. google scholar
8. Altay, A. (2019). Kamu maliyesi: Teorisi, gelişimi ve kapsamı. Ankara: Seçkin Yayıncılık. google scholar

9. Arısoy, İ. (2005). Wagner ve Keynes hipotezleri çerçevesinde Türkiye’de kamu harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(2), 63-80. google scholar
10. Banerjee, P., Arčabić, L., & Lee, H. (2017). Fourier ADL cointegration test to approximate smooth breaks with new evidence from crude oil market. Economic Modelling, 67, 114-124. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2016.11.004 google scholar
11. Demir, F. (2023). Wagner Yasası ve Keynesyen Hipotezi’ne heterojen panel nedensellik testi üzerinden bir bakış: BRIC ve CIVETS ülkeleri örneği. H. Akça, A. Y. Ata ve V. Yurdadoğ (Ed.), Teoriden pratiğe ekonomi politikaları ve dönüşümü I içinde (ss. 27-44). Gaziantep: Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub293.c1266 google scholar
12. Demir, İ. C., & Balkı, A. (2019). Türkiye’de Wagner Kanunu’nun sınanması: 1960–2016 dönemi analizi. Vergi Raporu, 234, 11–27. google scholar
13. Dudzevičiūtė, G., Šimelytė, A., & Liučvaitienė, A. (2018). Government expenditure and economic growth in the European Union countries. International Journal of Social Economics, 45(2), 372-386. https://doi.org/10.1108/IJSE-12-2016-0365 google scholar
14. Enders, W., & Lee, J. (2012). The flexible Fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196–199. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2012.04.081 google scholar
15. Esen, E., Farahmand, M. A., & Çelik Keçili, M. (2020). Ekonomik büyüme ve kamu harcamaları arasındaki ilişkinin Türkiye için ARDL yöntemiyle analizi. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 9(3), 219–237. google scholar
16. Gacaner, A. (2005). Türkiye açısından Wagner Kanunu’nun geçerliliğinin analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1), 103-122. google scholar
17. Gadinabokao, L., & Daw, D. (2013). An empirical examination of the relationship between government spending and economic growth in South Africa, from 1980 to 2011. Mediterranean Journal of Social Sciences, 4(3), 235-242. http://dx.doi.org/10.5901/mjss.2013.v4n3p235 google scholar
18. Ghazy, N. H., Ghoneim, H., & Paparas, D. (2021). The validity of Wagner’s law in Egypt from 1960–2018. Review of Economics and Political Science, 6(2), 98–117. https://doi.org/10.1108/REPS-01-2020-0004 google scholar
19. Gövdeli, T. (2019). Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme: Türkiye’de Wagner Yasası ve Keynesyen Hipotezin ampirik analizi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(3), 995-1010. google scholar
20. Güder, F., Yücekaya, P., & Şenyurt, A. (2016). Kamu harcamaları ile ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye için Keynesyen görüş mü? Wagner kanunu mu geçerli? (2006-2015 dönemi). International Journal of Social Sciences, 1(1), 47-60. https://doi.org/10.31454/usb.376455 google scholar
21. Gül, E., & Yavuz, H. (2011). Türkiye’de kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi: 1963-2008 dönemi. Maliye Dergisi, 160, 72-85. google scholar
22. Ilkay, S. C., Yılanci, V., Ulucak, R., & Jones, K. (2021). Technology spillovers and sustainable environment: Evidence from time-series analyses with Fourier extension. Journal of Environmental Management, 294, 113033. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2021.113033 google scholar
23. İçen, H. (2021). Türkiye’de kamu harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki asimetrik ilişkinin analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 22(2), 1-18. https://doi.org/10.31671/doujournal.972977 google scholar
24. Jaén García, M. (2018). Wagner’s law: A revision and a new empirical estimation. Review of Public Economics, 224, 13–35. https://doi.org/10.7866/HPE-RPE.18.1.1 google scholar
25. Karabulut, Ş. (2020). Wagner ve Keynes hipotezinin geçerliliği: Türkiye örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(Ek), 150-168. https://doi.org/10.21076/vizyoner.701710 google scholar
26. Karaş, E. (2020). Wagner Kanunu’nun BRICS ülkeleri ve Türkiye bazında geçerliliğinin sınanması. Maliye Dergisi, 178, 199–223. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2020/07/10-Wagner-Kanunu%E2%80%99nun-BRICS-%C3%9Clkeleri-ve-T%C3%BCrkiye-Baz%C4%B1nda-Ge%C3%A7erlili%C4%9Finin-S%C4%B1nanmas%C4%B1-Ar%C5%9F.G%C3%B6r.Dr_.-Ebru-KARA%C5%9E.pdf google scholar
27. Keynes, J. M. (1964). General theory of employment, interest, and money. Florida: Harcourt Brace Jovanovich, Inc. (Original work published 1936). google scholar
28. Konat, G. (2021). Türkiye’de Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Fourier ADL eşbütünleşme analizi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 17(1), 133-145. google scholar
29. Kumar, S., Webber, D. J. & Fargher, S. (2012). Wagner's Law revisited: cointegration and causality tests for New Zealand. Applied Economics, 44 (5), 607-616. https://doi.org/10.1080/00036846.2010.511994 google scholar
30. Lakić, S., Ćetković, J., Pejović, B., Žarković, M., & Knežević, M. (2022). Economic growth determinants in South-East European countries: A system generalized method of moments approach. East European Politics and Societies, 36(3), 935-956. https://doi.org/10.1177/08883254211026369 google scholar
31. Lamartina, S., & Zaghini, A. (2011). Increasing public expenditure: Wagner’s law in OECD countries. German Economic Review, 12(2), 149-164. https://doi.org/10.1111/j.1468-0475.2010.00517.x google scholar
32. Magazzino, C. (2010). Wagner’s law and Italian disaggregated public spending: Some empirical evidences (MPRA Paper No. 26662). https://mpra.ub.uni-muenchen.de/26662/ google scholar
33. Magazzino, C., Giolli, L., & Mele, M. (2015). Wagner’s law and Peacock and Wiseman’s displacement effect in European Union countries: A panel data study. International Journal of Economics and Financial Issues, 5(3), 812-819. google scholar
34. Mahrous, W. (2016). Dynamic impacts of changes in government spending on economic growth in Kenya: A structural VAR analysis (MPRA Paper No. 79270). https://mpra.ub.uni-muenchen.de/79270/ google scholar
35. Muharrem, Ş. & Uysal, D. (2023). Makroekonomik değişkenlerin kamu harcamaları üzerindeki etkisi: Wagner Yasası geçerliği. İzmir İktisat Dergisi, 38 (2), 430-447. https://doi.org/10.24988/ije.1172275 google scholar
36. Noyan, E., & İdikut-Özpençe, A. (2021). Türkiye’de Wagner Kanunu ve Keynesyen Hipotez ikilemi: 1960-2019 dönemi. Maliye Dergisi, 181, 97-111. google scholar
37. Oruç, E. (2023). Türkiye’de Wagner ve Keynes etkileri geçerli mi?. İ. Ünüvar (Ed.), İktisadi sosyal finansal olaylara Türkiye ve dünya açısından farklı bir bakış açısı I içinde (ss. 122-150), Ankara: Bidge Yayınları. google scholar
38. Öztaşkın, H. S., & Kara, S. B. (2024). Wagner Kanunu ve Keynes Hipotezi: Türkiye ekonomisi için ampirik kanıtlar. Maliye Dergisi, 187, 75-100. https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2025/01/04-Wagner-Kanunu-ve-Keynes-Hipotezi.pdf google scholar
39. Pehlivan, C., Han, A. & Konat, G. (2021). Empirical analysis of public expenditure-growth relationship in OECD countries: testing the Wagner Law. International Journal of Political Studies, 7(2), 87-109. https://doi.org/10.25272/j.2149-8539.2021.7.2.06 google scholar
40. Permana, Y. H. & Wika, G. S. M. J. (2014). Testing the existence of Wagner Law and government expenditure volatility in Indonesia post- reformation era. Journal of Economics and Sustainable Development, 5(10), 130-139. google scholar
41. Sek, S. K., Sim, K. Y., Chea, W. K., & Hoe, Z. H. (2022). The causal nexus between government expenditure and economic growth: Wagner versus Keynes hypothesis. Matematika, 38(2), 91-102. google scholar
42. Selen, U. & Eryiğit, K. (2009). Yapısal kırılmaların varlığında, Wagner Kanunu Türkiye için geçerli mi?. Maliye Dergisi, 156, 177-198. google scholar
43. Susam, N. (2024). Kamu maliyesi: Temel kavram ve esasları. İstanbul: Seçkin Yayıncılık. google scholar
44. TCMB. (2025). Ulusal hesaplar. https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket google scholar
45. Telek, C., & Telek, A. (2016). Kamu harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisinin Wagner ve Keynes hipotezi çerçevesinde incelenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 12(ICAFR16 Özel Sayısı), 628-642. google scholar
46. TÜİK. (2025). Tüketici fiyat endeksi ve değişim oranları. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=enflasyon-ve-fiyat-106 google scholar
47. Ulutürk, S., Akyok, S., & Mert, M. (2016). Wagner Yasası’nın Türkiye için test edilmesi: 1980-2014 dönemine ilişkin ARDL analizi. Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi, 16(34), 18-44. https://doi.org/10.25294/auiibfd.308026 google scholar
48. Wagner, A. (1958). Three extracts on public finance. N. Cooke (Çev.). R. A. Musgrave ve A. T. Peacock (Ed.), Classics in the theory of public finance içinde (ss. 1-15). London: Macmillan. (Original work published 1883). https://doi.org/10.1007/978-1-349-23426-4_1 google scholar
49. Yavuz, H. B. & Doruk, Ö. T. (2018). Türkiye ekonomisi için Keynesyen yaklaşım ve Wagner Yasası’nın test edilmesi: 1950-2017 yılları arasında bir inceleme. Artıbilim: Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 79-93. google scholar