PERCEPTION OF VOCATIONAL AND TECHNICAL HIGH SCHOOL:A RESEARCH ON THE SECONDARY SCHOOL 8TH GRADE STUDENTS

Öz

This study aimed at examining secondary school 8^th grade students’ perception toward vocational high school and their preferences at these schools. The study was conducted in three secondary schools located in Çanakkale in the second semester of the 2015-2016 academic year. The research sample consisted of 680 students in three different government secondary schools. The Perception Scale toward Vocational Technical Education  (PStVTE) developed by researcher was used for data collection. In the analyses that were made for the internal consistency, Cronbach’s alfa value was estimated as 0.74.The scale that has 15 items totally consists of 4 factors  and the factors explain 54.8% of the total variance. The descriptive survey model was employed in the study. The data obtained in the study were analyzed via the Mann Whitney U-test, the Kruskal-Wallis test, and the X² test. According to research reslts students have negative perceptions towards vocational technical education. Finally, the perceptions of the students towards vocational technical education varied statistically significantly by relative grade state, level of knowledge on vocational technical education and its departments. Vocational and technical high school preferences differ significantly according to the level of knowledge about gender, vocational technical education and fields.

Anahtar Kelimeler

• Perceptions towards vocational technical education,vocational technical education,preferences at vocational and technical high schools

MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ALGISI: ORTAOKUL 8. SINIF ÖĞRENCİLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu çalışmada ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin mesleki ve teknik okul algılarının ve bu okulları tercih durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2015-2016 ikinci döneminde Çanakkale ilinde yer almakta olan 3 ortaokulda ürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini bu 3 devlet ortaokulunda öğrenimlerine devam etmekte olan  toplam 680 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Mesleki ve Teknik Eğitime Yönelik Algı ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık için yapılan analizde ölçeğin tümü için Cronbach alfa güvenilirlik katsayısı 0.74 olarak hesaplanmıştır. Toplam 15 madde bulunan ölçek, 4 faktörden oluşmakta ve faktörler toplam varyansın %54.8’ini açıklamaktadır. Araştırma betimsel nitelikli tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmadan elde edilen veriler araştırma sorularının cevaplanmasına yönelik Mann Whitney U-testi, Kruskal-Wallis testi ve Ki-Karetesti ile elde edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre öğrenciler mesleki teknik eğitime yönelik olumsuz algılar taşımaktadırlar. Sonuç olarak, öğrencilerin mesleki teknik eğitime yönelik algıları akraba mezun durumu ve mesleki eğitim ve alanları hakkında bilgi düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi tercih durumları ise cinsiyet, mesleki ve teknik eğitim ve alanları hakkındaki bilgi düzeylerine göre anlamlı farklılık göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mesleki ve teknik eğitime yönelik algılar,mesleki teknik eğitim,mesleki ve teknik anadolu liselerinde tercih durumu

Kaynakça

1. Alpaslan, A. (1993). İlköğretim okullarında mesleğe yöneltme ve rehberlik (Ankara ili Örneği). Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi,Ankara
2. Arslan, M. & Kılıç Ç. (2000). Bazı Avrupa ülkelerinde ve Türkiye'de zorunlu eğitimde yönlendirme çalışmalarının değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 148.
3. Aşık, T. (2008). İlköğretimde yöneltme öneri formu uygulamasının öğrencilerin okul ve alan seçimlerine etkilerinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana.
4. Aypay, A. (2003). The tough choice at high school door: an investigation of the factors that lead students to general or vocational schools. International Journal of Vocational Development, 23, 517-527.
5. Ataklı, A. (2000). Students’ Expectations, Wishes and Preferences in the Secondary Education. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 26-34.
6. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
7. Can, A. & Taylı A. (2014). Ortaokul öğrencilerinin kariyer gelişimlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Übiversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 321–346.
8. Caner, A. & Ökten C. (2010). Risk and career choice: Evidence from Turkey. Economics of Education Review, 29, 1060–1075.

9. Çevik, K. (2006). İlköğretim ikinci kademede çoklu zekâ kuramına dayalı yönlendirme etkinliklerinin uygulanmasında karşılaşılan sorunlar. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir.
10. Dikmen, S. (2007). Ortaöğretimde mesleki ve teknik eğitim tercihine etki eden etkenlerin belirlenmesi (Karabük ili için). Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karabük.
11. Engin, A. O. (2005). Eğitim ve öğretim etkinliklerinde yönelme ve yöneltme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 249-269.
12. Eşme, İ. (2007). Mesleki ve teknik eğitimin bugün¬kü durumu ve sorunlar. Uluslar arası Mesleki ve Teknik Eğitim Konferansı, 15-16 Ocak 2007, Yükseköğretim Kurulu, Ankara.
13. Gazioğlu-İşmen, A. E., Bekçi, B., Güler-Yavuz, Ç. & Çayırdağ, N. (2007). İstanbul ili özel ve devlet okullarında mesleki rehberlik çalışmalarına ilişkin durum saptaması. Eurasian Journal of Educational Research, 27, 97-109.
14. Gülcan, M. G. & Cengizhan, S. (2009). Teknik eğitim ve eğitim fakültesi öğrencilerinin ilk ve ortaöğretim ile yükseköğretimdeki mesleki benlik algılarının karşılaştırılması. Politeknik Dergisi, 12(4), 225-234.
15. Güvendi, M. (1998). İlköğretim okulları ikinci kademesinde yürütülmekte olan rehberlik etkinlikleri ve öğrenci beklentilerine ilişkin bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 145-157.
16. Haney, R. M. (2002). Secondary student perceptions of vocational education (Doctoral dissertation). Retrieved from UNF Theses and Dissertations.
17. Hanford, E. (2014). The troubled history of vocational education. American Radio Works. Erişim http://www.americanradioworks.org/segments/the-troubled-history-ofvocational-education/
18. Harris, T. (2014). Secondary school students’ perceptions of vocational education in Barbados. CIE Journal.
19. Hepkul, A. (2007). Mesleki ve teknik okul tercih sürecinin keşifsel olarak incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 41-52.
20. Karaköse, B.,Turan, E., Gürbeden, F., Kaya, K., Kaşıkçı, M. & Çandır, Y. (2006). İlköğretim okullarında mesleki rehberlik ve yönlendirme çalışmalarında yaşanan problemlerin tespiti (Kayseri ili örneği). Kayseri: Kayseri Rehberlik Araştırma Merkezi Yayınları.
21. Kesici, Ş. (2007). Middle school students’ guidance and counselling needs. Educational Sciences: The¬ory and Practice, 7(3), 1325-1349.
22. Korkmaz, M. (2013). İmam hatip lisesi öğrencilerinin bu okulları tercih süreçleri. Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(1), 7-40
23. Kuzgun, Yıldız (2000). Meslek danışmanlığı Kuramlar ve Uygulamalar. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
24. Külahoğlu, Ş. (2007). The functionality of impleman¬tation of vocational guidance regulation in elemen¬tary education World Conference on Educational Sciences: New Trends and Issues in Educational Sciences, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 1(1), 2001–2006.
25. Özcan, M. (2010). Anadolu mesleki ve teknik okul öğrencilerinin okudukları okulu seçme nedenleri ve gelecek beklentileri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya.
26. Özoğlu, S. Ç. (1982). Rehberlik ve psikolojik danışma. İzmir: Ege Üniversitesi Maatbası.
27. Şahin, İ. & Fındık, T. (2008). Türkiye’de mesleki ve tek¬nik eğitim: mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri. TSA, 12(3), 65-86.
28. Yüksel-Şahin, F.(2008). Ortaöğretimdeki öğrenci görüşlerine göre Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) hizmetlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5(2),1-26.
29. Toker- Gökçe, A. & Bülbül, T. (2014). Okul bir insan bedenidir: mesleki ve teknik okul öğrencilerinin okul algılarına yönelik bir metafor çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 63-88.
30. Yıldız, T. T. & Yıldız Ö. (2005). Mesleki yönlendirmede web desteği. Türkiyede ‘Internet’ Konferansı, 9-11 Aralık, İstanbul, Türkiye.
31. Zobar, A. (2006). Ailelerin ve öğrencilerin lise seçimlerini etkileyen faktörler (Çankaya İlçesi Örneği). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara.