OKULÖNCESİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÇOCUK HAKLARININ ÖĞRETİMİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, okulöncesi öğretmen adaylarının çocuk haklarının öğretimi amacıyla geliştirdikleri uygulamalara ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmaya, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Okulöncesi Öğretmenliği Programı 4. sınıfta öğrenim gören 13 gönüllü öğretmen adayı katılmıştır. Araştırma verileri, öğretmen adaylarıyla yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, öğretmen adayları çocuk hakları öğretiminde çoğunlukla drama, anadili ve oyun etkinliklerinden yararlanmışlardır. Öğretmen adayları, etkinliğin uygulanması sonrasında, ilk önce zor gibi görünmesine karşın hazırladıkları etkinliği kolaylıkla uyguladıklarını ve çocukların etkinlikten zevk aldıklarını belirtmişlerdir. Öğretmen adayları okulöncesi dönemde çocuk hakları öğretimine çocukların düzeyine uygun etkinlikler yoluyla verilebileceğini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Okulöncesi eğitim, çocuk haklarının öğretimi, öğretmen adayları

Kaynakça

1. Alderson, P. (1999). Human rights and democracy in schools do they mean more than “picking up litter and not killing whales. International Journal of Children’s Rights, 7(3), 185-205.
2. Allan, J ve I’Anson, J. D. (2004). Children’s rights in school: power, assemblies and assemblages. International Journal of Children’s Rights, 12(2), 123-138.
3. Akyüz, E. (2001). Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin temel ilkeleri ışığında çocuğun eğitim hakkı. Milli Eğitim, 151, 3-24.
4. Aras, H., Birinci, F. ve Özdemir-Uluç, F. Ö. (2001). İkinci uluslararası eğitimde çocuk hakları konferansı. Milli Eğitim, 151, 132-138.
5. Asibegbor, I., Fincham, K., Nanang, M., Gala, E. E. K. and Britwum, A. O. (2001). Rights and equity in the classroom: A case study of classroom interactions in basic schools in Ghana. Available online at (25.05.2007).
6. Covell, K. and Howe, R. B. (1999). The impact of children’s rights education: A Canadian study. International Journal of Children’s Rights, 7(2), 171-183.
7. Çılga, İ. (2001). Demokrasi, insan hakları kültürü ve çocuk hakları. Milli Eğitim, 151, 69-73.
8. Darling, L. F. (2004). Teaching human rights in elementary classrooms: A literary approach. Canadian Social Studies, 39(1) Available online at _literary_approach.htm> (15.03.2006).

9. DFES (Department for education and skills). (2006). Citizenship at key stage 1 and 2 (year 3-6) Unit 07: Children’s rights-human rights. Available online at w=get> (24.01.2006).
10. Fernekes,W.R.(2000).Why study children’s rights? Available online at age.php> (06.02.2006).
11. Hopkins, G. (2002). Teaching citizenship’s five themes. Available online at (08.01.2006).
12. Karaman-Kepenekçi, Y. (2000). İnsan Hakları Eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık,
13. Miles, M. B. and Huberman, M. A. (1994). An Expanded Sourcebook Qualitative Data Analysis. London: Sage Publication.
14. NCSS (National Council for Social Studies) (1998). Social studies for early childhood and elementary school children preparing for the 21st century. (06.02.2006). Available online at
15. Ochaita, E. and Espinoza, A. M. (1997). Children’s participation in family and school life: A psychological and development approach. International Journal of Children’s Rights, 5(3), 279-297.
16. OHCHR (The Office of the High Commissioner for Human Rights). (2003). ABC, Teaching human rights: practical activities for primary and secondary (10.01.2006). schools. Available online at
17. Oktay, A. (2000). Yaşamın Sihirli Yılları. İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
18. Osler, A. and Starkey, H. (1998). Children’s rights and citizenship: Some implications for the management of schools. International Journal of Children’s Rights, 6(3), 313-333.
19. Patrick, J. J. (2003). A global perspective on human rights education. (ED: 421447). Available online at (10.01.2006).
20. Poyraz, H. ve Dere, H. (2001). Okulöncesi Eğitimin İlke ve Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
21. YA-PA (2006). 36-72 Aylık Çocuklar İçin Okulöncesi Eğitim Programı. İstanbul: YA-PA Yayın Pazarlama San. ve Tic. A.Ş Yayınları.
22. Yaşar, Ş. (2006). Çocuklara vatandaşlık bilinci kazandırmada okulöncesi eğitimin rolü. Birinci Uluslararası Okulöncesi Eğitimi Kongre Kitabı Cilt I (251-258). İstanbul: Marmara Üniversitesi.
23. Yıldırım A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 5. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık.