Okul Öncesi Dönemde Psikolojik Dayanıklılık
Öz
Çocukların,
tüm alanlarda gelişiminin temelinin atıldığı okul öncesi dönem yaşamın en
değerli yıllarıdır. Bu dönemde çocuklar için yapılan bütün çalışmalar
çocukların başarılı ve sağlıklı bireyler olması açısından çok önemlidir. Erken
çocukluğun 0-6 yaşlar arasındaki süreci kapsayan okul öncesi yılları; kişiliğin
oluşması ve şekillenmesi, temel bilgi ve becerilerin kazandırılması, çocuğun bilişsel, fiziksel, dil, duygusal ve sosyal
yönden önemli ilerleme kaydettiği bir dönem olması nedeniyle, yaşamın en kritik
dönemlerinden biridir. Yaşamın temelini oluşturan bu dönemde çocuklara yeterli
koşullar nitelikli eğitim olanakları ile birlikte sunulmalıdır. Çünkü okul
öncesi dönemde fiziksel ve sosyal çevredeki olumsuzluklar, ileriki yıllarda
fiziksel ve zihinsel sağlığı etkileyebilmektedir. Psikolojik dayanıklılık zayıf olmamak, hiçbir riske
açık olmamak değildir. Psikolojik dayanıklılık, ebeveynlerin, çocukları stres
dolu ve karmaşık dünyalarının tadını çıkarırken, zorluklarıyla da başa
çıkabilmeleri için geliştirmelerini umduğu özelliktir. Psikolojik dayanıklılık
“kusursuz” insanların bir özelliği değildir. Kusursuz olmak isteyen
insanlar hata yapmaktan korkar. İyi sonuçlar alabilir, ancak en iyi sonuçları
alabilmek için şanslarını denemezler. Psikolojik dayanıklılık sahibi insanlar
sınırlarını zorladıkları ve hatalarından ders çıkardıkları için daha
başarılıdır. Psikolojik dayanıklılık üzerine yapılan araştırmalar belirli
alanlarda yoğunlaşmıştır. Psikolojik dayanıklılık araştırmalarının, alkolik
ebeveynlerin çocukları, annesi uyuşturucu bağımlısı olan çocuklar,
depresyondaki ebeveynlerin çocukları, tacize uğrayan çocuklar, şiddete maruz
kalan çocuklar, travmayı aşmaya çalışan çocuklar, savaştaki çocuklar,
depremzede çocuklar, sokak çocukları, çalışmak zorunda olan çocuklar gibi
belirli zorluklar üzerinde duran alanları da bulunur. İnsan hayatını önemli
ölçüde olumsuz etkileyen risk faktörleri düşünüldüğünde bazı çocukların
yaşadıkları güçlüklere rağmen hayatta kalmaları ve olumlu gelişmeleri dikkat
çekicidir. Sonuç olarak sağlıklı ve başarılı bir nesil için okul öncesi dönemde
psikolojik dayanıklılık kavramına önem verilmelidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arrington, E. G., & Wilson, M. N. (2000). A re-examination of risk and resilience during adolescence: Incorporating culture and diversity. Journal of Child and Family Studies, 9(2), 221-230.
- Arslan, G. (2015). Çocuk ve genç psikolojik sağlamlık ölçeği’nin (ÇGPSÖ-12) psikometrik özellikleri: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ege Eğitim Dergisi (16) 1: 1-12.
- Arslan, G. ve Balkıs, M. (2016). Ergenlerde duygusal istismar, problem davranışlar, öz-yeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişki. Sakarya University Journal of Education, 6/1 : 8-22.
- Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational Psychologist, 28(2), 117-148. Barkley, R. A. (1997). ADHD and the nature of self-control. New York: Guilford Press.
- Basım, H. N ve Çetin F. (2011). Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104-114. http://www.turkpsikiyatri.com/PDF/C22S2/104-114.pdf. 16.01.2017.
- Beardslee, M. D. & Podorefsky, M. A. (1988). Resilient adolescents whose parents have serious affective and other psychiatric disorders: Importance of self-understanding and relationships. American Journal of Psychiatry, 145, 63-69.
- Bogar, C. B. & Hulse-Killacky, D. (2006). Resiliency determinants and resiliency process among female adult survivors of childhood sexual abuse. Journal of Counseling & Development. 84, 318-327.
- Buss, K. A., & Goldsmith, H. H. (1998). Fear and anger regulation in infancy: Effects on the temporal dynamics of affective expression. Child Development, 69(2), 359- 374.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2018
Kabul Tarihi
18 Ocak 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 2
