Murâbıtlar

Öz

Yaklaşık otuz yıl süren Hulefâ-i Râşidîn döneminden sonra, Muâviye b. Ebî Süfyân’ın temellerini attığı Emevî hânedanlığı 661-750 yılları arasında hüküm sürmüştür. Bu ilk İslam hânedanlığının yıkılışından sonra, Büyük Sahrâ, Mağrib ve Endülüs bölgelerinde çok sayıda devlet kurulmuş, Müslümanların Sahrâ’da kurdukları ilk devlet ise Murâbıtlar olmuştur. Bir asırdan sadece birkaç yıl fazla (1042-1147) süren kısa ömrüne rağmen, Murâbıtlar bölge devletleri içinde İslam coğrafyasının en geniş topraklarına sahip olmuş, Sahrâ ve Mağrib’in askerî, siyasî ve ekonomik gücünü, Endülüs’ün; kültür, sanat ve bilim zenginliğiyle birleştirerek İslam medeniyetine en büyük katkıyı sunmuştur. Murâbıtlar, İslam kültür ve medeniyeti içerisinde Müslümanların Batı’daki en önemli örneğini teşkil eden İslam devletinin kitaplaşmış halidir. Bu kitap çalışması sadece İslam Tarihi alanında değil, batı İslam medeniyetinin mezhep anlayışına ışık tutması açısından, İslam Mezhepleri Tarihi alanına da katkılar sunan bir içeriğe sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Sahrâ
• Mağrib
• Endülüs
• Abdullah b. Yâsin
• Berberî

Murabıts

Öz

Following the approximately thirty-year rule of the Rāshidūn Caliphate, the Umayyad Caliphate, established by Mu‘āwiya ibn Abī Sufyān, governed the Islamic world between 661 and 750. After the collapse of this first Islamic dynasty, numerous states emerged across the Great Sahara, the Maghreb, and al-Andalus. The Almoravids were the first Muslim polity to be founded in the Sahara. Despite a relatively brief existence of just over a century (1042–1147), the Almoravids controlled the most extensive territories among the regional states of the Islamic world. By combining the military, political, and economic power of the Sahara and the Maghrib with the cultural, artistic, and scientific richness of al-Andalus, they made a substantial contribution to Islamic civilization. The Almoravid state, as an institutionalized political entity, represents one of the most significant manifestations of Muslim presence in the West within the broader framework of Islamic culture and civilization. This study, therefore, offers insights not only into the field of Islamic History but also into the sectarian thought of Western Islamic civilization, thereby contributing to the discipline of the History of Islamic Sects.

Anahtar Kelimeler

• Sahara
• Maghreb
• Andulus
• Abdullah b. Yasin
• Berber

Kaynakça

1. Adıgüzel, Adnan. “Abdullah b. Yasin ve Murabıtlar Hareketi”. İslâmî İlimler Dergisi. 7/1 (2012): 49-67.
2. Adıgüzel, Adnan. Murâbıtlar. İstanbul: Ensar Yayınları, 2024. Dozy, Reinhart P.A. “el-Müslimûne fi’l-Endülüs”. çev. Hüseyin Habeşi. Kahire: Heyetü’l-Mıriyyeti’l-Âmmeti li’l-Kitâb, I-III, 1995.
3. Özdemir, Mehmet. “Mülûkü’t-Tavâif”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 31/552-555. Ankara: TDV Yayınları, 2020.
4. Yiğit, İsmail. “Ribât”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 35/76-79. İstanbul: TDV Yayınları, 2008.
5. Yiğit, İsmail. “Murâbıtlar”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 31/152- 155. Ankara: TDV Yayınları, 2020.