Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Field Implementation and Operational Impacts of High-Strength Smart Panels in Electric Distribution Networks

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1, 105 - 114, 31.01.2026

Öz

Unauthorized interventions and unregistered energy usage in electricity distribution networks negatively affect both system security and operational efficiency. This study presents the design, field applications, and performance analyses of high-strength smart panels developed to mitigate such risks. Reinforced with a composite body and polyurea coating, the panels demonstrated approximately 70% higher mechanical durability compared to conventional enclosures. Integrated shock, temperature, and door-opening sensors enabled instant detection and transmission of unauthorized access attempts to the central system, while a camera and electromechanical locking mechanism further enhanced security. In pilot applications, 3 prototype smart panels were deployed, integrated with the SCADA system, and monitored in real time. The findings revealed that the smart panels were effective in deterring unauthorized interventions, reducing maintenance-related outage durations, and improving energy continuity. Finally, the study discusses recommendations for the large-scale implementation of this technology in the electricity distribution sector.

Destekleyen Kurum

Dicle Electricity Distribution Inc.

Teşekkür

This study has been prepared as one of the outputs of the High-Strength Smart Panel Development Project carried out within the scope of the EMRA R&D Support Program. I would like to express my gratitude to EMRA and the R&D Directorate of Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. for their support and contributions throughout the project.

Kaynakça

  • [1] Yeni Şafak, “Mardin Nusaybin’de kaçak elektriği önleyen panoları kırıp yaktılar,” Yeni Şafak, Nov. 5, 2019. [Çevrimiçi]. Available: https://www.yenisafak.com/gundem/mardin-nusaybinde-kacak-elektrigi-onleyen-panolari-kirip-yaktilar-3513003. [Erişildi:01.07.2025].
  • [2] GZT, “Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kayıp-kaçağı yüzde 30’a düşürmeyi planlıyoruz,” GZT, Mar. 15, 2021. [Çevrimiçi]. Available: https://www.gzt.com/z-raporu/guneydogu-anadolu-bolgesinde-kayip-kacagi-yuzde-30a-dusurmeyi-planliyoruz-3789078. [Erişildi: 18.07.2025].
  • [3] Eksim Holding, “Dicle Elektrik: Kaçak elektrik kullanımı azaldıkça şebekeler güçleniyor,” Eksim Holding, Jul. 6, 2023. [Çevrimiçi]. Available: https://eksim.com.tr/medya-merkezi/haberler/dicle-elektrik-kacak-elektrik-kullanimi-azalttikca-sebekeler-gucleniyor. [Erişildi: 18.07.2025].
  • [4] TradingView, “Dicle Elektrik, 2023’te kayıp-kaçak oranını %43’e düşürdü,” TradingView, Apr. 25, 2024. [Çevrimiçi]. Available: https://tr.tradingview.com/news/matriks:5544088:0/. [Erişildi: 19.07.2025].
  • [5] N. Güler, M. Öztemur, and Z. Müftüoğlu, “Akıllı Sayaçlar Koruma Profili,” 2014.
  • [6] TEDAŞ, Alçak Gerilim Sayaç Otomasyon Panosu (ASOP) Teknik Şartnamesi (TEDAŞ-MLZ/2012-058), Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş., 2012. [Çevrimiçi]. Available: https://www.tedas.gov.tr/FileUpload/MediaFolder/dc2a4d94-704a-4677-abfa-bf81821980c0.pdf. [Erişildi: 19.07.2025].
  • [7] Ö. Ü. S. Ü. Ercan and Ş. E. N. Murat, “Güç hatları üzerinden alçak gerilim elektrik dağıtım şebekesinde akıllı sayaç okuma uygulaması,” n.d.
  • [8] B. Şen, S. K. Koldemir, M. Çelikpence, and F. Kaymak, “Design and performance analysis of high-strength smart panels for electrical distribution systems,” in Proc. 11th Int. New York Conf. Evolving Trends Interdisciplinary Research & Practices, New York, USA, Feb. 2025, pp. 354–361.
  • [9] Enerji Gündemi, “Dicle Elektrik: 2023’te yaklaşık 30 milyar lira değerinde kaçak elektrik kullanımının önüne geçtik,” Enerji Gündemi, Jul. 2, 2024. [Çevrimiçi]. Available: https://enerjigundemi.com/dicle-elektrik-2023te-yaklasik-30-milyar-lira-degerinde-kacak-elektrik-kullaniminin-onune-gectik/. [Erişildi: 28.07.2025].
  • [10] N. Lembang, Y. N. Nantan, R. Rusliadi, N. Husnah, and Y. La Elo, “Analysis of SAIDI and SAIFI stability in the distribution system at PT. PLN (Persero) ULP Fakfak,” J. Media Elektrik, vol. 21, no. 3, pp. 191–202, 2024.

Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 1, 105 - 114, 31.01.2026

Öz

Elektrik dağıtım şebekelerinde izinsiz müdahaleler ve kayıt dışı enerji kullanımı, hem sistem güvenliğini hem de işletme verimliliğini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada söz konusu risklerin azaltılmasına yönelik olarak geliştirilen yüksek mukavemetli akıllı panoların tasarımı, saha uygulamaları ve performans analizleri sunulmaktadır. Kompozit gövde ve poliürea kaplama ile güçlendirilen panolar, klasik panolara kıyasla yaklaşık %70 daha yüksek mekanik dayanım sergilemiştir. Entegre darbe, sıcaklık ve kapı açılma sensörleri ile izinsiz erişimler anlık olarak tespit edilip merkeze iletilmiş; kamera ve elektromekanik kilit mekanizması ise güvenliği pekiştirmiştir. Pilot bölge uygulamalarında kurulan 3 adet prototip akıllı pano SCADA sistemiyle entegre edilerek gerçek zamanlı izlenmiştir. Bulgular, akıllı panoların izinsiz müdahaleleri caydırmada, bakım-onarım kesinti sürelerini azaltmada ve enerji sürekliliğini artırmada etkili olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmanın sonunda bu teknolojinin sektörde yaygınlaştırılmasına yönelik öneriler tartışılmıştır.

Destekleyen Kurum

Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş.

Teşekkür

Bu çalışma EPDK Ar-Ge destek programı kapsamında yürütülen Yüksek Mukavemetli Akıllı Pano Geliştirilmesi Projesi’nin çıktılarından biri olarak hazırlanmıştır. Proje süresince sağladıkları destek ve katkılarından dolayı EPDK’ya ve Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. Ar-Ge Direktörlüğü'ne teşekkür ederim.

Kaynakça

  • [1] Yeni Şafak, “Mardin Nusaybin’de kaçak elektriği önleyen panoları kırıp yaktılar,” Yeni Şafak, Nov. 5, 2019. [Çevrimiçi]. Available: https://www.yenisafak.com/gundem/mardin-nusaybinde-kacak-elektrigi-onleyen-panolari-kirip-yaktilar-3513003. [Erişildi:01.07.2025].
  • [2] GZT, “Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde kayıp-kaçağı yüzde 30’a düşürmeyi planlıyoruz,” GZT, Mar. 15, 2021. [Çevrimiçi]. Available: https://www.gzt.com/z-raporu/guneydogu-anadolu-bolgesinde-kayip-kacagi-yuzde-30a-dusurmeyi-planliyoruz-3789078. [Erişildi: 18.07.2025].
  • [3] Eksim Holding, “Dicle Elektrik: Kaçak elektrik kullanımı azaldıkça şebekeler güçleniyor,” Eksim Holding, Jul. 6, 2023. [Çevrimiçi]. Available: https://eksim.com.tr/medya-merkezi/haberler/dicle-elektrik-kacak-elektrik-kullanimi-azalttikca-sebekeler-gucleniyor. [Erişildi: 18.07.2025].
  • [4] TradingView, “Dicle Elektrik, 2023’te kayıp-kaçak oranını %43’e düşürdü,” TradingView, Apr. 25, 2024. [Çevrimiçi]. Available: https://tr.tradingview.com/news/matriks:5544088:0/. [Erişildi: 19.07.2025].
  • [5] N. Güler, M. Öztemur, and Z. Müftüoğlu, “Akıllı Sayaçlar Koruma Profili,” 2014.
  • [6] TEDAŞ, Alçak Gerilim Sayaç Otomasyon Panosu (ASOP) Teknik Şartnamesi (TEDAŞ-MLZ/2012-058), Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş., 2012. [Çevrimiçi]. Available: https://www.tedas.gov.tr/FileUpload/MediaFolder/dc2a4d94-704a-4677-abfa-bf81821980c0.pdf. [Erişildi: 19.07.2025].
  • [7] Ö. Ü. S. Ü. Ercan and Ş. E. N. Murat, “Güç hatları üzerinden alçak gerilim elektrik dağıtım şebekesinde akıllı sayaç okuma uygulaması,” n.d.
  • [8] B. Şen, S. K. Koldemir, M. Çelikpence, and F. Kaymak, “Design and performance analysis of high-strength smart panels for electrical distribution systems,” in Proc. 11th Int. New York Conf. Evolving Trends Interdisciplinary Research & Practices, New York, USA, Feb. 2025, pp. 354–361.
  • [9] Enerji Gündemi, “Dicle Elektrik: 2023’te yaklaşık 30 milyar lira değerinde kaçak elektrik kullanımının önüne geçtik,” Enerji Gündemi, Jul. 2, 2024. [Çevrimiçi]. Available: https://enerjigundemi.com/dicle-elektrik-2023te-yaklasik-30-milyar-lira-degerinde-kacak-elektrik-kullaniminin-onune-gectik/. [Erişildi: 28.07.2025].
  • [10] N. Lembang, Y. N. Nantan, R. Rusliadi, N. Husnah, and Y. La Elo, “Analysis of SAIDI and SAIFI stability in the distribution system at PT. PLN (Persero) ULP Fakfak,” J. Media Elektrik, vol. 21, no. 3, pp. 191–202, 2024.
Toplam 10 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Elektrik Mühendisliği (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Elifnur Bayraktar Güneş 0009-0005-3512-9263

Mustafa Çelikpençe 0009-0003-1925-9450

Fatih Kaymak 0000-0003-0699-8767

Gönderilme Tarihi 22 Ağustos 2025
Kabul Tarihi 26 Ocak 2026
Yayımlanma Tarihi 31 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Bayraktar Güneş, E., Çelikpençe, M., & Kaymak, F. (2026). Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri. EMO Bilimsel Dergi, 16(1), 105-114. https://izlik.org/JA92XZ27GU
AMA 1.Bayraktar Güneş E, Çelikpençe M, Kaymak F. Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri. EMO Bilimsel Dergi. 2026;16(1):105-114. https://izlik.org/JA92XZ27GU
Chicago Bayraktar Güneş, Elifnur, Mustafa Çelikpençe, ve Fatih Kaymak. 2026. “Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri”. EMO Bilimsel Dergi 16 (1): 105-14. https://izlik.org/JA92XZ27GU.
EndNote Bayraktar Güneş E, Çelikpençe M, Kaymak F (01 Ocak 2026) Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri. EMO Bilimsel Dergi 16 1 105–114.
IEEE [1]E. Bayraktar Güneş, M. Çelikpençe, ve F. Kaymak, “Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri”, EMO Bilimsel Dergi, c. 16, sy 1, ss. 105–114, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92XZ27GU
ISNAD Bayraktar Güneş, Elifnur - Çelikpençe, Mustafa - Kaymak, Fatih. “Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri”. EMO Bilimsel Dergi 16/1 (01 Ocak 2026): 105-114. https://izlik.org/JA92XZ27GU.
JAMA 1.Bayraktar Güneş E, Çelikpençe M, Kaymak F. Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri. EMO Bilimsel Dergi. 2026;16:105–114.
MLA Bayraktar Güneş, Elifnur, vd. “Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri”. EMO Bilimsel Dergi, c. 16, sy 1, Ocak 2026, ss. 105-14, https://izlik.org/JA92XZ27GU.
Vancouver 1.Bayraktar Güneş E, Çelikpençe M, Kaymak F. Elektrik Dağıtım Şebekelerinde Yüksek Mukavemetli Akıllı Panoların Saha Uygulaması ve Operasyonel Etkileri. EMO Bilimsel Dergi [Internet]. 01 Ocak 2026;16(1):105-14. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92XZ27GU

EMO BİLİMSEL DERGİ
Elektrik, Elektronik, Bilgisayar, Biyomedikal, Kontrol Mühendisliği Bilimsel Hakemli Dergisi
TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI 
IHLAMUR SOKAK NO:10 KIZILAY/ANKARA
TEL: +90 (312) 425 32 72 (PBX) - FAKS: +90 (312) 417 38 18
bilimseldergi@emo.org.tr