DENİZ ULAŞTIRMASINDA OTONOM GEMİLER VE ETKİLERİ

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1, 1 - 36, 26.03.2026

Murat Yorulmaz , İbrahim Feyzioğlu

https://doi.org/10.59274/enderun.1578453

https://izlik.org/JA35WJ58TU

Öz

Otonom gemiler, insan müdahalesine ihtiyaç duymadan veya minimum düzeyde ihtiyaç duyacak şekilde tasarlanmıştır. Dolayısıyla bu gemilerin deniz ulaştırmasında yaratacağı etkilerin ve beklentilerinin araştırılması önem taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmanın amacı, otonom gemi kavramını açıklamak, otonom gemiler hakkında yönetici düzeyindeki gemi insanlarının görüşlerini ve otonom gemilerinin deniz ulaştırmasındaki olası etkilerini ortaya çıkartmaktır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden olan olgubilim (fenomonoloji) deseni kullanılmış, veri toplama tekniği olarak görüşme tekniği, analiz tekniği olarak da içerik analizi Nvivo 15 nitel analiz programı kullanılarak uygulanmıştır. Bu çalışma ile denizcilik sektöründe otonom gemilerle ilgilenen uzman katılımcıların görüşlerini ortaya çıkartarak deniz ulaştırmasında otonom gemilerin beklenen etkilerini tespit edebilmek için belirlenen sorulara yanıtlar aranmıştır. Araştırma bulguları, otonom gemilerin denizcilik sektöründe köklü değişiklikler yaratacak ve sektörü ileri taşıyacak bir yenilik olarak konumlanacağını göstermektedir. Ayrıca gelecekte deniz ulaştırmasında otonom gemilerin ya da otonom sistemlerin barındırdığı risklerin azaltılmasının deniz ulaştırma sektörüne olumlu etkiler yaratacaktır.

Anahtar Kelimeler

Deniz ulaştırması , otonom gemiler , akıllı gemiler , nitel araştırma, , nvivo

Kaynakça

• Abaei, M. M., Hekkenberg, R., Bahootoroody, A., Banda, O. V., & Van Gelder, P. (2021). A probabilistic Model to Evaluate the Resilience of Unattended Machinery Plants in Autonomous Ships. Reliability Engineering & System Safety, 219, 108176.
• Abudu, R., & Bridgelall, R. (2024). Autonomous Ships: A Thematic Review. World, 5(2), 276-292. Bauk, S., Sousa, L., Kapidani, N., Rodrigues, F., & Lukšic, Ž. (2019). Autonomous Marine Vehicles in Sea Surveillance as one of the COMPASS2020 Project Concerns. Journal of Physics: Conference Series, 1357(1), 012045.
• Benamara, H., Hoffmann, J., & Youssef, F. (2019). Maritime Transport: The Sustainability İmperative. Sustainable Shipping: A Cross-Disciplinary View, 1-31.
• Cai J, Chen G, Yin J, Ding C, Suo Y, Chen J. (2024). A Review of Autonomous Berthing Technology for Ships. Journal of Marine Science and Engineering, 12(7), 1137.
• De Vos, J., Hekkenberg, R. G., & Banda, O. A. V. (2021). The Impact of Autonomous Ships on Safety at Sea–a Statistical Analysis. Reliability Engineering & System Safety, 210, 107558.
• Deketelaere, P. (2017). The legal challenges of unmanned vessels. (Master of Science in Maritime Science Master Dissertation), Universiteit Gent: Belgium.
• Doğru, M., & Yorulmaz, M. (2021). Gemilerde Dijitalleşme: Önemi ve Etkileri. Journal of International Social Research, 14(77).
• Ece, N. J. (2018). Uluslararası Ticaretin Geleceği İnsansız Gemiler: Gzft Analizi ve Hukuki Boyutları. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 10(2), 279-302.
• Erbas, M., Khalil, S. M., & Tsiopoulos, L. (2024). Systematic Literature Review of Threat Modeling and Risk Assessment in Ship Cybersecurity. Ocean Engineering, 306, 118059.
• Feyzioğlu, İ. & Yorulmaz, M. (2023). Otonom Gemilerin STCW Sözleşmesindeki Mevcut Düzenlemelere Etkisi. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 6(2), 393-424.
• FinFerries (2018). Finferries Falco World’s First Fully Autonomous Ferry. https://www.finferries.fi/en/news/press-releases/finferries-falco-worlds-firstfully-autonomous-ferry.html
• Galić, S., Lušić, Z., & Skoko, I. (2014). The Role and Importance of Safety in Maritime Transportation. In 6th International Maritime Science Conference (IMSC 2014) University of SplitUniversity of Ljubljana.
• Güven, A. (2024). Yapay Zeka Uygulamalarının Kamu Yönetimindeki Rolü ve Önemi. Enderun, 8(2), 127-151. Hosny, M. M., & E Mohamed, E. A. (2024). Ranking Seafarers’ Duties Towards Unmanned and Autonomous Ships in Prospective of STCW. AIN Journal, 1(47).
• Jovanović, I., Perčić, M., Koričan, M., Vladimir, N., & Fan, A. (2022). Investigation of the Viability of Unmanned Autonomous Container Ships under Different Carbon Pricing Scenarios. Journal of Marine Science and Engineering, 10(12), 1991.
• Larsen, H. G., & Adu, P. (2021). The Theoretical Framework in Phenomenological Research: Development and Application. Routledge.
• Li, S., & Fung, K. S. (2019). Maritime Autonomous Aurface Ships (MASS): Implementation and Legal Issues. Maritime Business Review, 4(4), 330–339.
• Pense, C. (2018). Deniz Kazalarında İnsan Faktörü ve Bir Çözüm Olarak E-seyir. Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Uygulamaları Dergisi, 1(2), 72-86.
• Petrig, A. (2023). Maritime Security in the Age of Autonomous Ships, Springer, 81–96. Riyadh, M. (2024). Transforming the Shipping Industry with Autonomous Ships and Artificial Intelligence. Maritime Park: Journal of Maritime Technology and Society, 81-86.
• Schröder-Hinrichs, J. U., Song, D. W., Fonseca, T., Lagdami, K., Shi, X., & Loer, K. (2019). Transport 2040: Automation, technology, employment-The future of work. World Maritime University, Transport, 2040.
• Tekindal, M., & Uğuz Arsu, Ş. (2020). Nitel Araştırma Yöntemi Olarak Fenomenolojik Yaklaşımın Kapsamı ve Sürecine Yönelik Bir Derleme. Uluslararası Öğretim ve Bilim Dergisi, 10(4), 154-165.
• Yalman, S. C., Tıkız, İ., & Bamyacı, M. (2023). Deniz Taşımacılığında Dönüm Noktası: Otonom Gemilerin Geleceği. Denizcilik Araştırmaları Dergisi: Amfora, 2(3), 32-39.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (Genişletilmiş dokuzuncu baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yıldırım, U.,Uğurlu, Ö. & Başar, E. (2015). Human Error in Grounding Accidents: Case Study for Container Ships. J. ETA Marit. Sci., 3 (1), 1–10.
• Yorulmaz, M., & Karabulut, K. (2021). Deniz Taşımacılığında Akıllı Gemiler: Gemi Kaptanlarının Bakış Açısı. Ekonomi İşletme ve Maliye Araştırmaları Dergisi, 3(1), 40-54.
• Yorulmaz, M., & Baykan, Y. (2024). Liman İşletmelerinin Dijitalleşme Düzeylerinin Bütünleşik Bir Modelle Değerlendirilmesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (42), 19-36.
• Yüksel, S., & Özbaş, M. (2022). Bir Araştırma Deseni Olarak Fenomenoloji. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 213-232.
• Zengin Gupta, S. (2025). Digitalization, Innovation, And Sustainability In Turkiye: A TÜSİAD -Based Discourse Analysis (2000–2025). Enderun, 9(2), 215-232.