“VARLIK OLARAK DİL”: HEİDEGGER’İN DİLİ VE İLETİŞİMİN SOSYOLOJİK KODLARI ÜZERİNE ONTOLOJİK BİR İNCELEME

Yıl 2026, Cilt: 10 Sayı: 1, 78 - 95, 26.03.2026

Nurgül Ergül

https://doi.org/10.59274/enderun.1838356

https://izlik.org/JA96YF57YG

Öz

Bu çalışma, Martin Heidegger’in varlık felsefesi bağlamında geliştirdiği dilanlayışını, Jürgen Habermas’ın iletişimsel eylem kuramıyla karşılaştırmalı olarak ele alır. Heidegger’e göre dil, yalnızca anlam iletme aracı değil, bizzat varlığın açığa çıktığı bir alandır. “Dil varlığın evidir” ifadesi, dilin insanın dünyayla kurduğu ontolojik bağı temsil ettiğini gösterir. Habermas ise dili, toplumsal uzlaşının ve rasyonel iletişimin temel koşulu olarak değerlendirir. Bu bağlamda dil, hem toplumsal örgütlenmenin aracı hem de kamusal aklın ifadesidir. Makale, bu iki düşünürün yaklaşımlarını; dilin doğası, anlamın oluşumu ve toplumsal ilişkilerdeki işlevi açısından karşılaştırır. Heidegger’in felsefesi dilin sessizlik, açılma ve ontolojik derinlik gibi boyutlarını ön plana çıkarırken, Habermas’ın kuramı iletişimde açıklık, uzlaşma ve karşılıklı anlayışı vurgular. Çalışmanın amacı, dilin yalnızca söylemsel değil, aynı zamanda varlıksal bir alan olduğunu ortaya koymak ve bu doğrultuda

Anahtar Kelimeler

Sociology of Communication , Ontology of Being , Language , Ontology , Heidegger , Habermas.

LANGUAGE AS BEING”: AN ONTOLOGICAL STUDY ON HEIDEGGER’S LANGUAGE AND SOCIOLOGICAL CODES OF COMMUNICATION

https://izlik.org/JA96YF57YG

Öz

This study examines Martin Heidegger’s understanding of language within the context of his ontology of being, in comparison with Jürgen Habermas’s theory of communicative action. According to Heidegger, language is not merely a means of conveying meaning but is the very space where being reveals itself. The phrase “Language is the house of being” signifies that language represents the ontological connection between humans and the world. Habermas, on the other hand, considers language as the fundamental condition for social consensus and rational communication. In this context, language functions both as a tool for social organization and as the expression of public reason. The article compares these two thinkers’ approaches in terms of the nature of language, the formation of meaning, and its function in social relations. Heidegger’s philosophy foregrounds dimensions of language such as silence, disclosure, and ontological depth, whereas Habermas’s theory emphasizes openness, consensus, and mutual understanding in communication. The aim of the study is to demonstrate that language is not only a discursive but also an existential domain, and to thereby ground communication theories in a deeper ontological framework.

Anahtar Kelimeler

Sociology of Communication , Ontology of Being , Language , Ontology , Heidegger , Habermas.

Kaynakça

• Beaney, M. (2013). The Oxford handbook of the history of analytic philosophy. Oxford University Press.
• Bohman, J. (1999). Communication, ethics, and modernity: Essays on Jürgen Habermas's pragmatics of communication. MIT Press.
• Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power (J. B. Thompson, Ed.; G. Raymond & M. Adamson, Trans.). Harvard University Press.
• Couldry, N., & Hepp, A. (2017). The mediated construction of reality. Polity Press.
• Dahlstrom, D. O. (1995). Heidegger’s philosophy of language. Yale University Press.
• Ergül, N. (2025). İletişim kuramlarının işlevsellik açısından karşılaştırmalı analizi. Dokuz eylül üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi, 27(2), 755-772.
• Flyvbjerg, B. (2001). Making social science matter. Cambridge University Press.
• Fraser, N. (1990). Rethinking the public sphere: A contribution to the critique of actually existing democracy. Social Text, 25/26, 56–80.
• Fuchs, C. (2021). Social media: A critical introduction (3rd ed.). Sage.
• Gadamer, H.-G. (1975). Truth and method (J. Weinsheimer & D. G. Marshall, Trans.). Continuum.
• Habermas, J. (1984). The theory of communicative action, Vol. 1: Reason and the rationalization of society (T. McCarthy, Trans.). Beacon Press.
• Habermas, J. (2006). Political communication in media society: Does democracy still enjoy an epistemic dimension? Communication Theory, 16(4), 411–426.
• Heidegger, M. (1971). On the way to language (P. D. Hertz, Trans.). Harper & Row.
• Inwood, M. (1999). A Heidegger dictionary. Blackwell.
• McCarthy, T. (1991). Rationality and relativism: Habermas’s discourse theory. MIT Press.
• Papacharissi, Z. (2015). Affective publics: Sentiment, technology, and politics. Oxford University Press.
• Van Dijck, J., Poell, T., & de Waal, M. (2018). The platform society: Public values in a connective world. Oxford University Press.