Akdeniz Meyvesineği’nin mücadelesinde farklı yöntemlerin etkinliği

Öz

Ceratitis capitata Wiedemann (Diptera: Tephritidae) Doğu Akdeniz Bölgesi’nde turunçgil, sert ve yumuşak çekirdekli meyvelerde önemli bir zararlıdır. Bu zararlının mücadelesinde üç farklı kontrol yöntemi kullanılmaktadır: i) besi tuzaklarıyla kitle yakalama, ii) zehirli yem kısmi dal, iii) yeşil aksam ilaçlaması. Bu yöntemlerin etkinliği üç farklı Okitsu Wase bahçesinde 2015 ve 2016 yıllarının meyve sezonunda (Temmuz-Ekim) McPhail tipi tuzaklara yakalanan meyve sineği sayısı ve zararlı ile bulaşık meyve sayısı sayılarak değerlendirilmiştir. Ceratitis capitata popülasyonu tüm mandarin bahçelerinde çalışma sezonu boyunca çok yüksek seviyelerde oluşturmuştur. Tüm bahçelerde ilk haftadan itibaren tuzak başına 50’den fazla birey yakalanmıştır. Popülasyon Ağustos sonuna kadar artmaya devam etmiş ve malathion-yem uygulanan bahçelerde haftada tuzak başına 700’den fazla C. capitata elde edilmiştir. Sonuçlar, üç metodun da C. capitata’yı yeterince kontrol edemediğini göstermiştir. Yeşil aksam ilaçlamasıyla ilk yılda öteki uygulamalardan daha az enfekteli meyve (%4.4) saptanmasına rağmen, besi tuzaklarıyla kitle halinde tuzakta yakalama (%15.03), ve malathion ile zehirli yem kısmi dal ilaçlama (%15.15) ikinci yıl daha iyi sonuç vermiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada uygulanan bu metotların hiçbiri yüksek popülasyon düzeyinde tatmin edici sonuçlar sağlamamıştır, bu yüzden böyle yüksek popülasyon düzeylerinde entegre bir meyve sineği mücadele taktikleri uygulanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Ceratitis capitata,besin tuzağı,kitle yakalama,zehirli yem kısmi dal,kapama ilaçlama

Efficacy of different methods to control Mediterranean fruit fly

Abstract

Ceratitis capitata Wiedemann (Diptera: Tephritidae) is an important pest on the citrus, stone fruits and pome fruits in Eastern Mediterranean Region of Turkey. Three main methods are used to control the fruit fly populations in the region; i) mass trapping via bait station device, ii) pesticide bait spray mixture and iii) foliar pesticide application. The efficacy of the methods was evaluated in three different Okitsu Wase mandarin orchards during the fruit season (July-October) of 2015 and 2016 by monitoring the trapped number of the fruit fly in McPhail traps and counting C. capitata infected mandarin fruits. The fruit fly population level was very high at all mandarin orchard during the season. All the orchards have had more than 50 individuals per trap since the first week in the trials. The population continued increasing until the end of the August and hit the more than 700 C. capitata trap per week in malathion-bait spray applied orchards. The results show that three methods are not able to control the C. capitata population very well. Although foliar pesticide application has given better results with less infected fruits (4.4%) than other application methods in the first-year, mass trapping via bait station device (15.03%), and malathion bait spray mixture (15.15%) gave better result in the second year. As a conclusion, in high population level any of the methods did not ensure satisfied results, Therefore an integrated the fruit fly management tactics should be applied such a high population level. 

Keywords

• Ceratitis capitata,bait station,mass trapping,protein bait spray,foliar pesticide application

Kaynakça

1. Anonymous, 2017. Bitkisel Üretimde Biyolojik ve/veya Biyoteknik Mücadele Destekleme Ödemesi Uygulama Tebliği (Tebliğ No: 2017/36). Resmi gazete Sayı: 30183.
2. Başpınar, H., İ. Çakmak, N. Başpınar & T. Koçlu, 2009. Aydın İli Meyve Bahçelerinde Akdeniz Meyve Sineği, Ceratitits Capitata (Wiedemann) (Diptera: Tepritidae)’nin Biyo-ekolojisi, Zararı, Yayılışı ve Turunçgil Bahçelerinde Savaşımı Üzerinde Çalışmalar. TÜBİTAK-TOVAG 105 0 178 nolu Proje.
3. Burns, R. E., D. L. Harris, D. S. Moreno, & J. E Eger, 2001. Efficacy of spinosad bait sprays to control Mediterranean and Caribbean fruit flies (Diptera: Tephritidae) in commercial citrus in Florida. Florida Entomologist 84(4), 672-678.
4. Carey, J. R., T. Batkin, V. Brown, R. Dowell, D. Hamon, K. Jetter, & R. Vargas, 1999. The Mediterranean Fruit Fly Threat in California—A Strategic Plan for Research, Technology and Policy Development. Department of Entomology, University of California, Davis, CA.
5. Chueca, P., H. Montón, J. L. Ripollés, P. Castañera, E. Moltó, & A. Urbaneja, 2007. Spinosad bait treatments as alternative to malathion to control the Mediterranean fruit fly Ceratitis capitata (Diptera: Tephritidae) in the Mediterranean Basin. Journal of Pesticide Science, 32(4): 407-411.
6. Clark, R., G. Steck & H. Weems, 1996. Detection, quarantine, and eradication of exotic fruit flies in Florida, pp. 29-54. Pest Management in the Subtropics: Integrated Pest Management, A Florida Perspective (ed: D. Rosen, F. Bennett, J. Capinera), Intercept Limited, Andover, UK. Hendrichs, J., & M. A. Hendrichs, 1990. Mediterranean fruit fly (Diptera: Tephritidae) in nature: location and diel pattern of feeding and other activities on fruiting and nonfruiting hosts and nonhosts. Annals of the Entomological Society of America, 83(3), 632-641.
7. Hendrichs, J., A.S. Robinson, J. P. Cayol, & W. Enkerlin, 2002. Medfly areawide sterile insect technique programmes for prevention, suppression or eradication: the importance of mating behavior studies. Florida Entomologist, 85(1): 1-13.
8. Hendrichs, J., V. Wornoayporn, B. I. Katsoyannos, & K. Gaggl, 1993. First Field Assessment of The Dispersal and Survival of Mass Reared Sterile Mediterranean Fruit Fly Males of an Embryonal, Temperature Sensitive Genetic Sexing Strain, pp. 453-462. In Management of Insect Pests: Nuclear and Related Molecular and Genetic Techniques. Vienna.

9. Jessup, A. J., B. Dominiak, B. Woods, C. P. F.De Lima, A. Tomkins, & C. J. Smallridge, 2007. Area-wide management of fruit flies, pp. 685-697. In Australia. From Research to Field Implementation, (ed: Vreysen MJB, Robinson AS & Hendrichs J.) Springer, Dordrecht, The Netherlands.
10. Kahyaoğlu, M. & M.O. Gürkan, 2011. Akdeniz meyvesineği [Ceratitis capitata Wiedemann (Diptera: Tephritidae)] için yeni hazır yem formülasyonlarının geliştirilmesi. Turkish Journal of Entomology, 35(3): 485-494.
11. Klassen, W. & C. F. Curtis, 2005. History of the Sterile Insect Technique, pp. 3-36. In Sterile insect technique (Ed: V.A. Dyck, Hendrichs & A.S. Robinson). Springer Netherlands.
12. Kourti, A., M. Loukas, and J. Sourdis, 1992. Dispersion pattern of the medfly from its geographic centre of origin and genetic relationships of the medfly with two close relatives. Entomologia Experimentalis et Applicata 63: 63-69.
13. Liquido, N. J., L. A. Shinoda, & R. T. Cunningham, 1991. Host plants of the Mediterranean fruit fly, Diptera: Tephritidae, an Annotated World Review. Miscellanous Publication 77. Entomological Society of America, Lanham, MD.
14. Navarro‐Llopis, V., J. Primo, & S. Vacas, 2015. Bait station devices can improve mass trapping performance for the control of the Mediterranean fruit fly. Pest management science, 71(7): 923-927.
15. Satar, S. & G. Tiring, 2016. Okitsu mandarin çeşidinde Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae)’ya karşı tuzak kullanımının etkinliğinin belirlenmesi ve pomolojik özellikler ile vuruklu meyveler arasındaki ilişkinin saptanması. Derim, 33(2): 221-236. DOI: 10.16882/derim.2016.267904.
16. Satar, S., G. Tiring, D. İşpınar & A. R. Algan, 2016. Ceratitis capitata Wied. (Diptera: Tephritidae)’nın altıntop bahçelerinde popülasyon dalgalanması ve sıcaklığın gelişimine etkisi. Bitki koruma Bülteni, 56(4): 429-440. DOI:10.16955/bkb.00044.
17. Steiner, L. F., G. G. Rohwer, E. L. Ayers, & L. D.Christenson 1961. The role of attractants in the recent Mediterranean fruit fly eradication program in Florida. Journal of Economic Entomology, 54(1), 30-35.
18. White, I. M., & M.M. Elson-Harris, 1992. Fruit Flies of Economic Significance: Their Identification and Bionomics. Wallingford, UK/Canberra, CAB International/Australian Centre for International Agricultural Research.
19. Zümreoğlu, A., A. Güvener, M. Çakıcı & H. Ercan, 1987. Akdeniz meyvesineği (Ceratitis capitata ve Zeytin Sineği (Dacus oleae Gmel.) mücadelesinde kullanılacak yerli üretim cezbedicileri geliştirme ve uygulama olanakları üzerinde araştırmalar. Doğa, 16: 607–620.