Panonychus ulmi (Koch) ve Neoseiulus californicus (Mc Gregor)’un üreme gücü ve yaşam sürelerine bazı pestisitlerin etkisi: hormoligosis

Öz

Tarımsal üretimde ekonomik kayba neden olan birçok hastalık, zararlı ve yabancı otlara karşı üreticiler kimyasal savaş yöntemini tercih etmektedirler. Kimyasal savaşımda kullanılan pestisitlerin dezavantajları arasında, doğal dengeyi bozmak, insan ve sıcakkanlılarda doğrudan veya dolaylı olarak zehirlenmelere neden olmak, doğal düşmanlara zarar vererek zararlı popülasyonlarının artmasına ve hormoligosis'e neden olması gösterilebilir. Öldürücü dozda olmayan bazı pestisitler böcek ve akarlarda yumurta verimini artırmaktadırlar. Bu duruma hormoligosis denilmektedir. Bu çalışma da yaygın kullanılan bazı pestisitlerin elma bahçelerinin ana zararlılarından biri olan Avrupa Kırmızıörümceği (Panonychus ulmi Koch.) (Acari: Tetranychidae) ve avcı akar Neoseiulus californicus'un (Mc Gregor) (Acari: Phytoseiidae) üreme gücü ve yaşam sürelerine etkileri araştırılmıştır. Pestisitler her iki akarın 0-24 saatlik larva dönemlerine ilaçlama kulesi - Petri kabı yöntemi (ıslak pamuk üzerinde bulunan erik veya fasülye yaprakları) ile doğrudan uygulanmıştır. Saf su (kontrol), cyphermethrin, imidacloprid, deltamethrin, spirodiclofen + abamectin ve thiacloprid uygulanan P. ulmi bireylerinin ortalama yaşam süresi (larva+nimf+ergin) sırasıyla 25.50, 24.92, 23.97, 23.77, 21.60, 23.85 gün olarak bulunmuştur. Saf su (kontrol) ve aynı insektisitlerin uygulandığı N.californicus bireylerinin ortalama yaşam süresi ise sırasıyla 27.72, 26.94, 25.40, 27.94, 25.71, 26.88 gün olarak saptanmıştır. Aynı deneysel koşullara maruz bırakılan P. ulmi dişi bireylerinin bırakmış oldukları ortalama yumurta sayısı 33.79, 35.15, 37.62, 36.17, 33.95, 36.75 yumurta/dişi olarak bulunmuştur. Saf su (kontrol) ve aynı insektisitler uygulanan N.californicus dişi bireylerinin bırakmış oldukları ortalama yumurta sayısı 36.03, 46.44, 47.46, 46.43, 35.43, 42.38 yumurta/dişi olarak bulunmuştur. Spirodiclofen+abamectin dışındaki ilaçlar P. ulmi'de dişi başına sınırlı bir yumurta artışına neden olurken, avcı akar N. californicus'da daha fazla bir yumurta artışına neden olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Panonychus ulmi,Neoseiulus californicus,hormoligosis,neonikotinoid,piretroit.

The effects of some pesticides on fecundity and lifespan of Panonychus ulmi (Koch) and Neoseiulus californicus (Mc Gregor): hormoligosis

Abstract

Farmers generally prefer to use chemical control methods against many of diseases, pests and weeds that cause economic losses in agricultural production. There are disadvantages of pesticides used in the control of pest, they disrupt the natural balance, causing directly or indirectly poisoning of people and animals, they have harmful effects on natural enemies which result in increase in pest populations and hormoligosis. Sublethal doses of some pesticides result in increase of the fecundity in insects and mites. This is called hormoligosis. In this study, the effect of some pesticides commonly used in apple orchards was investigated on the reproductive rate and lifespan of European red mite (Panonychus ulmi Koch.) (Acari: Tetranychidae) that is one of the main pests and predator mites Neoseiulus californicus (Mc Gregor) (Acari: Phytoseiidae). Pesticides were directly applied by sprey tower on 0-24 hours larvae of both mite that is on the leafs (plum or beans) on wet cotton in the Petri dish with spray tower. The average lifespan (larvae+nymphs+adults) of P. ulmi larvae exposed to distilled water (control), cypermethrin, imidacloprid, deltamethrin, spirodiclofen + abamectin and thiacloprid was found to be 25.50, 24.92, 23.97, 23.77, 21.60, 23.85 days, respectively. The average lifespan of N. californicus larvae exposed to control and same insecticides was detected to be 27.72, 26.94, 25.40, 27.94, 25.71, 26.88 days, respectively. The average number eggs of P. ulmi larvae exposed to same experimental conditions was 33.79, 35.15, 37.62, 36.17, 33.95, 36.75 eggs/female. The average oviposition for N. californicus larvae exposed to control and same insecticides was determined to be 36.03, 46.44, 47.46, 46.43, 35.43, 42.38 eggs/female. Except for abamectin + spirodiclofen, other pesticides caused a limited increase of eggs in individually female P. ulmi while they caused a greater increase of egg predatory mite, N. californicus.

Keywords

• Panonychus ulmi,Neoseiulus californicus,hormoligosis,neonicotinoid,piretroit.