Çoruh Vadisi'nde (Erzurum, Türkiye) elma ağ kurdu [Yponomeuta malinellus Zeller, 1838 (Lepidoptera: Yponomeutidae)]'nun parazitoidleri

Öz

Çoruh Vadisi’nde 2015-2016 yıllarında yürütülen bu çalışma, özellikle elma ağaçlarında konukçu olan, elma ağ kurdu [Yponomeuta malinellus Zeller, 1838 (Lepidoptera: Yponomeutidae)]’nun parazitoidlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Braconidae, Ichneumonidae ve Tachinidae familyalarına bağlı toplam 255 parazitoid örneğinin laboratuvarda çıkışı sağlanmıştır. Habrobracon concolorans (Marshall, 1900) (Hymenoptera: Braconidae); Diadegma armillatum (Gravenhorst, 1829), Trieces tricarinatus (Holmgren, 1858), Itoplectis tunetana (Schmiedeckneckt, 1914), Itoplectis maculator (Fabricius, 1775) (Hymenoptera: Ichneumonidae) ve Bessa parallela (Meigen, 1824) (Diptera: Tachinidae) olmak üzere belirlenen 6 parazitoid tür içerisinde, H. concolorans için elma ağ kurdu yeni bir konukçudur. %25.5 oranında parazitlenmenin görüldüğü çalışmada, en fazla çıkış %5.5 ile D. armillatum’da görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Çoruh Vadisi
• Habrobracon concolorans
• parazitoid
• Türkiye
• Yponomeuta malinellus

Parasitoids of the apple ermine moth, Yponomeuta malinellus Zeller, 1838 (Lepidoptera: Yponomeutidae), in the Çoruh Valley, Erzurum Province, Turkey

Abstract

Parasitoids of Yponomeuta malinellus Zeller, 1838 (Lepidoptera: Yponomeutidae), in various host plants (especially apple) were investigated in the Coruh Valley, Erzurum Province, Turkey, during 2015 and 2016. The parasitoids associated with Y. malinellus were reared in a laboratory, with a total of 255 individual parasitoids emerging from three families, Braconidae, Ichneumonidae (Hymenoptera), and Tachinidae (Diptera). Six parasitoid species, Habrobracon concolorans (Marshall, 1900) (Hymenoptera: Braconidae), Diadegma armillatum (Gravenhorst, 1829), Trieces tricarinatus (Holmgren, 1858), Itoplectis tunetana (Schmiedeckneckt, 1914), Itoplectis maculator (Fabricius, 1775) (Hymenoptera: Ichneumonidae) and Bessa parallela (Meigen, 1824) (Diptera: Tachinidae), were determined. Of these, H. concolorans was reared from Y. malinellus for the first time. Apple ermine moth is therefore a new host for this parasitoid. The combined contribution of the parasitoids in parasitizing apple ermine was 25.5%, with D. armillatum being the most numerous accounting for 5.5% of all parasitoids reared.

Keywords

• Coruh Valley
• Habrobracon concolorans
• parasitoid
• Turkey
• Yponomeuta malinellus

Kaynakça

1. Affolter, F. & K. P. Carl, 1986. The natural enemies of the apple ermine moth Yponomeuta malinellus in Europe: a literature review. CAB International Institute of Biological Control, Delemont, Switzerland, 30.
2. Aliev, A. A., 1983. The spindle ermine moth and its entomophages. Zashchita Rastenii, 11: 28.
3. Antonelli, A. L., E. LaGasa & E. C. Bay, 1989. Apple Ermine Moth. EB1526. Washington State University Cooperative Extension.
4. Arduino, P., R. Cianchi & L. Bullini, 1983. Taxonomic status, natural hybridization and electrophoretic identification of Yponomeuta padellus and Yponomeuta malinellus (Lepidoptera: Yponomeutidae), (XIII Congresso Nazionale Italiano de Entomologia, Torino), 485-489 pp.
5. Aslantaş, R., A. Y. Sönmez, & O. Demir, 2011. Hidro Elektrik Santralleri (Hes’ler), Biyolojik Çeşitlilik ve Çoruh Vadisi. Alınteri, 19-20: 26-27.
6. Carter, D. J., 1984. Pest Lepidoptera of Europe with Special Reference to the British Isles. Dordrecht, Dr. W. Junk Publishers. 431 pp. Balachowsky, A. S., 1966. Entomology Applied to Agriculture. Tome II. Lepidopteres. Paris, Masson et Cie, l: 99-145.
7. CFIA, 2006. Yponomeuta malinellus (Zeller)- apple ermine moth. Canadian Food Inspection Agency. (Web page: http://www.inspection.gc.ca/english/plaveg/pestrava/ypomal/tech/ypomale.shtml), (Date accessed: February 2015).
8. Beirne, B. P., 1943. The biology and control of the small ermine moths (Hyponomeuta spp.) in Ireland. Economic Proceedings of the Royal Dublin Society, 3(15–16): 191-220.

9. Beyarslan, A., Ö. C. Erdogan & M. Aydogdu, 2005. A survey of Braconinae (Hymenoptera, Braconidae) of turkish western black sea region. Linzer Biologische Beitrage, 37(1): 195-213.
10. Bulut, H. & N. Kılınçer, 1989. Ankara ilinde meyve ağaçlarında zarar yapan önemli lepidopterlerin yumurta parazitlerinden trichogramma türleri (Hym: Trichogrammatidae) ve bunların yayılışı üzerinde araştırmalar. Bitki Koruma Bülteni, 29(1-2): 19-46.
11. Çoruh, S., 2005. Erzurum ve Çevre İllerdeki Pimplinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) Türleri Üzerinde Faunistik, Sistematik ve Ekolojik Çalışmalar. Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, (Basılmamış) Doktora Tezi, Erzurum, 211 pp.
12. Çoruh, S. & H. Özbek, 2008. A faunistic and systematic study on Pimplinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) in eastern and northeastern parts of Turkey. Linzer Biologische Beitrage, 40(1): 419-462.
13. Çoruh, S., 2010. Composition, habitat distribution and seasonal activity of Pimplinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) in North-East Anatolia region of Turkey. Anadolu Journal of Agricultural Sciences, 25(1): 28-36.
14. Dijkerman, H. J., 1987. Parasitoid complexes and patterns of parasitization in the genus Yponomeuta Latreille (Lepidoptera, Yponomeutidae). Journal of Applied Entomology, 104, 390-402.
15. Dijkerman, H. J., J. M. B. de Groot & W.M. Herrebout, 1986. The parasitoids of the genus Yponomueta Latreille (Lepidoptera, Yponomeutidae) in Netherlands. Proceedings of the Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, C 89(4): 379-398.
16. Doğanlar, M., 2003. Pozantı ve Çevresinde Archips rosanus (L.) (Lep: Tort )’un Elmada Biyolojisinin ve Parazitoitlerinin Saptanması. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, (Basılmamış) Doktora Tezi, Adana, 136 pp.
17. Doğanlar, M., 1982. Doğu Anadolu Bölgesi’nde bazı lepidopterlerin Hymenoptera doğal düşmanları üzerine araştırmalar. Bitki Koruma Dergisi, 197-205.
18. Doğanlar, M., 1987. Erzurum ve çevresindeki elma ve armut ağaçlarında bulunan yaprakbükenler ve benzer şekilde beslenen diğer lepidopter’ler ile bunların parazitleri üzerinde araştırmalar. Doğa Dergisi, 11(1): 86-93.
19. Erol, T. & B. Yaşar, 1996. Van ili elma bahçelerinde bulunan zararlı türler ile doğal düşmanları. Türkiye Entomoloji Dergisi, 20(4): 281-293.
20. Gençer, L., 2003. The parasitoids of Yponomeuta malinellus Zeller (Lepidoptera: Yponomeutidae) in Sivas. Turkish Journal of Zoology, 27: 43-46.
21. Gencer, L. & M. Doğanlar, 1996. Tokat-merkezde elma bahçelerinde elma ağ kurdu (Yponomeuta malinellus Zell) pupalarından çıkan parazitler ve aralarınndaki bazı biyolojik ilişkiler. Cumhuriyet University, Fen Bilimleri Dergisi, 19: 11-18.
22. Güçlü, Ş., R. Hayat, H. Özbek, Ö. Çalmaşur & S. Pekel, 1998. Artvin, Erzincan. Erzurum, Kars ve İğdır illerinde meyve yetiştiriciliğinin entomolojik sorunları ve çözüm önerileri, 24-35. Doğu Anadolu Tarım Kongresi (Cilt I, 14–18 Eylül, Erzurum, Türkiye).
23. Friese, G., 1963. Die parasiten der palearktischen Yponomeutidae (Lepidoptera, Hymenoptera, Diptera). Beitrag Zur Entwicklung, 13: 311-326. Gershenzon, Z. S., 1970. A description of the morphological characters of species of the ermine moth group (Lepidoptera, Yponomeutidae). Entomologicheskoe Obozrenie, 49(3): 665-671.
24. Haeselbarth, E., 1989. Determination list of entomophagous insects. 11. International Union of Biological Sciences. International Organization for Biological Control of noxious animals and plants, WPRS Bulletin. 63 pp.
25. Herting, B., 1960. BioIogie der westpalaarktisehen raupenfliegen Dipt., Tachinidae. Monographien zor Angewande Entomologie, 16: 1-188. Hrudová, E., 2003. The presence of nontarget lepidopteran species in pheromone traps for fruit tortricid moths. Plant Protection Science, 39(4): 126-131.
26. İren, Z., 1952. Türkiye’de yeni bulunan Hyponomeuta padella L. ve Carpocapsa pomonella L. parazitleri. Bitki Koruma Bülteni, 4: 16-18.
27. İren, Z., 1960. Ankara bölgesinde ağ kurtları (Yponomeuta) türleri, arız olduğu bitkiler, bu türlerin kısa biyolojisi ve mücadelesi üzerine araştırmalar. İlmi Rapor ve Araştırma Serisi, C-4: 126 s.
28. İren, Z., 1977. Önemli Meyve Zararlıları, Tanınmaları, Zararlıları, Yaşayışları ve Mücadele Metodları. T.C. Gıda-Tarım ve Hayvan Bakanlığı, Ankara Bölge Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Yayınları Mesleki Eserler Serisi, 36: 167 s.
29. Jonaitis, V., 2001. Some peculiarities of the long-term dynamics of the day’s absolute maximum and minimum temperatures and the emergence rate of adult apple ermine moths (Yponomeuta malinellus Zell.) in Lithuania. Acta Zoologica Lituanica, 11(3): 319-325. Junnikkala, E., 1960. Life history and insect enemies of Hyponomeuta malinellus Zell. (Lep. Hyponomeutidae) in Finland. Annales Zoologici Society, 21: 1-44.
30. Kansu, A., N. Kılınçer, A. Uğur & O. Gürkan, 1986. Ankara, Kırşehir, Nevşehir ve Niğde illerinde kültür bitkilerinde zararlı lepidopterlerin larva ve pupa asalakları, 146-161. Türkiye I. Biyolojik Mücadele Kongresi (12-14 Şubat, Adana,Turkey).
31. Kara, K., 1998. Tokat ve Çevresinde Saptanan Exoristinae ve Phasiinae (Diptera: Tachinidae) Altfamilyalarına Ait Sinekler Üzerinde Sistematik Çalışmalar. Gazi Osman Paşa Universitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tokat, 248 s.
32. Kara K. & Y. Özdemir, 2000. Tachinid flies (Diptera: Tachinidae) reared from lepidopterous larvae in Central Anatolia (Turkey). Zoology in the Middle East, 20: 117-120.
33. Kara, K. & H. P. Tschorsnig, 2003. Host catalogue for the Turkish Tachinidae (Diptera). Journal of Applied Entomology, 127: 465-476 Karlıdağ, H. & A. Eşitken, 2006. Yukarı çoruh vadisinde yetiştirilen elma ve armut çeşitlerinin bazı pomolojik özelliklerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(2): 93-96.
34. Kimber, I., 2011. Apple Ermine Yponomeuta malinellus. UK Moths. (Web page: http://ukmoths.org.uk/show.php?id=3591), (Date accessed: February 2011).
35. Koçak, A. Ö., 1989. Revised checklist of the Lepidoptera of Turkey. PRIAMUS Serial Publication of the Centre for Entomological Studies Ankara Supplement, 1: 1-196.
36. Kuhlmann, U., 1996. Biology and ecology of Herpestomus brunnicornis (Hymenoptera: Ichneumonidae), a potential biological control agent of the apple ermine moth (Lepidoptera: Yponomeutidae). International Journal of Pest Management, 42: 131-138.
37. Kuhlmann, U., K. P. Carl & N. J. Mills, 1988. Quantifying the impact of insect predators and parasitoids on populations of apple ermine moth, Yponomeuta malinellus (Lepidoptera: Yponomeutidae), in Europe. Bulletin of Entomological Research, 88: 165-175.
38. Lee, J. H. & R. W. Pemberton, 2005. Larval parasitoids of the apple ermine moth, Yponomeuta malinellus in Korea, Japan, and China. BioControl, 50: 247-258.
39. Lill, J.T., R. J. Marquis & R. E. Ricklefs, 2002. Host plants influence parasitism of forest caterpillars. Nature, 417: 170-173.
40. Mamedov, Z. M. & D. D. Makhmudova-Kurbanova, 1982. The morphology, biology and natural enemies of ermine moths in the Azerbaijan SSR. Izvestiya Akademii Nauk Azerbadzhansko SSR, Biologicheskikh Nauk, 3: 83-88.
41. Menken, S. B. J., W. M. Herrebout & J. T. Wiebes, 1992. Small ermine moths (Yponomeuta): their host relations and evolution. Annual Review of Entomology, 37: 41-66.
42. Samartsev, K. G. & S.A. Belokobylskij, 2013. On the fauna of the true cyclostome Braconid wasps (Hymenoptera, Braconidae) of Astrakhan’ Province. Entomological Review, 93(6): 755-774. Okyar, Z. & M. Yurtcan, 2007. Phytophagous Noctuidae (Lepidoptera) of the Western Black Sea Region and their ichneumonid parasitoids, Entomofauna, 28: 377-388.
43. Orr, R., 1991. Pest Risk Assessment on Apple Ermine Moth (AEM). USDA-APHIS-PPD-PRAS. 16 pp. Öncüer, C., 1991. Türkiye bitki zararlısı böceklerinin parazit ve predatör kataloğu. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları, 505: 354.
44. Özdemir, Y. & M. Özdemir, 2002. Orta Anadolu Bölgesinde Archips türlerinde (Lep: Tortricidae) saptanan Ichneumonidae (Hym.) türleri. Bulletin of Plant Protection, 42(1-4): 1-7.
45. Özdemir, Y. & N. Kılınçer, 1990. The species of Pimplinae and Ophioninae from central Anatolia, 309-318. II. Biyolojik Mücadele Kongresi (26-29 September, Ankara, Türkiye).
46. Özder, N., 1999. Tekirdağ ilinde kiraz bahçelerinde bulunan doğal düşmanlar ve bunlardan yumurta parazitoiti Trichogramma cacoeciae March. (Hym: Trichogrammatidae)’nin yaprak büken türlerinde (Lep: Tortricidae) doğal etkinliği üzerinde araştırmalar, 341-354. Türkiye 4. Biyolojik Mücadele Kongresi (26-29 January 1999, Adana, Türkiye).
47. Philip, H.G. & L. Edwards, 1991. Apple/Cherry Ermine Moth: Yponomeuta malinella (Zeller)/Yponomeuta padellus (L.) In: Harmful and Beneficial Insects and Mites of Tree Fruits. British Columbia Fruit Growers' Association.
48. Pustovarov, V. V., 1980. On the fauna of Microlepidoptera of the forests in the south-eastern regions of Armenia. Biologicheskii Zhumal Armenii, 33(3): 271-278.
49. Pyornila, M. & A. Pyornila, 1979. Role of parasitoids in termination of a mass occurrence of Yponomeuta evonymellus (Lepidoptera, Yponomeutidae) in northern Finland. Notulae Entomologicae, 59: 133-137.
50. Samartsev, K. G. & S.A. Belookobylskij, 2013. On the fauna of the true cyclostome braconid wasps (Hymenoptera, Braconidae) of Astrakhan province. Entomologicheskoye Obozrenie, 92(3): 319-341.
51. Shima, H., 1999. Host-Parasite Catalog of Japanese Tachinidae (Diptera). Makunagi, Acta Dipterelogica, 25: 1-108.
52. Soydanbay, M., 1978. The list of natural enemies of agricultural crop pests in Turkey. Part II. Turkish Journal of Plant Protection, 2: 61-92.
53. Talebi, A. A., E. Rakhshani, S. Daneshvar, Y. Fathipour, S. Moharamipour & K. Horstmann, 2005. Report of Campoplex tumidulus and Itoplectis tunetana (Hym: Ichneumonidae), parasitoids of Yponomeuta malinellus Zell. (Lep: Yponomeutidae) from Iran. Applied Entomology and Phytopathology, 73(1): 38-134.
54. Ulu, O., 1983. Archips (Cacoecia) spp. (Lepidoptera, Tortricidae) as a Pest on Some Fruit Trees in İzmir and Manisa Province; Investigations on its Species, Their Identifications, Hosts, Distributions and Biologies. Bornova Bölgesi, Zirai Mucadele Arastirma Enstitüsü Müdürlüğü, Araştırma Eserleri, 45: 165 pp.
55. Unruh, T. R., B. Congdon & E. LaGasa, 1993. Yponomeuta malinellus Zeller (Lepidoptera: Yponomeutidae), a new immigrant pest of apples in the Pacific Northwest: phenology and distribution expansion, with notes on efficacy of natural enemies. Pan-Pacific Entomologist, 69: 57-70.
56. Vaclav, V., 1958. Importance of parasites on reducing numerousness of populations of Hyponomeuta malinella Zell. and H. padellus L. In Bosnia and Herzegovina. Plant Protect, Belgrad, 49/50: 113-119.
57. Yu, D. S., K. van Achterberg & K. Horstmann, 2012. World Ichneumonidea 2011. Taxonomy, Biology, Morphology and Distribution. Taxapad, Vancouver, Canada.
58. Zayanchkauskas, P. A., V. P. Lonaitis & A. B. Yakimavichyus, 1979. Parasites of apple pests Yponomeuta malinella, Simaethis pariana, natural control, Lithuanian SSR. Zashchita Rastenii, 5: 23.