Türkiye’nin batısında zeytin ağaçlarında akar çeşitliliği ve eriophyid akarların popülasyon dalgalanması

Öz

Bu çalışmada 2015, 2016 ve 2017 yıllarında Balikesir, Izmir ve Manisa illerinde zeytinde zarar yapan akar türleri ve predatörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, eriophyid akarların popülasyon yoğunlukları 2016 ve 2017 yıllarında Izmir ve Manisa’da dört adet zeytin bahçesinde belirlenmiştir. Sonuç olarak ait onaltı tür saptanmıştır: Aceria oleae (Nalepa, 1900),Tegolophus hassani (Keifer, 1959) (Eriophyidae), Cenopalpus lineola (Canestrini & Fanzago, 1876) and Brevipalpus sp. (Tenuipalpidae), Amblyseius andersoni Chant, 1957, Euseius stipulatus (Athias-Henriot, 1960), Neoseiulus barkeri Hughes, 1948, Paraseiulus talbii (Athias-Henriot, 1960), Typhlodromus athenas Swirski & Ragusa, 1976, Typhlodromus athiasae Porath & Swirski, 1965, Typhlodromus psyllakisi Swirski & Ragusa, 1976, Typhlodromus rarus Wainstein, 1961, Typhlodromus recki Wainstein, 1958 (Phytoseiidae), Raphignathus gracilis (Rack, 1962) (Raphignathidae), Agistemus duzgunesae Koc, Cobanoglu & Madanlar, 2005 (Stigmaeidae) ve Tydeus californicus (Banks, 1904) (Tydeidae). Aceria oleae ve T. hassani'ye örnekleme yapılan tüm bahçelerde nisan ayından kasım ayına kadar tüm vejetasyon boyunca rastlanılmış ve en yüksek popülasyon yoğunluğu nisan ayında tomurcuklarda, mayıs ve haziran aylarında yaprak ve meyvelerde saptanmıştır. Typhlodromus athenas, örnekleme yapılan bahçelerin büyük çoğunluğunda yıl boyunca yaygın olarak gözlenmiş ve Türkiye’de varlığı ilk kez bu çalışmayla saptanmıştır. Bununla birlikte A. duzgunesae’nin eriophyid akarlarla beslendiği gözlenmiştir. Daha sonra yapılacak çalışmalarda avcı akarlar, T. athenas ve A. duzgunesae’nin av yelpazesinin belirlenmesi ve bunların eriophyid akarlar üzerinde biyolojik mücadele etmeni olarak potansiyellerinin ortaya çıkarılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eriophyidae,akar,zeytin,Phytoseiidae,Türkiye

Mite diversity and population dynamics of eriophyid mites on olive trees in Western Turkey

Abstract

A study was conducted to determine the diversity of phytophagous mites and their predators in olive orchards in Balikesir, Izmir and Manisa Provinces, Turkey from 2015 to 2017. Also, the population density of eriophyid mites was detected in four olive orchards in Izmir and Manisa in 2016 and 2017. As a result, sixteen species were collected, namely, Aceria oleae (Nalepa, 1900), Tegolophus hassani (Keifer, 1959) (Eriophyidae), Cenopalpus lineola (Canestrini & Fanzago, 1876), Brevipalpus sp. (Tenuipalpidae), Amblyseius andersoni Chant, 1957, Euseius stipulatus (Athias-Henriot, 1960), Neoseiulus barkeri Hughes, 1948, Paraseiulus talbii (Athias-Henriot, 1960), Typhlodromus athenas Swirski & Ragusa, 1976, Typhlodromus athiasae Porath & Swirski, 1965, Typhlodromus psyllakisi Swirski & Ragusa, 1976, Typhlodromus rarus Wainstein, 1961, Typhlodromus recki Wainstein, 1958 (Phytoseiidae), Raphignathus gracilis (Rack, 1962) (Raphignathidae), Agistemus duzgunesae Koc, Cobanoglu & Madanlar, 2005 (Stigmaeidae) and Tydeus californicus (Banks, 1904) (Tydeidae). Aceria oleae and T. hassani were found throughout the growing period from April to November in all orchards and they reached their highest population densities on buds during April, and leaves and fruit during May and June. Typhlodromus athenas was observed throughout the year in the majority of the orchards, and this is a first record of this species for the Turkish fauna. It was observed that A. duzgunesae also fed on eriophyid mites. Further studies are needed to investigate prey range of the predatory mites, T. athenas and A. duzgunesae and their potential as biological control agents of eriophyid mites.

Keywords

• Eriophyidae,mites,olive,Phytoseiidae,Turkey

Kaynakça

1. Abou-Awad, B. A., A. M. Metwally & M. M. Al-Azzazy, 2005. Environmental management and biological aspects of two eriophyid olive mites in Egypt: Aceria oleae and Tegolophus hassani Umweltmanagement und biologische Aspekte von zwei eriophyiden Olivenmilben in Ägypten: Aceria oleae und Tegolophus hassani. Journal of Plant Diseases and Protection, 112 (3): 287-303.
2. Bodenheimer, F. S., 1941. Türkiye’de Ziraata ve Ağaçlara Zararlı Olan Böcekler ve Bunlarla Savaş Hakkında Bir Etüt. (Çeviri: N. Kenter, 1958). Bayur Matbaası, Ankara, 347 s.
3. Cetin, H. & O. Alaoglu, 2006. Mut (Mersin) ilçesindeki zeytin ağaçlarında bulunan eriophyid akar türleri ve zarar şekilleri. Türkiye Entomoloji Dergisi, 30 (4): 303-315.
4. Cetin, H., O. Alaoglu, T. Turanli & F. N. Elma, 2012. Izmir, Manisa ve Balikesir ı̇llerinde zeytinlerde bulunan eriophyid akar türleri ve zararları. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 26 (3): 9-13.
5. Chatti, A., S. Kreiter, K. Lebdi-Grissa & M. Ksantini, 2017. Phytophagous and predatory mites on olive trees in Tunisia. Catalogue, description of one new species and key for identification (Acari, Eriophyidae, Tetranychidae, Tenuipalpidae and Phytoseiidae). Acarologia, 57 (2): 233-254.
6. Dizlek, H., M. Karagoz, F. Faraji & I. Cakmak, 2019. Mites in dried figs of Turkey: diversity, species composition and density. Systematic and Applied Acarology, 24: 992-997.
7. Elhadi, F. & R. Birger, 1999. A new approach to the control of the olive mite Aceria (Eriophyes) oleae Nalepa in olive trees. III International Symposium on Olive Growing. Cordoba, Spain. Acta Horticulturae, 474: 555-557.
8. FAO, 2017. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (Web page: www.fao.org/faostat/en#data/QC) (Date accessed: 01 October 2019).

9. Iyriboz, N. S., 1938. Zeytin Hastalıkları. T.C. Ziraat Vekaleti Yayın No: 322, Ankara, 82 s.
10. Iyriboz, N. S., 1968. Zeytin Zararlıları ve Hastalıkları. T. C. Tarım Bakanlığı, Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Yayını, 4. Baskı, Izmir, 112 s.
11. Jardak, T., M. A. Triki, A. Rhouma & M. Ksantini, 2007. “Plant Health Protection, 215-316”. In: Production Techniques in Olive Growing (Eds: M. O. Sbitri & F. Serafini). International Olive Council Principe de Vergara, Madrid, Spain, 346 pp.
12. Jeppson, L. R., H. H. Keifer & E. W. Baker, 1975. Mites Injurious to Economic Plants. University of California Pres. Ltd. London, England, 614 pp.
13. Kacar, G., E. Denizhan & M. R. Ulusoy, 2010. Doğu Akdeniz Bölgesi zeytin bahçelerinde zararlı Aceria oleae (Nalepa, 1900) ve Türkiye için yeni bir kayıt: Tegolophus hassani (Keifer, 1959) (Acari: Prostigmata: Eriophyoideae). Bı̇tkı̇ Koruma Bültenı̇, 50 (3): 121-132.
14. Kumral, N. A. & B. Kovancı, 2004. Bursa ili zeytin ağaçlarında bulunan akar türleri. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18 (2): 25-34.
15. Kumral, N. A., H. Susurluk & S. Çobanoğlu, 2010. Interactions among populations of predatory mites and insect and mite pests on olive trees in Turkey. International Journal of Acarology, 36 (6): 463-471.
16. Leiva, S., N. Fernandez, P. Theron & C. Rollard, 2013. Agistemus aimogastaensis sp. n. (Acari, Actinedida, Stigmaeidae), a recently discovered predator of eriophyid mites Aceria oleae and Oxycenus maxwelli, in olive orchards in Argentina. Zookeys, 312: 65-78.
17. Lindquist, E. E., M. W. Sabelis & J. Bruin, 1996. Eriophyoid Mites Their Biology, Natural Enemies and Control. World Crop Pest, Elsevier, Amsterdam, 787 pp.
18. Lindquist, L. L., 1983. “Some Thoughts on the Potential for Use of Mites in Biological Control, Including a Modified Concept of ‘Parasitoids’, 12-20”. In: Biological Control of Pests by Mites (Eds: M. A. Hoy, G. L. Cunningham & L. Knutson). University of California, Special Publications, No. 3304, Berkeley, CA, 185 pp.
19. McMurtry, J. A, M. Badii & H. G. Johnson, 1984. The broad mite, Polyphagotarsonemus latus, as a potential prey for phytoseiid mites in California. Entomophaga, 29: 83-86.
20. Miranda, L. C., D. Návia & J. C. V. Rodrigues, 2007. Brevipalpus mites Donnadieu (Prostigmata: Tenuipalpidae) associated with ornamental plants in Distrito Federal, Brazil. Neotropical Entomology, 36 (4): 587-592.
21. Momen, F. M., 2012. Influence of life diet on the biology and demographic parameters of Agistemus olivi Romeih, a specific predator of eriophyid pest mites (Acari: Stigmaeidae and Eriophyidae). Tropical Life Sciences Research, 23 (1): 25-34.
22. Santos, M. A. & J. E. Laing, 1985. “Stigmaeid Predators, 197-203”. In: Spider Mites, Theirs Biology, Natural Enemies and Control. Vol. 1B. (Eds: W. Helle & M. W. Sabelis) Elsevier, Amsterdam, 458 pp.
23. Shahini, S., E. Kullaj, A. Çakalli & E. De Lillo, 2009. Preliminary survey and population dynamics of some eriophyid mites (Acari: Eriophyoidea) associated with olives in Albania. International Journal of Acarology, 35 (5): 419-423.
24. Thistlewood, H. M. A., D. R. Clements & R. Harmsen, 1996. “Stigmaeidae, 457-470”. In: Eriophyoid Mites Their Biology, Natural Enemies and Control (Eds: E. E. Lindquist, M. W. Sabelis & J. Bruin). Elsevier Science, Amsterdam, 787 pp.
25. Tzanakakis, M. E., 2003. Seasonal development and dormancy of insects and mites feeding on olive. A Review Netherlands Journal of Zoology, 52 (2-4): 87-224.
26. Zaher, M. A. & M. A. Hanna, 1965. Population study of the Tegonotus hassani (Keifer) on olive trees in Egypt. Bulltein of The Entomological Society of Egypt, 49: 7-10.