Türkiye Ekonomisinde İşsizlik Histerisi Hipotezinin Geçerliliğinin Analizi: 1988-2020 Dönemi

Öz

İşsizlik oranı, ülke ekonomilerinin durumlarını analiz etmede kullanılan önemli ve kritik göstergelerden birisidir. Histeri ise işsizliğe yönelik şokların kalıcı etkileri olduğunu belirten bir kavramdır. Bunun için geçici şokların işsizlik üzerindeki etkisi İşsizlik Histerisi Hipotezi ile analiz edilmektedir. Literatürde işsizlik histerisinin varlığı sıklıkla araştırılan konular arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın literatürde az rastlanan değişkenleri kullanması ve uygulama metodu açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmada Türkiye’de 1988-2020 yılları arasındaki işsizlik verileri sadece toplam işsizlik için değerlendirilmemiş olup, kadın, erkek ve toplam işsizlik için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Literatürde çok fazla araştırma konusu olamayan bu değişkenler Genişletilmiş Dickey Fuller Testi, Phillips Perron Birim Kök Testi, Zivot Andrews Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi, Lumsdaine Papell Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi ve Lee Strazicich Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi kullanılarak ayrı ayrı analiz edilmiştir. Birden fazla birim kök testi ile yapılan çalışmanın sonucunda birim kök testlerinin çoğunda belirlenen dönem için Türkiye’de kadın, erkek ve toplam işsizlik üzerinde işsizlik histerisi hipotezinin geçerli olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• İşsizlik Oranı
• İşsizlik Histerisi Hipotezi
• Birim Kök Testi

The Analysis of the Validity of the Unemployment Hysteresis Hypothesis in Türkiye Economy: The Period of 1988-2020

Öz

Unemployment rate is one of the important and critical indicators used to analyze the economic situation of countries. Hysteresis is a concept that indicates that shocks have permanent effects on unemployment. For this reason, the effect of temporary shocks on unemployment is analyzed with the Unemployment Hysteresis Hypothesis. The existence of unemployment hysteresis is among the frequently researched subjects in the literature. It is thought that this study will contribute to the literature in terms of using rare variables. In the study, unemployment data between 1988 and 2020 in Türkiye were evaluated not only for total unemployment, but also separately for women, men and total unemployment. These variables, which are not the subject of much research in the literature, were analyzed separately by using the Augmented Dickey Fuller Test, Phillips Perron Unit Root Test, Zivot Andrews Unit Root Test, Lumsdaine Papell Unit Root Test with Structural Break and Lee Strazicich Unit Root Test with Structural Break. As a result of the study conducted with more than one unit root test, it is seen that the unemployment hysteresis hypothesis is valid on female, male and total unemployment in Türkiye for the period determined in most of the unit root tests.

Anahtar Kelimeler

• Unemployment Rate
• Unemployment Hysteresis Hypothesis
• Unit Root Test

Kaynakça

1. Akcan, A.T. (2019). Türkiye'de gençlerin işsizlik histerisi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 31-47. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/iibfdkastamonu/
2. Blanchard, O.J. and Summers, L.H. (1986). Hysteresis and the European unemployment problem. NBER Macroeconomics Annual, 1, 15-78. https://doi.org/10.1086/654013
3. Bolat, S., Tiwari, A.K. and Erdayi, A.U. (2014). Unemployment hysteresis in the Eurozone area: Evidences from nonlinear heterogeneous panel unit root test. Applied Economics Letters, 21(8), 536-540. https://doi.org/10.1080/13504851.2013.872755
4. Boratav, K. (2019). Sermaye hareketleri ve Türkiye’nin beş krizi. Çalışma ve Toplum, 1(60), 311-323. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ct
5. Bozgeyik, Y. (2020). İşsizlik histerisinin geçerliliğin sınanması: E7 ülkelerine ilişkin ampirik bir çalışma. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(26), 4316-4333. https://doi.org/10.29029/busbed.930288
6. Bozkurt, E. ve Altıner, A. (2018). Doğrusal ve doğrusal olmayan birim kök testleriyle Türkiye’de işsizlik histerisinin tespiti. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 167-180. https://doi.org/10.18092/ulikidince.444815
7. Camarero, M. and Tamarit, C. (2004). Hysteresis vs. natural rate of unemployment: New evidence for OECD countries. Economics Letters, 84(3), 413-417. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2004.02.014
8. Caporale, G.M., Gil-Alana, L.A. and Trejo, P.V. (2022). Unemployment persistence in Europe: Evidence from the 27 EU countries. Heliyon, 8(2), e08898. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e08898

9. Chang, M-J. and Su, C-Y. (2014). Hysteresis versus natural rate in Taiwan's unemployment: Evidence from the educational attainment categories. Economic Modelling, 43, 293-304. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2014.08.015
10. Chang, T. (2011). Hysteresis in unemployment for 17 OECD countries: Stationary test with a Fourier function. Economic Modelling, 28(5), 2208-2214. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2011.06.002
11. Chang, T., Lee, K-C., Nieh, C-C. and Wei, C-C. (2005). An empirical note on testing hysteresis in unemployment for ten European countries: Panel SURADF approach. Applied Economics Letters, 12(14), 881-886. https://doi.org/10.1080/13504850500365871
12. Cho, D. and Rho, S. (2019). Time variation in the persistence of unemployment over the past century. Economics Letters, 182, 19-22. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2019.05.035
13. Çemrek, F. ve Şeker, T. (2020). Türkiye’de kadın işsizlik oranlarının yapısal kırılmalı birim kök testleri ile incelenmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20th International Symposium on Econometrics, Operations Research and Statistics EYI 2020(Special Issue), 117-132. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ahbvuibfd
14. Dickey, D.A. and Fuller, W.A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American Statistical Association, 74(366a), 427-431. https://doi.org/10.1080/01621459.1979.10482531
15. Dilişen, B. (2007). Yapısal kırılma durumunda geliştirilen birimkök testleri ve uygulaması (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
16. Friedman, M. (1968). The role of monetary policy. American Economic Review, 58, 1-17. Retrieved from https://www.aeaweb.org/journals/aer
17. García, J.C.T., Hernández, E.C.R. and Bolívar, H.R. (2017). Analysis of the hysteresis of unemployment in Mexico in the face of macroeconomic shocks. Contaduría y Administración, 62(4), 1249-1269. https://doi.org/10.1016/j.cya.2017.06.013
18. Gomes, F. and da Silva, C.G. (2008). Hysteresis vs. natural rate of unemployment in Brazil and Chile. Applied Economics Letters, 15(1), 53-56. https://doi.org/10.1080/13504850600675450
19. Güloğlu, B. and İspir, M.S. (2011). Is natural rate of unemployment or hysteresis? Sector-specific panel unit root test analysis for Turkey. Ege Academic Review, 11(2), 205-216. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/eab
20. Jaeger, A. and Parkinson, M. (1994). Some evidence on hysteresis in unemployment rates. European Economic Review, 38(2), 329-342. https://doi.org/10.1016/0014-2921(94)90061-2
21. Klinger, S. and Weber, E. (2016). Detecting unemployment hysteresis: A simultaneous unobserved components model with Markov switching. Economics Letters, 144, 115-118. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2016.04.027
22. Koçbulut, Ö. ve Bolat, S. (2017). Balkan ülkelerinde işsizlik histerisi ve doğal oran hipotezinin geçerliliği: Ampirik bir değerlendirme. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16), 295-317. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/kauiibf
23. Lee, C-C. and Chang, C-P. (2008). Unemployment hysteresis in OECD countries: Centurial time series evidence with structural breaks. Economic Modelling, 25(2), 312-325. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2007.06.002
24. Lee, J. and Strazicich, M.C. (2003). Minimum Lagrange multiplier unit root test with two structural breaks. Review of Economics Statistics, 85(4), 1082-1089. https://doi.org/10.1162/003465303772815961
25. Lee, J. and Strazicich, M.C. (2004). Minimum LM unit root test with one structural break (Appalachian State University Working Papers No. 04-17). Retrieved from https://econ.appstate.edu/RePEc/pdf/wp0417.pdf
26. Lumsdaine, R.L. and Papell, D.H. (1997). Multiple trend breaks and the unit-root hypothesis. Review of Economics Statistics, 79(2), 212-218. https://doi.org/10.1162/003465397556791
27. MacKinnon, J.G. (1996). Numerical distribution functions for unit root and cointegration tests. Journal of Applied Econometrics, 11, 601-618. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1255(199611)11:6<601::AID-JAE417>3.0.CO;2-T
28. Pata, U.K. (2020). OECD ülkelerinde işsizlik histerisinin ampirik bir analizi: Fourier panel durağanlık testi. SGD-Sosyal Güvenlik Dergisi, 10(1), 125-144. https://doi.org/10.32331/sgd.753027
29. Pazarlıoğlu, M.V. ve Çevik, E.İ. (2007). Ratchet Model: 1939-2005 dönemi Türkiye uygulaması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 17-34. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/trakyasobed
30. Phelps, E.S. (1967). Phillips curves, expectations of inflation and optimal unemployment over time. Economica, 34(135), 254-281. https://doi.org/10.2307/2552025
31. Phelps, E.S. (1968). Money-wage dynamics and labor-market equilibrium. Journal of Political Economy, 76, 678–711. https://doi.org/10.1086/259438
32. Phillips, P.C. and Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335-346. https://doi.org/10.1093/biomet/75.2.335
33. Røed, K. (1996). Unemployment hysteresis-macro evidence from 16 OECD countries. Empirical Economics, 21(4), 589-600. https://doi.org/10.1007/BF01180703
34. Røed, K. (1997). Hysteresis in unemployment. Journal of Economic Surveys, 11(4), 389-418. https://doi.org/10.1111/1467-6419.00040
35. Romero‐Ávila, D. and Usabiaga, C. (2007). Unit root tests, persistence, and the unemployment rate of the US states. Southern Economic Journal, 73(3), 698-716. https://doi.org/10.1002/j.2325-8012.2007.tb00797.x
36. Sigeze, Ç., Coşkun, N. ve Ballı, E. (2019). AB ülkelerinde ve Türkiye'de işsizlik histerisinin Fourier-KPSS birim kök testi ile incelenmesi. İzmir İktisat Dergisi, 34(1), 15-24. https://doi.org/10.24988/ije.2019341761
37. Smyth, D.J. and Easaw, J.Z. (2001). Unemployment hysteresis and the NAIRU: A ratchet model. Applied Economics Letters, 8(6), 359-362. https://doi.org/10.1080/135048501750237775
38. Srinivasan, N. and Mitra, P. (2012). Hysteresis in unemployment: Fact or fiction? Economics Letters, 115(3), 419-422. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2011.12.070
39. Şak, N. (2021). Türkiye’de işsizlik histerisi: Kadın ve erkek işsizliğine bir bakış. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 467-477. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.714090
40. Yavuzaslan, K., Damar, Ö., Sönmez, B., Özdaş, B., Nazli, U. ve Akılotu, E. (2017). Türkiye’de genç işsizliğinin, işsizlik histerisi hipotezi çerçevesinde yapısal kırılmalar testi ile analizi. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 2(2), 21-32. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/aifd
41. Yılancı, V. (2009). Yapısal kırılmalar altında Türkiye için işsizlik histerisinin sınanması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10(2), 324-335. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/doujournal
42. Yurtkuran, S. (2021). Türkiye’de işsizlik histerisi hipotezi: Fourier birim kök testlerinden yeni kanıtlar. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 70-80. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/gumus
43. Zivot, E. and Andrews, D.W.K. (2002). Further evidence on the great crash, the oil-price shock, and the unit-root hypothesis. Journal of Business Economic Statistics, 20(1), 25-44. https://doi.org/10.1198/073500102753410372