Araştırma Makalesi

Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi

Cilt: 8 Sayı: 4 30 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi

Öz

Toplumun uzun vadeli çıkarlarına zarar vermeden ekonomik büyümeyi gerçekleştirme ve çevreye zarar vermeden ihtiyaçları karşılama yeteneği olarak tanımlanan sosyo-ekonomik sürdürülebilirlik (SES), birçok ülke için kritik bir gündem maddesidir. Küreselleşme sürecinde sosyal, ekonomik, kültürel ve politik pek çok değişimle karşı karşıya kalan Avrupa Birliği (AB) ülkeleri için SES seviyelerinin analiz edilmesi stratejik bir araştırma konusudur. Mevcut çalışmanın amacı çok kriterli bir yaklaşımla AB üye ve aday ülkelerin SES performanslarını kıyaslayabilecek bir yaklaşımın geliştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda Entropi ve MAIRCA tekniklerini temel alan bir metodoloji önerilmiştir. Uygulamada otuz iki AB üyesi ve aday ülke, on kriter göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda ağırlıkları en yüksek olan kriterlerin en yoksul yüzde 40'ın gelir payı (0.237), yoğunlaşma indeksi (0.168) ve AR&GE harcamaları (0.146) olduğu görülmüştür. Ayrıca SES performansı bakımından en başarılı ülkelerin Danimarka, Avusturya ve İsveç, en başarısız ülkelerin ise Güney Kıbrıs, Yunanistan ve Ukrayna olduğu tespit edilmiştir. Önerilen yaklaşım, hem SES kriterlerinin önem dereceleri hem de alternatiflerin durumları hakkında değerlendirme yapılmasına imkân sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdel-Basset, M., Gamal, A., Chakrabortty, R.K. and Ryan, M. (2021). Development of a hybrid multi-criteria decision-making approach for sustainability evaluation of bioenergy production technologies: A case study. Journal of Cleaner Production, 290, 125805. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.125805
  2. Abdullah, L. and Otheman, A. (2013). A new Entropi weight for sub-criteria in interval type-2 fuzzy TOPSIS and its application. International Journal of Intelligent Systems and Applications, 5(2), 25-33. Retrieved from https://www.mecs-press.org/
  3. Balcı İzgi, B. ve Alyu, E. (2018). Yoksulluk ve gelir dağılımı eşitsizliği: OECD ve AB ülkeleri panel veri analizi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(3), 988-996. https://doi.org/10.21547/jss.414774
  4. Beleisyte, A., Gudauskas, R. and Snitka, V. (2014). Modeling of the socio-economic sustainability and dynamics of European regions on the bases of systems complexity. International Journal of Asian Social Science, 4(11), 1116-1125. Retrieved from https://www.aessweb.com/journals/5007
  5. BMKP. (2023). Dashboard 5. Socioeconomic sustaınability (UNDP Human Development Reports). Retrieved from https://hdr.undp.org/socioeconomic-sustainability
  6. Boström, M. (2012). A missing pillar? Challenges in theorizing and practicing social sustainability: Introduction to the special issue. Sustainability: Science, Practice and Policy, 8(1), 3-14. https://doi.org/10.1080/15487733.2012.11908080
  7. Chen, Y. and Zhang, D. (2020). Evaluation of city sustainability using multi-criteria decision-making considering interaction among criteria in Liaoning province China. Sustainable Cities and Society, 59, 102211. https://doi.org/10.1016/j.scs.2020.102211
  8. Çalışkan, Ş. (2010). Türkiye’de gelir eşitsizliği ve yoksulluk. Journal of Social Policy Conferences, 59, 89-132). Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/iusskd/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Avrupa Birliği Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

7 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

4 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Baki, R. (2023). Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 8(4), 796-812. https://doi.org/10.30784/epfad.1324038
AMA
1.Baki R. Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi. EPF Journal. 2023;8(4):796-812. doi:10.30784/epfad.1324038
Chicago
Baki, Rahmi. 2023. “Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 8 (4): 796-812. https://doi.org/10.30784/epfad.1324038.
EndNote
Baki R (01 Aralık 2023) Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 8 4 796–812.
IEEE
[1]R. Baki, “Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi”, EPF Journal, c. 8, sy 4, ss. 796–812, Ara. 2023, doi: 10.30784/epfad.1324038.
ISNAD
Baki, Rahmi. “Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 8/4 (01 Aralık 2023): 796-812. https://doi.org/10.30784/epfad.1324038.
JAMA
1.Baki R. Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi. EPF Journal. 2023;8:796–812.
MLA
Baki, Rahmi. “Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 4, Aralık 2023, ss. 796-12, doi:10.30784/epfad.1324038.
Vancouver
1.Rahmi Baki. Avrupa Birliği Üye ve Aday Ülkelerin Sosyo-Ekonomik Performanslarının Çok Kriterli Bir Yaklaşımla Değerlendirilmesi. EPF Journal. 01 Aralık 2023;8(4):796-812. doi:10.30784/epfad.1324038

Cited By