CDS Primleri ile Döviz Kurları Arasındaki Bağlantı: BRICS Ülkeleri ve Türkiye'den Kanıtlar

Öz

Bu çalışmada bölgesel ve küresel çaptaki dinamiklerde önemli etkilere sahip, sanayileşme yolunda ilerlemiş, hızlı büyüyen ve yüksek kazanç imkânı sunan gelişmekte olan ülkelerden oluşan BRICS-T (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) grubu ülkelerinin CDS primleri ile döviz kuru arasındaki uzun dönem ilişkisi analiz edilmektedir. Analizler, geleneksel ekonometrik testlerin kısıtlamalarını barındırmayan RALS-LM birim kök testi, RALS-EG eşbütünleşme ve Hacker ve Hatemi-J (2012) bootstrap nedensellik testi ile gerçekleştirilmiştir. Küresel ve bölgesel hareketlerin yoğun olarak yaşandığı geniş ve güncel bir veri seti kullanılmıştır. Veri seti Ocak 2020 – Haziran 2024 dönemini kapsayan günlük frekanslı verilerden oluşmaktadır. Elde edilen bulgular Türkiye hariç diğer ülkelerde (Brezilya, Rusya, Çin ve Güney Afrika) CDS pirimi ile döviz kuru arasında uzun dönemli bir ilişki olduğunu göstermektedir. İlişkinin pozitif olması neticesinde, döviz kurundaki bir artışın ülkelerin CDS primini yükselteceği yorumu yapılabilir. Nedensellik ilişkisi açısından, CDS priminin döviz kurunun nedeni olduğuna yönelik güçlü kanıtlar sadece Türkiye için geçerlidir. Brezilya, Rusya, Çin ve Güney Afrika içim döviz kurunun CDS priminin nedeni olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• BRICS-T
• Döviz Kuru
• CDS Primleri
• RALS-LM Birim Kök Testi
• RALS-EG Eşbütünleşme Testi

The Nexus between CDS Premiums and Exchange Rates: Evidence from BRICS Countries and Türkiye

Öz

This study investigates the long-term relationship between Credit Default Swap (CDS) premiums and exchange rates among the BRICS-T countries (Brazil, Russia, India, China, South Africa, and Turkey) known for their significant impacts on both regional and global dynamics, advanced industrialization, rapid economic growth, and considerable profit potential. Utilizing the RALS-LM unit root test and the RALS-EG cointegration test, and Hacker and Hatemi-J bootstrap causality test, this research circumvents the limitations commonly associated with traditional econometric approaches. A comprehensive and up-to-date dataset, reflecting intensive global and regional movements, was employed, consisting of daily data from January 2020 to June 2024. The findings indicate a long-term relationship between CDS premiums and exchange rates in all countries except Turkey. As the relationship is positive, it can be interpreted that an increase in the exchange rate will increase the CDS premium of countries. In terms of causality, strong evidence that the CDS premium is the cause of the exchange rate is only valid for Turkey. For Brazil, Russia, China and South Africa, we find that the exchange rate is the cause of the CDS premium. As a result, it is concluded that exchange rate movements may affect CDS premiums in these countries.

Anahtar Kelimeler

• BRICS-T
• Exchange Rate
• CDS Premiums
• RALS-LM Unit Root Test
• RALS-EG Cointegration Test

Kaynakça

1. Aksoylu, E. ve Görmüş, Ş. (2018). Gelişmekte olan ülkelerde ülke riski göstergesi olarak kredi temerrüt swapları: Asimetrik nedensellik yöntemi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), 15-33. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/esad
2. Başarır, Ç. ve Keten, M. (2016). Gelişmekte olan ülkelerin CDS primleri ile hisse senetleri ve döviz kurları arasındaki kointegrasyon ilişkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 369–380. https://doi.org/10.20875/sb.72076
3. Bayhan, S., Kömür, S. ve Yıldız, Ü. (2021). Türkiye için döviz kuru ve CDS primleri arasındaki ilişkinin frekans alanı nedensellik analizi. Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 5(2), 329-339. https://doi.org/10.29216/ueip.1008180
4. Bordo, M. D., Meissner, C. M. and Stuckler, D. (2010). Foreign currency debt, financial crises and economic growth: A long-run view. Journal of international Money and Finance, 29(4), 642-665. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2010.01.002
5. Buz, N.E. ve Küçükkocaoğlu, G. (2023). Ülke kredi temerrüt takas (CDS) primini etkileyen faktörler, Türkiye uygulaması. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 25(1), 27–52. https://doi.org/10.31460/mbdd.1058157
6. Calice, G. and Zeng, M. (2021). The term structure of sovereign credit default swap and the cross-section of exchange rate predictability. International Journal of Finance & Economics, 26(1), 445–458. https://doi.org/10.1002/ijfe.1798
7. Corte, P.D., Sarno, L., Schmeling, M. and Wagner, C. (2021). Exchange rates and sovereign risk. Management Science, 68(8), 5591-5617. https://doi.org/10.1287/mnsc.2021.4115
8. Çetin, A.C. (2022). Kredi temerrüt takasları primi ile BIST 100 endeksi, döviz kuru ve faiz arasındaki ilişki: Türkiye örneği. Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(1), 39-77. https://doi.org/10.33399/biibfad.926544

9. Çonkar, M.K. ve Vergili, G. (2017). Kredi temerrüt swapları ile döviz kurları arasındaki ilişki: Türkiye için ampirik bir analiz. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(4), 59–66. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.310704
10. Eichengreen, B. and Hausmann, R., (1999). Exchange rates and financial fragility (NBER Working Paper No. 7418). Retrieved from https://www.nber.org/papers/w7418 Financial Stability Board. (2010). Implementing OTC derivatives market reforms (Financial Stability Board). Retrieved from https://www.fsb.org/wp-content/uploads/r_101025.pdf
11. Granger, C.W.J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37(3), 424–438. https://doi.org/10.2307/1912791
12. Hacker, R.S. and Hatemi-J.A. (2006). Tests for causality between integrated variables using asymptotic and bootstrap distributions: Theory and application. Applied Economics, 38(13), 1489–1500. https://doi.org/10.1080/00036840500405763
13. Hacker, R.S. and Hatemi-J.A. (2012). A bootstrap test for causality with endogenous lag length choice: Theory and application in finance. Journal of Economic Studies, 39(2), 144–160. https://doi.org/10.1108/01443581211222635
14. Hui, C.-H. and Chung, T.-K. (2011). Crash risk of the euro in the sovereign debt crisis of 2009–2010. Journal of Banking & Finance, 35(11), 2945–2955. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2011.03.020
15. Hull, J. and White, A. (2000). Valuing credit default swaps II: Modeling default correlations (NYU Working Paper No. FIN-00-022). Retrieved from https://www-2.rotman.utoronto.ca/~hull/DownloadablePublications/CredDefSw2.pdf
16. Im, K.S., Lee, J. and Tieslau, M.A. (2014). More powerful unit root tests with non-normal errors. In R. C. Sickles and W.C. Horrace (Eds.), Festschrift in honor of Peter Schmidt (pp. 315–342). https://doi.org/10.1007/978-1-4899-8008-3_10
17. Kutlar, A. (2019). Stata ile çok denklemli zaman serileri (1. Baskı). İzmit-Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
18. Lee, H., Lee, J. and Im, K. (2015). More powerful cointegration tests with non-normal errors. Studies in Nonlinear Dynamics & Econometrics, 19(4), 397–413. https://doi.org/10.1515/snde-2013-0060
19. Longstaff, F.A., Pan, J., Pedersen, L.H. and Singleton, K.J. (2011). How sovereign is sovereign credit risk? American Economic Journal: Macroeconomics, 3(2), 75–103. https://doi.org/10.1257/mac.3.2.75
20. Meng, M., Im, K.S., Lee, J. and Tieslau, M.A. (2014). More powerful LM unit root tests with non-normal errors. In R.C. Sickles and W.C. Horrace (Eds.), Festschrift in honor of Peter Schmidt: Econometric methods and applications (pp. 343–357). https://doi.org/10.1007/978-1-4899-8008-3_11
21. Özpınar, Ö., Özman, H. ve Doru, O. (2018). Kredi temerrüt takası (CDS) ve kur-faiz ilişkisi: Türkiye örneği. Bankacılık ve Sermaye Piyasası Araştırmaları Dergisi, 2(4), 31–45. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/bspad
22. Saparca, Ü. ve Yenipazarlı, A. (2023). CDS primi, döviz kuru ve BİST 100 endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 30–44. https://doi.org/10.30803/adusobed.1345429
23. Sarı, S. (2024). Ülke ekonomilerinde bir gösterge olarak kredi temerrüt takası (CDS) ve makro belirleyicileri: Türkiye örneği. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 19(1), 10–20. https://doi.org/10.48145/gopsbad.1420335
24. Silva, E. and Paulo, W. (2015). Determinants of sovereign CDS spreads: Evidence from Brazil. International Business Research, 8(7), 102-107. https://doi.org/10.5539/ibr.v8n7p102
25. Şengül, O. (2020). Türkiye’de döviz kuru dalgalanmaları CDS primi ile tahmin edilebilir mi? Ampirik bir analiz. In International Congress of Management, Economy and Policy ICOMEP’20, 49–56. Retrieved from https://icomep.com/
26. Tatoğlu, Y.F. (2013). İleri panel veri analizi - Stata uygulamalı (2.Baskı). Ankara: Beta Basım Yayın Dağıtım.
27. Toda, H.Y. and Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of Econometrics, 66(1–2), 225–250. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8
28. Uzunoğlu, S., Ozdurak, C. ve Dursun, S. (2020). Dış politik aktörlerle ilişkiler, döviz kuru ve CDS arasındaki ilişki: Türkiye örneği 2007-2020. Maliye Finans Yazıları, 114, 129–148. https://doi.org/10.33203/mfy.746546
29. Wang, Z., Li, M., Lu, J. and Cheng, X. (2022). Business innovation based on artificial intelligence and blockchain technology. Information Processing & Management, 59(1), 102759. https://doi.org/10.1016/j.ipm.2021.102759