EN
TR
Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme
Öz
Bu çalışma, sistemik bankacılık krizlerini tahmin etmede makine öğrenmesi yöntemlerinin etkinliğini, özellikle karmaşık ve doğrusal olmayan örüntüleri yakalama yeteneğiyle öne çıkan XGBoost algoritmasını kullanarak araştırmaktadır. 1870-2020 dönemi için G7 ülkelerine ait finansal ve makroekonomik veriler kullanılarak sistemik bankacılık kriz tahmininde XGBoost tabanlı bir model geliştirilmiştir. Ayrıca, modelin 'kara kutu' doğasını aşarak karar alma süreçlerini derinlemesine anlamlandırmak amacıyla SHAP (SHapley Additive exPlanations) yöntemleri uygulanarak model sonuçları arasındaki nedensel ilişkiler analiz edilmiş, böylece tahmin edici değişkenler ile kriz riski arasındaki nedensel ilişkiler şeffaf bir şekilde analiz edilmiştir. Bulgular, XGBoost'un yüksek tahmin performansı sergileyerek uygulayıcılar ve politika yapıcılar için kriz riskini değerlendirmede yeni olanaklar sunduğunu göstermektedir. Ek olarak SHAP değerleri, tahmin edici değişkenler ile kriz riski arasındaki karmaşık ilişkileri ortaya çıkararak makine öğrenimi modellerinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini önemli ölçüde artırmaktadır. Bu yaklaşım, finansal krizlerin temel ekonomik itici güçlerini belirleme konusunda sağlam ve güvenilir bir analitik altyapı sunarak finansal kriz tahmininde makine öğrenmesi yöntemlerinin potansiyelini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aikman, D., Galesic, M., Gigerenzer, G., Kapadia, S., Katsikopoulos, K., Kothiyal, A., Murphy, E. and Neumann, T. (2021). Taking uncertainty seriously: Simplicity versus complexity in financial regulation. Industrial and Corporate Change, 30(2), 317-345. https://doi.org/10.1093/icc/dtaa024
- Akinci, O. and Olmstead-Rumsey, J. (2018). How effective are macroprudential policies? An empirical investigation. Journal of Financial Intermediation, 33, 33-57. https://doi.org/10.1016/j.jfi.2017.04.001
- Aksoy, N. and Genc, I. (2023). Predictive models development using gradient boosting based methods for solar power plants. Journal of Computational Science, 67, 101958. https://doi.org/10.1016/j.jocs.2023.101958
- Alessi, L. and Detken, C. (2018). Identifying excessive credit growth and leverage. Journal of Financial Stability, 35, 215-225. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2017.06.005
- Babecký, J., Havránek, T., Matějů, J., Rusnák, M., Šmídková, K. and Vašíček, B. (2014). Banking, debt, and currency crises in developed countries: Stylized facts and early warning indicators. Journal of Financial Stability, 15, 1-17. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2014.07.001
- Berg, A. and Pattillo, C. (1999). Are currency crises predictable? A test. IMF Staff Papers, 46(2), 107-138. https://doi.org/10.2307/3867664
- Bluwstein, K., Buckmann, M., Joseph, A., Kapadia, S. and Şimşek, Ö. (2023). Credit growth, the yield curve and financial crisis prediction: Evidence from a machine learning approach. Journal of International Economics, 145, 103773. https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2023.103773
- Brunnermeier, M.K. and Oehmke, M. (2013). Bubbles, Financial crises, and systemic risk. In G.M. Constantinides, M. Harris and R.M. Stulz (Eds.), Handbook of the economics of finance (pp. 1221-1288). https://doi.org/10.1016/B978-0-44-459406-8.00018-4
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uygulamalı Makro Ekonometri, Uluslararası Finans, Finansal Ekonomi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2025
Gönderilme Tarihi
19 Şubat 2025
Kabul Tarihi
4 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Mert Sarıtaş, M., & Ural, M. (2025). Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 10(2), 781-804. https://doi.org/10.30784/epfad.1643262
AMA
1.Mert Sarıtaş M, Ural M. Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme. EPF Journal. 2025;10(2):781-804. doi:10.30784/epfad.1643262
Chicago
Mert Sarıtaş, Merve, ve Mert Ural. 2025. “Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10 (2): 781-804. https://doi.org/10.30784/epfad.1643262.
EndNote
Mert Sarıtaş M, Ural M (01 Temmuz 2025) Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10 2 781–804.
IEEE
[1]M. Mert Sarıtaş ve M. Ural, “Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme”, EPF Journal, c. 10, sy 2, ss. 781–804, Tem. 2025, doi: 10.30784/epfad.1643262.
ISNAD
Mert Sarıtaş, Merve - Ural, Mert. “Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 10/2 (01 Temmuz 2025): 781-804. https://doi.org/10.30784/epfad.1643262.
JAMA
1.Mert Sarıtaş M, Ural M. Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme. EPF Journal. 2025;10:781–804.
MLA
Mert Sarıtaş, Merve, ve Mert Ural. “Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 10, sy 2, Temmuz 2025, ss. 781-04, doi:10.30784/epfad.1643262.
Vancouver
1.Merve Mert Sarıtaş, Mert Ural. Bir Makine Öğrenimi Uygulaması: G7 Ülkelerinde Finansal Kriz Tahminleme. EPF Journal. 01 Temmuz 2025;10(2):781-804. doi:10.30784/epfad.1643262