Entelektüel Sermayenin Finansal Performans ve Piyasa Değeri Üzerindeki Gecikmeli Etkilerinin Yol Analizi
Öz
Günümüzün hızlı değişen, sürekli yenilenen ve yoğun rekabetin hâkim olduğu ekonomik ortamında, entelektüel sermayenin ölçülmesi ve firma değerine etkisinin analiz edilmesi, akademik literatürde giderek daha fazla ilgi çeken bir araştırma alanı haline gelmiştir. Bu çalışma, Borsa İstanbul’da işlem gören imalat sektörü şirketlerinde entelektüel sermayenin firma değeri üzerindeki etkisini, finansal performans aracılığıyla incelemektedir. 2022 yılına ait Katma Değer Entelektüel Katsayısı ( ) verileri ile 2023 yılına ait firma değeri Piyasa Değeri/Defter Değeri (PD/DD) oranı arasında bir yıl gecikmeli model kurulmuş; aracı değişken olarak 2022 yılına ait Varlık Getirisi (ROA), kontrol değişkenleri olarak 2022 yılına ait kaldıraç oranı (LEV) ve firma büyüklüğü (LnAktifler) modele dahil edilmiştir. Logaritmik dönüşüm uygulanan değişkenlerle oluşturulan 113 firma verisi, Yol Analizi tekniği kullanılarak test edilmiştir. İlk modelde anlamlı bulunmayan ROA–firma büyüklüğü (LnAktifler) yolu modelden çıkarılarak sadeleştirilmiş model kurulmuş ve mükemmel uyum değerleri elde edilmiştir (CFI=1.000, RMSEA=0.000, p=0.652). Bulgular, ’in firma değerine doğrudan etkisinin sınırlı olduğunu, ancak ROA aracılığıyla dolaylı ve anlamlı etkisinin bulunduğunu göstermektedir. Sonuçlar, entelektüel sermayenin piyasa değeri üzerinde finansal performans üzerinden etkili olduğu yönündeki literatürle tutarlıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altman, E.I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589–609. Retrieved from https://www.jstor.org/
- Andreeva, T. and Garanina, T. (2016). Do all elements of intellectual capital matter for organizational performance? Evidence from Russian context. Journal of Intellectual Capital, 17(2), 397–412. https://doi.org/10.1108/JIC-07-2015-0062
- Anik, S., Chariri, A. and Isgiyarta, J. (2021). The effect of intellectual capital and good corporate governance on financial performance and corporate value: A case study in Indonesia. Journal of Asian Finance, Economics and Business, 8(4), 391–402. https://doi.org/10.13106/jafeb.2021.vol8.no4.0391
- Ardi, S. and Murwaningsari, E. (2018). Financial performance determination, earnings quality, intellectual capital and company value. South East Asia Journal of Contemporary Business, Economics and Law, 15(5), 1–16. Retrieved from https://seajbel.com/
- Aybars, A. and Öner, M. (2022). The impact of intellectual capital on firm performance and application of MVAIC on firms listed in Borsa Istanbul. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 8(1), 47–60. https://doi.org/10.30855/gjeb.2022.8.1.004
- Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
- Barney, J., Wright, M. and Ketchen, D.J. Jr. (2001). The resource-based view of the firm: Ten years after 1991. Journal of Management, 27(6), 625–641. https://doi.org/10.1177/014920630102700601
- Baron, R.M. and Kenny, D.A. (1986). The moderator–mediator distinction in social psychological research. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Yatay Kesit Analizi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Serap Sahin
*
0000-0002-3203-0373
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
3 Eylül 2025
Kabul Tarihi
17 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 1