Araştırma Makalesi

Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz

Cilt: 11 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, Türkiye imalat sanayinde faaliyet gösteren firmalar için 2005–2013 döneminde sermaye ve enerji üretim faktörleri arasındaki ikame olanaklarını, firmaları enerji kullanım yoğunluklarına göre gruplandırarak incelemektedir. Analiz kapsamında translog maliyet fonksiyonu ve faktör payı denklemleri tekrarlı görünürde ilişkisiz regresyon (iSUR) yöntemi kullanılarak tahmin edilmiştir. Tahmin edilen katsayılardan hareketle üretim faktörleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla çapraz fiyat esneklikleri ve Morishima ikame esneklikleri hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, enerji kullanım yoğunluğu arttıkça çapraz fiyat esnekliğinin yükseldiğini göstermektedir. Morishima ikame esnekliği sonuçları ise enerji yoğunluğu yüksek firmalarda sermayenin enerjiye ikame edilme olanaklarının daha güçlü olduğunu ve firmaların teknolojik ikame kapasitesinin arttığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, sermaye–enerji ikame edilebilirliğinin hesaplanmasında firma heterojenliğinin dikkate alınmasının önemli olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, enerji yoğunluğu yüksek sektörlerde enerji fiyatlarındaki değişimlere karşı üretim yapısının daha esnek olabileceğini ve enerji politikalarının sektör heterojenliğini dikkate alacak biçimde tasarlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, gelişmekte olan ülkelerde firma düzeyinde sermaye–enerji ikame edilebilirliğine ilişkin sınırlı literatüre katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Apostolakis, B.E. (1990). Energy-capital substitutability/complementarity: The dichotomy. Energy Economics, 12, 48–58. https://doi.org/10.1016/0140-9883(90)90007-3
  2. Arnberg, S. and Bjørner, T.B. (2007). Substitution between energy, capital and labour within industrial companies: A micro panel data analysis. Resource and Energy Economics, 29, 122–136. https://doi.org/10.1016/j.reseneeco.2006.01.001
  3. Bardazzi, R., Oropallo, F. and Pazienza, M.G. (2015). Do manufacturing firms react to energy prices? Evidence from Italy. Energy Economics, 49, 168–181. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2015.01.014
  4. Barnett W.A. (2002). Tastes and technology: Curvature is not sufficient for regularity. Journal of Econometrics, 108 (1), 199-202. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(01)00131-2
  5. Baum, C.F. and Linz, T. (2009). Evaluating concavity for production and cost functions. The Stata Journal, 9(1), 161–165. https://doi.org/10.1177/1536867X0900900
  6. Berndt, E.R. and Wood, D.O. (1975). Technology, prices, and the derived demand for energy. The Review of Economics and Statistics, 57, 259–268. https://doi.org/10.2307/1923910
  7. Bölük, G. and Koç, A.A. (2010). Electricity demand of manufacturing sector in Turkey: A translog cost approach. Energy Economics, 32, 609–615. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2010.01.007
  8. Dahl, C. and Erdoğan, M. (2000). Energy and interfactor substitution in Turkey. OPEC Review, 24(1), 1–22. https://doi.org/10.1111/1468-0076.00072

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Panel Veri Analizi , Mikroekonomik Teori

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2026

Kabul Tarihi

16 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sezer, P. (2026). Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 11(2), 434-448. https://doi.org/10.30784/epfad.1907622
AMA
1.Sezer P. Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz. EPF Journal. 2026;11(2):434-448. doi:10.30784/epfad.1907622
Chicago
Sezer, Pınar. 2026. “Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 11 (2): 434-48. https://doi.org/10.30784/epfad.1907622.
EndNote
Sezer P (01 Haziran 2026) Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 11 2 434–448.
IEEE
[1]P. Sezer, “Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz”, EPF Journal, c. 11, sy 2, ss. 434–448, Haz. 2026, doi: 10.30784/epfad.1907622.
ISNAD
Sezer, Pınar. “Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi 11/2 (01 Haziran 2026): 434-448. https://doi.org/10.30784/epfad.1907622.
JAMA
1.Sezer P. Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz. EPF Journal. 2026;11:434–448.
MLA
Sezer, Pınar. “Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz”. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 2, Haziran 2026, ss. 434-48, doi:10.30784/epfad.1907622.
Vancouver
1.Pınar Sezer. Enerji Yoğunluğu ve Sermaye–Enerji İkamesi: Türkiye İmalat Sanayinde Firma Düzeyinde Bir Analiz. EPF Journal. 01 Haziran 2026;11(2):434-48. doi:10.30784/epfad.1907622