BIST100 ve Sektör Endeksleri ile Makro-Finansal Faktörler Arasındaki Eşbütünleşme İlişkisinin Kesirli Frekanslı Bootstrap Fourier ARDL Yaklaşımı ile İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, küresel piyasalardaki risk iştahı ve makroekonomik şokların Türkiye pay piyasası üzerindeki etkilerini BIST 100 genel endeksi ve sektörel alt endeksler (Banka, Mali, Sınai, Teknoloji) kapsamında incelemektir. Bu doğrultuda, 2000:08-2025:10 dönemi aylık verileri kullanılarak altın, gümüş, brent petrol fiyatları, VIX endeksi ve USD/TRY döviz kurunun borsa üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada, yapısal kırılmaları modelleyebilmek amacıyla güncel ekonometrik yöntemler kullanılmıştır. Serilerin durağanlık özellikleri ve asimetrik şok tepkileri Fourier Kantil Birim Kök Testi ile sınanırken, değişkenler arasındaki uzun ve kısa dönemli eşbütünleşme dinamikleri Kesirli Frekanslı Bootstrap Fourier ARDL yaklaşımı ile araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, VIX endeksi tüm piyasalar üzerinde uzun dönemde negatif bir etki yaratırken; döviz kurundaki artışların uzun dönemde borsayı pozitif etkilediği tespit edilmiştir. Altın fiyatları Bankacılık ve Teknoloji endekslerini uzun dönemde pozitif, gümüş ise negatif etkilemektedir. Kısa dönemde döviz şokları borsada satış baskısı yaratmakta ve şokların kalıcılığı asimetri sergilemektedir. Sonuçlar, piyasaların makro-finansal şoklara duyarlılığını doğrulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Borsa İstanbul
• Makro-Finansal Faktörler
• Fourier Kantil Birim Kök Testi
• Kesirli Frekanslı Bootstrap Fourier ARDL

Investigating the Cointegration Relationship Between the BIST100 and Sector Indices and Macro-Financial Factors Using the Fractional Frequency Bootstrap Fourier ARDL Approach

Öz

The aim of this study is to examine the impacts of global risk appetite and macroeconomic shocks on the Turkish stock market within the scope of the BIST 100 general index and sectoral sub-indices (Banking, Financial, Industrial, Technology). Accordingly, the effects of gold, silver, brent oil prices, the VIX index, and the USD/TRY exchange rate on the stock market are analyzed using monthly data for the 2000:08-2025:10 period. Current econometric methods are employed to model structural breaks. The stationarity properties and asymmetric shock responses of the series are examined using the Fourier Quantile Unit Root Test, while short and long-term cointegration dynamics are investigated via the Fractional Frequency Bootstrap Fourier ARDL approach. The results indicate that the VIX index has a negative long-term effect on all markets, whereas increases in the exchange rate positively affect the stock market in the long run. Gold prices positively affect Banking and Technology indices in the long term, while silver has a negative impact. Short-term exchange rate shocks create selling pressure, and shock persistence exhibits asymmetry. The results confirm the markets' sensitivity to macro-financial shocks.

Anahtar Kelimeler

• Borsa Istanbul
• Macro-Financial Factors
• Fourier Quantile Unit Root Test
• Fractional Frequency Bootstrap Fourier ARDL

Kaynakça

1. .....................