Emeklilik Fonları İle Makroekonomik Faktörlerin Karşılıklı Etkileşiminin Türkiye ve Seçilmiş Ülkelerle Analizi

Öz

Bu çalışma, bir dizi makroekonomik değişkenin, emeklilik yatırım fonları üzerinde yarattığı dinamik etkilerin belirlenmesi ve emeklilik yatırım fonlarının bu veriler üzerine duyarlılıklarını ölçmeyi amaçlamaktadır. Söz konusu amaca ulaşabilmek için çalışmada, Genişletilmiş Dickey-Fuller ve VAR Modeli yöntemlerinden yararlanılmıştır. Analiz Ocak 2005-Aralık 2016 dönemi verileri kullanılarak başta Türkiye olmak üzere seçilmiş Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika ülkelerini kapsamaktadır. Ülke bazında kullanılan değişkenler emeklilik yatırım fonu, borsa endeksi, döviz sepet kuru, enflasyon ve faiz oranı rakamlarıdır. VAR metodu; emeklilik yatırım fonları, borsa endeksi, döviz sepeti, enflasyon ve faiz oranı arasındaki nedenselliği Granger yöntemiyle test etmek ve emeklilik yatırım fonlarına verilen ani şokun diğer değişkenleri ne yönde etkileyeceğini görmek amacıyla kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen ampirik bulgular, beklentilere paralel olarak Türkiye ve analiz edilen diğer ülkelerde emeklilik yatırım fonlarının performansı ile borsa endeksi arasında güçlü bir ilişkinin olduğunu göstermiştir. Ayrıca, emeklilik yatırım fonları ile faiz oranı ve enflasyon oranı arasında bir nedensellik ilişkisi olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Emeklilik,Emeklilik Yatırım Fonu,Emeklilik Şirketleri

Mutual Interaction Analysis of Pension Funds on Macroeconomic Factors in Turkey and Selected Countries

Öz

The aim of the study is to determine the dynamic effects in pension investment funds and its susceptibility by using a range of macroeconomic variables. To achieve this goal Augment Dickey-Fuller test and VAR model has been used in the study.  Analysis involves the datas from January 2005 to December 2016 primarily in Turkey and Europe, Asia and North America. Variables are used based on every countries’ pension investment fund, share indices, currency basket, inflation and rate of interest. VAR model has been used in order to test the casuality between the pension investment fund, share indices, currency basket, inflation and rate of interest by Granger method and see how the sudden shock on pension investment fund affects the other variables. Parallel to expectations empirical evidences obtained in the study has revealed that there is a strong bond between the performance of pension investment fund and share indices in Turkey and other analyzed countries. According to the result of casuality analysis it has been determined that there is also a strong bond between rate of interest and inflation with pension investment fund. 

Anahtar Kelimeler

• Pension,Pension Fund of Investment,Pension Companies

Kaynakça

1. Alda, M. (2017). The relationship between pension funds and the stock market: Does the aging population of Europe affect it?. International Review of Financial Analysis, 49(C), 83-97. doi: 10.1016/j.irfa.2016.12.008
2. Aras, G., & Müslümov, A. (2005). Institutional investors and stock market development: A causality study. The ISE Review, 8(29), 1-14. Retrieved from https://www.borsaistanbul.com/ en/corporate/research-and-business-development/borsa-istanbul-review/articles
3. Athukorola, P.-C., & Sen, K. (2004). The determinants of private saving in India. World Development, 32(3), 491-503. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2003.07.008
4. Barışık, S. ve Kesikoğlu, F. (2006). Türkiye’de bütçe açıklarının temel makro-ekonomik değişkenler üzerine etkisi (1987-2003 VAR, Etki – Tepki Analizi, Varyans Ayrıştırması). Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 61(4), 59-82. Erişim adresi: http://politics.ankara.edu.tr/index.php?bil=bil_sbfdergisi
5. Benninga, S. (2000). Financial modeling (2nd ed.). Cambridge: The MIT Press.
6. Catalan, M., Impavido, G., & Musalem, A. R. (2000). Contractual savings or stock market development: Which leads? (World Bank Policy Research Working Paper No. 2421). https://doi.org/10.1596/1813-9450-2421
7. Celasun, M., & Tansel, A. (1993). Distributional effects and saving investment behaviour in liberalizing economy: The case of Turkey. Middle East Technical University Studies in Development, 20(3), 269-298. Retrieved from https://www.researchgate.net
8. Çakmak, E., Aksu, H. ve Başar, S. (2002). Fisher Hipotezi’nin Türkiye açısından değerlendirilmesi: 1989-2001. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3-4), 31-40. Erişim adresi: http://dergipark.gov.tr/atauniiibd

9. Granger, C. W. J. (1969). Investigating causal relations by econometric models and cross-spectral methods. Econometrica, 37(3), 424-438. doi: 10.2307/1912791
10. Grigoli, F., Herman, A., & Schmidt-Hebbel, K. (2014). World saving (IMF Working Paper No. 14/204). Retrieved from https://www.imf.org/en/Publications/WP/Issues/2016/12/31/World-Saving-42452
11. Gürbüz, O. ve Ekinci, S. (2003). Bireysel emeklilik sistemi ve sermaye piyasalarında beklenen etkiler. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 18(1), 205-228. Erişim adresi: https://ikf.marmara.edu.tr/yayinlar/iib-dergisi
12. Hendry, D., & Juselius, K. (2000). Explaning cointegration analysis: Part II. The Energy Journal, 22(1), 1-34. doi: 10.2307/41322908
13. Hondroyiannis, G. (2006). Private saving determinants in European countries: A panel cointegration approach. The Social Science Journal, 43(4), 553-569. doi: 10.1016/j.soscij.2006.08.004
14. Katos, A., Lawler, K., & Seddighi, H. (2000). Econometrics: A practical approach. London: Routledge.
15. Korkmaz, E. (2007). Sosyal güvenlikte yeni yaklaşım: Bireysel emeklilik. İstanbul: İTO
16. Loayza, N., Schmidt-Hebbel, K., & Serven, L. (2000). Saving in developing countries: An overview. The World Bank Economic Review, 14(3), 393-414. Retrieved from https://doi.org/10.1093/wber/14.3.393
17. Meng, C., & Pfau, W. D. (2010). The role of pension funds in capital market development (GRIPS Policy Research Centre Discussion Paper No. 10-17). Retrieved from http://www.grips.ac.jp/r-center/wp-content/uploads/10-17.pdf
18. Özcan, K. M., Günay, A., & Ertaç, S. (2003). Determinants of private savings behaviour in Turkey. Applied Economics, 35(12), 1405-1416. doi:10.1080/0003684032000100373
19. Sims, C. A. (1980). Macroeconomics and reality. Econometrica, 48(1), 1-48. doi: 10.2307/1912017
20. Stock, J. H., & Watson, M. W. (2001). Vector auturegressions. Journal of Economic Perspectives, 15(4), 101-115. doi: 10.1257/jep.15.4.101
21. Vittas, D. (2000). Pension reform and capital market development: “Feasibility” and “impact” preconditions. (The World Bank Policy Research Working Paper No. 2414). Retrieved from https://invenio.unidep.org/invenio//record/12488/files/vittas.pdf