D-8 ÜLKELERİNDE ORTALAMA TÜKETİM EĞİLİMİNİN AMPİRİK ANALİZİ

Öz

Tüketim teorileri ortalama tüketim eğiliminin uzun vadede sabit olup olmadığına göre iki gruba ayrılmaktadır. İlk grupta yer alan tüketim teorileri (Nispi, Sürekli ve Ömür Boyu Gelir Hipotezi) tüketimin gelire oranının uzun dönemde, sabit olduğunu dolayısıyla iktisat politikalarının tüketimi uyarmak suretiyle çıktıyı artırmasının mümkün olmadığını ifade etmektedir. Diğer grupta yer alan tüketim teorileri (Mutlak Gelir, Yetersiz Tüketim, Tüketim Sürükleme ve Gayri İhtiyari Zorunlu Tasarruf Teorisi) ortalama tüketim eğiliminin uzun dönemde sabit olmadığını dolayısıyla aktif iktisat politikalarıyla çıktının artırılabileceğini savunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı D-8 ülkelerinde 1982-2020 döneminin yıllık verileriyle ortalama tüketim eğiliminin durağan olup olmadığını test etmektir. Bu amaçla serilerin yatay kesit bağımlılığı içermesi nedeniyle Panel Panic ve Fourier LM birim kök testlerinden yararlanılmıştır. Ulaşılan bulgular, D-8 ülkelerinde incelenen dönemde tüketimin gelire oranının durağan olmadığını ortaya koymaktadır. Bu sonuca göre ortalama tüketim eğilimi D-8 ülke gruplarında uzun vadede, ortalamaya geri dönmemekte ve ekonomide yaşanan herhangi bir şok hem tüketim hem de tasarruf üzerinde kalıcı etkiler yaratabilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tüketim Teorisi
• D-8 Ülkeleri
• Panel Veri Analizi
• Panel Birim Kök Testi

Empirical Analysis of the Average Consumption Trend in D-8 Countries

Öz

Consumption theories are divided into two groups according to whether the average propensity to consume is stable in the long run. Consumption theories in the first group (Relative, Permanent and Lifetime Income Hypothesis) state that the ratio of consumption to income is constant in the long run, therefore it is not possible for economic policies to increase output by stimulating consumption. Consumption theories in the other group (Absolute Income, Insufficient Consumption, Consumption Drag and Involuntary Compulsory Saving Theory) argue that the average consumption trend is not stable in the long run, therefore output can be increased with active economic policies. The main purpose of this study is to test whether the average consumption trend in D-8 countries is stable with the annual data of the 1982-2020 period. For this purpose, Panel Panic and Fourier LM unit root tests were used because of the cross-section dependence of the series. The findings reveal that the ratio of consumption to income in D-8 countries is not stable in the period examined. According to this result, the average consumption tendency does not return to the average in the D-8 country groups in the long run, and any shock in the economy can have permanent effects on both consumption and savings.

Anahtar Kelimeler

• Consumption
• D-8 Countries
• Panel Data Analysis
• Panel Unit Root Test

Kaynakça

1. Ağır, H. ve Türkmen, S. (2020). Ekonomik büyümeye etkisi bakımından doğal kaynaklar: dinamik panel veri analizi, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 19(3), 840-852.
2. Ando, A. ve Modigliani, F. (1963). The life-cycle hypothesis of saving: aggregate implications and tests, American Economic Review, 53(1), 55-84.
3. Arı, A. ve Özcan, B. (2015). Tüketim-gelir oranının durağanlığı: Türkiye örneği, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 33(3), 23-46.
4. Ayla, D. ve Kızıltan, A. (2018). Türkiye’de enflasyon, tüketim ve tasarruf ilişkisinin ekonometrik analizi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 13-41.
5. Bai, J. (2009). Panel data models with ınteractive fixed effects, Econometrica, 77(4), 1229-1279.
6. Bai, J. S. ve Ng, S. (2010). Panel unit root tests with cross-section dependence: a further investigation, Econometric Theory, 26(4):1088-1114.
7. Baltagi, B. H. (2008). Econometric Analysis of Panel Data. England: John Wiley & Sons Ltd.
8. Baykara, S. ve Telatar, E. (2012). The stationarity of consumption- income ratios with nonlinear and asymmetric unit root tests: evidence from fourteen transition economies, Hacettepe University Department of Economics Working Papers, 2012(9), 1-41.

9. Breusch, T. S. ve Pagan, A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics, The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253.
10. Cerrato, M., De Peretti, C. ve Stewart, C. (2008). Is the consumption-income ratio stationary? evidence from a nonlinear panel unit root test for OECD And non-OECD countries, Discussion Paper, 27, Department of Economics, University of Glasgow.
11. Cerrato, M., Peretti, C. ve Stewart, C. (2013). Is the consumption-income ratio stationary? evidence from linear and non-linear panel unit root tests for OECD and non-OECD coutries, The Manchester School, 81(1), 102- 120.
12. Chen, S. W. ve Xie, Z. (2015). Nonlinear mean reversion in the consumption income ratio: new evidence from the OECD countries, International Review of Accounting, Banking and Finance, 7(3/4), 30-56.
13. Coakley, J., Fuertes, A. M. ve Smith, R. (2002). A principal components approach to cross-section dependence in panels. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/versions?doi=10.1.1.196.546 (Erişim tarihi: 10.11.2022).
14. Cook, S. (2003). The nonstationarity of the consumption-income ratio: evidence from more powerful Dickey-Fuller tests, Applied Economics Letters, 10, 393-395.
15. Cook, S. (2005). The Stationarity of Consumption-Income Ratios: Evidence from Minimum Lm Unit Root Testing, Economics Letters, 89(1), 55-60.
16. Deaton, A. S. (1977). Involuntary saving through unanticipated inflation, American Economic Review, 67, 899-910.
17. Drobny, A. ve Hall, S. G. (1989). An investigation of The long-run properties of aggregate nondurable consumers’ expenditure in the United Kingdom, Economic Journal, 99, 454-460.
18. Duesenberry, J. S. (1949). Income, Saving and the Theory of Consumer Behavior. Cambridge: Harvard University Press.
19. Elmi, Z. M. ve Ranjbar, O. (2013). Nonlinear adjustment to the mean reversion of consumption-income ratio, Economic Modelling, 35, 477-480.
20. Enders, W. ve Lee, J. (2012). A unit root test using a fourier series to approximate smooth breaks, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 74(4), 574-599.
21. Erkan, S. ve Ceylan, S. (2021). Enflasyon belirsizliğinin kredi hacmi üzerindeki etkisi, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(79), 1370-1384.
22. Fallahi, F. (2012). The Stationarity of Consumption-Income Ratios: Evidence from Bootstrapping Confidence Intervals, Economics Letters, 115, 137- 140.
23. Friedman, M. (1957). A Theory of the Consumption Function. Princeton University Press, Princeton, 296s.
24. Gomes, F. A. R. ve Franchini, D. S. (2009) The stationarity of consumptionincome ratios: evidence from South American Countries, Economia Aplicada, 13, 463-479.
25. Gözgör, G. (2013). stochastic properties of the consumption-income ratios in Central and Eastern European countries, Proceedings of Rijeka Faculty of Economics: Journal of Economics and Business, 31(2), 193-207.
26. Hall, S. G. ve Patterson, K. D. (1992). A systems approach to the relationship between consumption and wealth, Applied Economics, 24, 1165-1171.
27. Holmes, M. J. ve Shen, X. (2013). A note on the average propensity to consume, wealth and threshold adjustment, Economic Modelling, 35, 309-313.
28. Horioka, C. Y. (1997). A cointegration analysis of the impact of the age structure of the population on the household saving rate in Japan, Review of Economics and Statistics, 79, 511-515.
29. Jin, F. (1995). Cointegration of consumption and disposable income: evidence from twelve OECD Countries, Southern Economic Journal, 62, 77-88.
30. Karul, Ç. (2016). Esnek Fourier Fonksiyonlu Yeni Bir Panel Birim Kök Testi Önerisi ve OECD Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
31. Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. London: MacMillan.
32. King, R. G., Plosser, C. I., Stock, J. H. ve Watson, M. W. (1991). Stochastic trends and economic fluctuations, American Economic Review, 81, 819-840.
33. Liao, S. Y., Huang, M. L. ve Lan-Hsun, W. (2011). Mean-Reverting behavior of consumption-income ratio in OECD countries: Evidence from SURADF panel unit root tests, Economics Bulletin, AccessEcon, 31(1), 679-686.
34. Marques, A. M. ve Pesavento, F. (2019). Is The average propensity to consume stationary in the long run? testing panel data for unit roots exploiting the cross-sectional dependence 1952-2014, 29th Ebes ConferenceLisbon Proceedings.
35. Molana, H. (1991). The time series consumption function: error correction, random walk and the steady state, Economic Journal, 101, 382-403. Nazlıoğlu, S. ve Karul, C. (2017). Panel LM unit root test with gradual structural shifts, 40th International Panel Data Conference, Thessaloniki-Greece, 1-26.
36. Nelson, C. R. ve Plosser, C. R. (1982). Trends and random walks in macroeconomics time series: some evidence and implications, Journal of Monetary Economics, 10, 139-162.
37. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. Cesifo Working Paper No:1229, Erişim adresi: https://www.econstor.eu/bitstream/10419/18868/1/cesifo1_wp1229.pdf.
38. Pesaran, M. H., Ullah, A. ve Yamagata, T. (2008). A bias-adjusted lm test of error cross-section independence, Econometrics Journal, (11), 105-127.
39. Romero-Avila, D. (2008). A confirmatory analysis of the unit root hypothesis for OECD Consumption-Income Ratios, Applied Economics, 40(17), 2271-2278.
40. Romero-Avila, D. (2009). Are OECD consumption-ıncome ratios stationary after all? Economic Modelling, 26, 107-117.
41. Sarantis, N. ve Stewart, C. (1999). Is the consumption-income ratio stationary? evidence from panel unit root tests, Economics Letters, 64, 309-314.
42. Saray, M. O. (2019). D-8 ekonomileri, dış ticaret desenleri ve Türkiye için önemi: İhracat ve ithalat yoğunluğu endeksiyle bir değerlendirme, Curr Res Soc Sci, 5(2), 171-188.
43. Sivri, U. ve Seven, B. (2017). Ortalama tüketim eğilimi durağan mıdır? Türkiye ekonomisi için bir zaman serisi analizi, Anadolu İktisat ve İşletme Dergisi, 1(1), 50-65.
44. Smithies, A. (1945). Forecasting Postwar Demand: I. Econometrica, 13(1), 1-14.
45. Solarin, S. A. (2017). the stationarity of consumption-income ratios: nonlinear evidence in ASEAN countries, Romanian Journal of Economic Forecasting, 20(2), 109-123.
46. Tarı, R. ve Çalışkan, Ş. (2005). Kocaeli ilinde tüketimin gelir hipotezlerinin analizi, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(2), 1-19.
47. Tsionas, E. ve Christopoulos, D. (2002). Non-sationarity in the consumptionıncome ratio: further evidence from panel and assymetric unit root tests, Economics Bulletin, 3(12), 1-5.
48. Türkan, Y. ve Alakuştekin, A. (2017). Gelişen sekiz İslam ülkesinin (D-8 Ülkelerinin) dış ticaretinin yeterlilik analizi, Journal of Emerging Economies And Policy, 2(1), 137-162.
49. Türkmen, S. ve Özbek, S. (2021). Is unemployment hysteresis valid in BRICST countries? evidence from panel fourier LM approach, International Social Sciences Studies Journal, 7(78), 542-549.
50. Uğur, B. (2021). Doğrudan yabancı yatırım girişlerinin ihracat üzerine etkileri: G-20 ülkeleri örneği. Doktora tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
51. Uğur, B., Özbek, S. ve Türkmen, S. (2020). Ortalama tüketim eğiliminin durağanlığı: Türkiye örneği, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(45), 294-307.
52. Uğur, B. ve İspir, T. (2021). N11 ülkelerinde ortalama tüketim eğilimi durağan mıdır? Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1-2), 15-28.
53. Unat, E. (2018). Gelir ve tüketim ilişkisinin istikrarı: harcama gruplarına ve zamana göre kantil regresyon modelden kanıtlar. Yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
54. Ungern-Sternberg, T.V. (1986). Inflation and The consumption function, Weltwirtschaftliches Archiv, 122, 741-744.
55. Ünsal, E. (2017). Makro İktisat. (11. Bs.), Ankara: Murat Yayınları.
56. World Bank (Dünya Bankası), (2022). World Development Indicators. https://databank.worldbank.org/source/world-developmentindicators# (Erişim Tarihi: 30.09.2022).
57. Yılancı, V., Zeren, F. ve Arı, A. (2013). Tüketim-Gelir oranı Güneydoğu Asya ülkelerinde durağan mı? panel birim kök testi, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, (21), 130-139.