Araştırma Makalesi

Türkiye'de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar

Cilt: 13 Sayı: 1 26 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye'de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar

Öz

Bu çalışma, 1980-2019 döneminde Türkiye'de finansal gelişme ve ekonomik büyümenin beşerî sermaye birikimi üzerindeki etkisini incelemektedir. Geleneksel doğrusal modelleme çerçevesinden ayrılan analiz, finansal gelişme ve ekonomik büyümedeki olumlu ve olumsuz şoklardan kaynaklanan potansiyel asimetrileri yakalamak için doğrusal olmayan otoregresif dağıtılmış gecikme (NARDL) yaklaşımını kullanmaktadır. Beşerî sermaye, uluslararası veri tabanlarından elde edilen yıllık veriler kullanılarak, bileşik finansal gelişme endeksi ve reel ekonomik büyümenin bir fonksiyonu olarak modellenmiştir. Ampirik bulgular, değişkenler arasında uzun vadeli bir eşbütünleşme ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Finansal gelişme kısa vadede beşerî sermaye üzerinde olumsuz bir etki yaratırken, uzun vadede etkisi olumluya dönmektedir. Bu durum, geçiş dönemi uyum maliyetleri ve kredilerin başlangıçta yanlış tahsis edilmesinin eğitimle ilgili yatırımları geçici olarak dışlayabileceğini göstermektedir. Buna karşılık, ekonomik büyüme beşerî sermaye birikimini sürekli olarak artırmaktadır. Kısa vadede asimetri olduğu ve pozitif büyüme şoklarının negatif şoklardan daha güçlü bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Sonuçlar genel olarak, Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomilerde beşerî sermaye oluşumunu teşvik etmek için, sürdürülebilir ekonomik büyümeyle birlikte iyi işleyen ve kapsayıcı finansal sistemlerin önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adeli Nik, H., Sattari Nasab, Z., Salmani, Y., & Shahriari, N. (2013). The relationship between financial development indicators and human capital in Iran. Management Science Letters, 3(5), 1261–1272.
  2. Akça, M. (2024). Makro ihtiyati bir araç olarak zorunlu karşılık uygulamasının finansal istikrar üzerindeki etkisi; Türkiye ekonomisi üzerine bir uygulama. Uluslararası Yönetim iktisat ve işletme Dergisi, 20(4), 1129-1146.
  3. Ali, M., Raza, S. A., Puah, C.-H., & Samdani, S. (2021). How financial development and economic growth influence human capital in low-income countries. International Journal of Social Economics, 48(10), 1393–1407.
  4. Arcand, J.-L., Berkes, E., & Panizza, U. (2015). Too much finance? Journal of Economic Growth, 20(2), 105–148.
  5. Arora, R. U. (2012). Financial inclusion and human capital in developing Asia: The Australian connection. Third World Quarterly, 33(1), 177–197.
  6. Banerjee, A. V., & Newman, A. F. (1993). Occupational choice and the process of development. Journal of Political Economy, 101(2), 274–298.
  7. Beck, T., Levine, R., & Loayza, N. (2000). Finance and the sources of growth. Journal of Financial Economics, 58(1–2), 261–300.
  8. Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. National Bureau of Economic Research.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Politika ve Yönetim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ocak 2026

Kabul Tarihi

12 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akça, M. (2026). Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi, 13(1), 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1861092
AMA
1.Akça M. Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar. Ekinoks. 2026;13(1):24-42. doi:10.48064/equinox.1861092
Chicago
Akça, Murat. 2026. “Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar”. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 13 (1): 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1861092.
EndNote
Akça M (01 Mart 2026) Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 13 1 24–42.
IEEE
[1]M. Akça, “Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar”, Ekinoks, c. 13, sy 1, ss. 24–42, Mar. 2026, doi: 10.48064/equinox.1861092.
ISNAD
Akça, Murat. “Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar”. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi 13/1 (01 Mart 2026): 24-42. https://doi.org/10.48064/equinox.1861092.
JAMA
1.Akça M. Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar. Ekinoks. 2026;13:24–42.
MLA
Akça, Murat. “Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar”. Ekinoks Ekonomi İşletme ve Siyasal Çalışmalar Dergisi, c. 13, sy 1, Mart 2026, ss. 24-42, doi:10.48064/equinox.1861092.
Vancouver
1.Murat Akça. Türkiye’de Finansal Gelişme, Ekonomik Büyüme ve Beşerî Sermaye Birikimi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımından Kanıtlar. Ekinoks. 01 Mart 2026;13(1):24-42. doi:10.48064/equinox.1861092
17289      17290       17291      17295   17296   17292     17286      17288    17294

17362    17456    17457    22454


Equinox Journal of Economics Business and Political Studies