A New Incentıve System In Regıonal Development: The Local Development Inıtıatıve Program

Öz

Economic development and the reduction of disparities in levels of development constitute a major policy objective not only at the international level but also within national agendas. In Türkiye, since the 1960s, efforts to achieve economic development and eliminate regional development disparities have primarily been implemented through national development plans. From the 2000s onward, however, these efforts have increasingly been carried out through action plans and programs designed at the provincial or district level. Since 2008, development programs in cities or sub-regional centers of attraction have been supported through financial and in-kind assistance from public resources, as well as through various tax incentives.This study examines the incentive instruments provided for investment areas determined at the provincial level under the “Local Development Initiative Program” (Yerel Kalkınma Hamlesi Programı), which was structured by Presidential Decision No. 2025/9903, and which differs from previous support programs. The research is conducted using a qualitative methodology based on a literature review. It is expected that the explanations and evaluations regarding the incentive system presented in this study will contribute to the investment decision-making processes of individuals and businesses. If the incentives and support mechanisms directed toward the investment areas within the scope of the program are implemented effectively, the new incentive system is expected to produce positive outcomes in achieving Türkiye’s objectives of economic growth, technological advancement, regional development, and long-term sustainability.

Anahtar Kelimeler

• Regional development
• Tax incentives
• Government supports

Bölgesel Kalkınmada Yeni Teşvik Sistemi: Yerel Kalkınma Hamlesi Programı

Öz

Ekonomik kalkınma ve gelişmişlik farkının giderilmesi ihtiyacı ve hedefi uluslararası alanda olduğu kadar ulusal düzeyde de ülkelerin gündemini oluşturmaktadır. Ülkemizde 1960’lı yıllardan itibaren ekonomik kalkınma amaçlarının gerçekleştirilmesi ve bölgesel gelişmişlik farkının ortadan kaldırılması kalkınma planları aracılığıyla sağlanırken 2000’li yıllardan itibaren il ya da ilçe düzeyinde eylem planları ve programlar aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. 2008 yılından itibaren şehir veya bölge altı çekim merkezi olan yerlerde kalkınma programları kamu kaynaklarından aktarılan mali ve ayni destekler ile vergi teşvikleriyle desteklenmiştir. Çalışmada önceki destek programlarından farklı olarak 2025/9903 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılandırılan ve “Yerel Kalkınma Hamlesi Programı” kapsamında il düzeyinde belirlenen yatırım konularına sağlanacak teşvik unsurları incelenecektir. Nitel araştırma yöntemlerinden literatür taramasına dayanılarak gerçekleştirilen çalışma ile teşvik sistemi hakkında yapılacak açıklama ve değerlendirmelerin bireylerin ve işletmelerin yatırım kararı almalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Program kapsamındaki yatırım konularına yönelik teşvik ve desteklerin etkin biçimde uygulanabilmesi halinde ülkemizde ekonomik büyüme, teknolojik gelişme ve bölgesel kalkınma hedeflerine ulaşma ve sürdürülebilirliğin sağlanması için yeni teşvik sisteminin olumlu sonuçlanması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bölgesel kalkınma
• Vergi teşvikleri
• Devlet destekleri

Kaynakça

1. Bartik, T. J., & Eberts, R. W. (2012). The roles of tax incentives and other business incentives in local economic development. https://www.researchgate.net/publication/254718107_The_Roles_of_Tax_Incentives_and_Other_Business_Incentives_in_Local_Economic_Development (Erişim tarihi: 22.11.2025)
2. Dinler, Z. (2001). Bölgesel iktisat. Ekin Kitabevi.
3. Hirschman, A. (1958). The strategy of economic development. New Haven.
4. McCann, P. (2023). How have place-based policies evolved to date and what are they for now? OECD.
5. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2023/04/place-based-policies-for-the-future_e1b187ac/9b0b0107-en.pdf (Erişim tarihi: 15.10.2025)
6. Myrdal, G. (1957). Economic theory and underdeveloped regions. Duckworth.
7. OECD. (2025). Place-based policies for the future. https://www.oecd.org/en/publications/place-based-policies-for-the-future_e5ff6716-en.html?utm_source=chatgpt.com (Erişim tarihi: 20.11.2025)
8. Özarslan, A. ve Ünlü, H. (2015). Türkiye’de bölgesel kalkınma politikalarında değişim ve kalkınma ajansları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(13), 64-83.

9. Perroux, F. (1950). Economic space: Theory and application. Quarterly Journal of Economics, 64(1), 89-104.
10. Rostow, W. W. (1959). The strategy of economic growth. The Economic History Review, 12(1), 1-16.
11. Sevinç, H. (2011). Bölgesel kalkınma sorunsalı: Türkiye’de uygulanan bölgesel kalkınma politikaları. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 2(6), 35-54.
12. T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı. (2006). Dokuzuncu kalkınma planı 2007-2013. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2025/03/Dokuzuncu_Kalkinma_Plani_2007-2013.pdf (Erişim tarihi: 15.11.2025)
13. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Millî Teknoloji Genel Müdürlüğü. (2024). Dijital dönüşüm programı. https://dijitaldonusum.sanayi.gov.tr (Erişim tarihi: 20.11.2025)
14. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik Genel Müdürlüğü. (2024). Yeşil dönüşüm programı. https://yesildonusum.sanayi.gov.tr (Erişim tarihi: 20.11.2025)
15. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2013). Onuncu kalkınma planı 2014-2019. https://www.sbb.gov.tr/onuncu-kalkinma-plani-2014-2018/ (Erişim tarihi: 15.11.2025)
16. Yıldırım, A. ve Akın, A. (2020). Küreselleşme, yeni bölgesel kalkınma yaklaşımları ve Türkiye. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 487-512.
17. Yılmaz, V. ve Nurçelik, E. (2019). Yerel kalkınma aktörlerinin yerel kalkınma yaklaşımı perspektifinden incelenmesi. Research Studies Anatolia Journal, 2(7).