Türkiye’de Üniversite Öğrencilerinin Süt ve Süt Ürünleri Tüketim Alışkanlıkları

Öz

Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin süt ve süt ürünleri tüketim alışkanlıklarını belirlemek amacıyla, Türkiye’nin Samsun ilinde Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nde (OMÜ) öğrenim gören ve tesadüfi olarak seçilen 361 lisans öğrenciyle yüz yüze yapılan anket uygulaması ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, genel olarak süt içtiğini bildiren öğrencilerin oranı %86.43 (%86.14 kızlarda, %86.79 erkeklerde, P=0.980), her gün düzenli süt içtiğini bildiren öğrencilerin oranı %18.28 (%19.80 kızlarda, %16.35 erkeklerde, P=0.400), miktar olarak günlük 1 bardak süt içtiğini bildiren öğrencilerin oranı ise %92.35 (%94.47 kızlarda, %89.61 erkeklerde, P=0.201) olarak belirlenmiştir. Süt içmeyen öğrencilerin %71.59’u (%65.77 kızlarda, %78.69 erkeklerde, P=0.134) süt içmeme nedenini belirli bir nedeni yok ya da alışkanlığım yok şeklinde beyan etmişlerdir. Öğrenciler arasında ambalajlı süt (UHT, sterilize, pastörize) (%60.23), açık süte (%39.77) (P=0,001) göre daha fazla tercih edilmektedir. Araştırmaya göre kız öğrencilerin %80.30’u, erkek öğrencilerin ise %79.74’u süte kıyasla süt ürünlerini daha çok tercih etmektedir (P=0,896). Sonuç olarak; OMÜ öğrencilerinin süt ve süt ürünlerini tüketim alışkanlıklarının genel olarak iyi olduğu tespit edilmiştir. Ancak, öğrencilerin özellikle düzenli olarak her gün süt tüketimi alışkanlıklarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, süt ve süt ürünleri ile ilgili birçok tüketim tercihleri üzerine cinsiyetin etkisinin önemli olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Alışkanlık
• gıda güvenliği
• sağlık
• süt tüketimi
• süt ürünü

Milk and Dairy Product Consumption Habits of University Students in Turkey

Öz

The present study was conducted to investigate the milk and dairy product consumption of 361 randomly selected students from Ondokuz Mayıs University (OMU) through a questionnaire form applied through face-to-face interviews in the province of Samsun in Turkey. The rate of students who were consuming milk was 86.43% (86.14% in females, 86.79% in males, P=0.980), the rate of students who were consuming one glass of milk daily was 92.35% (94.47% in females, 89.61 % in males, P=0.201) and the rate of students who were consuming milk daily was 18.28% (19.80% in females, 16.35% in males, P=0.400). Of the students who do not drink milk, 71.59% (65.77% in females, 78.69% in males, P=0.134) stated that they did not have any reason for not consuming milk, or they did "not have the habit of drinking milk. Packaged milk (UHT, sterilized, pasteurized) was being consumed more (60.23%) than non-packaged milk (39.77%) (P=0.001). Female students (80.30%) and male students (79.74%) were found to prefer dairy products to milk (P=0.896). In conclusion, it was determined that generally, OMU students had a good level of milk and dairy product consumption. However, in particular, students' regular daily milk consumption habits were insufficient. Also, gender was found to influence preferences and consumption habits.

Anahtar Kelimeler

• Dairy product
• food safety
• habit
• health
• milk consumption

Kaynakça

1. Akbay C, Tiryaki GY. Tüketicilerin ambalajlı ve açık süt tüketim alışkanlıklarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi: Kahramanmaraş örneği. KSÜ Fen ve Müh Derg 2007; 10: 89-96.
2. Akgül A. Tıbbi Araştırmalarda İstatistiksel Analiz Teknikleri. Ankara: Emek Ofset Ltd Şti, 2005; ss.1-467.
3. Aryana KJ, Olson DW. A 100-year review: Yogurt and other cultured dairy products. J Dairy Sci 2017; 100: 9987-10013.
4. Campmans-Kuijpers MJE, Singh-Povel C, Steijns J, Beulens JWJ. The association of dairy intake of children and adolescents with different food and nutrient intakes in the Netherlands. BMC Pediatr 2016; 16:2.
5. Çetinkaya A. Kafkas üniversitesi öğrencilerinin içme sütü ve süt ürünlerini tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Vet Bil Derg 2010; 5: 73-84.
6. Devenish G, Golley R, Mukhtar A, Begley A, Ha D, Do L, Scott JA. Free sugars intake, sources and determinants of high consumption among Australi-an 2-year-olds in the SMILE cohort. Nutrients 2019; 11: 161.
7. Dhanashekar R, Akkinepalli S, Nellutla A. Milk-borne infections. An analysis of their potential effect on the milk industry. Germs 2012; 2(3):101-9.
8. IDF World Dairy Summit (IDF), Annual report. September, 22-26, 2019; İstanbul-Turkey. https://www.fil-idf.org › event ›; Available date: 04.01.2021.

9. Khan IT, Nadeem M, Imran M, Ullah R, Ajmal M, Jaspal MH. Antioxidant properties of milk and dairy products: a comprehensive review of the current knowledge. Lipids Health Dis 2019; 18: 41.
10. Marette A, Picard-Deland E. Yogurt consumption and impact on health: Focus on children and cardiometabolic risk. Am J Clin Nutr 2014; 99: 1243S-7S.
11. Metin M. Süt Teknolojisi Sütün Bileşimi ve İşlenmesi. 4. Baskı, İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi 2001; ss. 1-483.
12. Moore JB, Sutton EH, Hancock N. Sugar reduction in yogurt products sold in the UK between 2016 and 2019. Nutrients 2020; 12(1): 171.
13. Prakashbabu BC, Cardwell JM, Craighead L, Ndjoug Ndour AP, Yempabou D, Ba E, Bada-Alambedji R, Akakpo AJ, Guitian J. “We never boil our milk, it will cause sore udders and mastitis in our cows”- consumption practices, knowledge and milk safety awareness in Senegal. BMC Public Health 2020; 20: 742.
14. Rozenberg S, Body JJ, Bruye`re O, Bergmann P, Brandi ML, Cooper C, Devogelaer JP, Gielen E, Goemaere S, Kaufman JM, Rizzoli R, Reginster JY. Effects of dairy products consumption on health: Benefits and beliefs-a commentary from the Belgian Bone Club and the European Society for clinical and economic aspects of osteoporosis, osteoarthritis and musculoskeletal diseases. Calcif Tissue Int 2016; 98: 1-17.
15. Sarıözkan S, Cevger Y, Demir P, Aral Y. Erciyes Üni-versitesi Veteriner Fakültesi öğrencilerinin hayvan-sal ürün tüketim yapısı ve alışkanlıkları. ERÜ Sağ Bil Derg 2007; 16: 171-9.
16. SPSS. IBM SPSS Statistics 22.0 version. Statistical Package in Social Sciences for Windows. Chicago: 2015.
17. Stonehouse W, Wycherley T, Luscombe-Marsh N, Taylor P, Brinkworth G, Riley M. Dairy intake enhances body weight and composition changes during energy restriction in 18-50 year-old adults. A meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrients 2016; 8(7): 394.
18. Şahinöz S, Özdemir M. Üniversite öğrencilerinin süt ve süt ürünleri tüketim alışkanlıkları ve etkileyen faktörler. GÜSBD 2017; 6: 106-12.
19. Şeker İ, Şeker P, Şahin M, Özen VS, Akdeniz A, Erk-men O, Kışlalıoğlu İ, Sargın G, Doğu GB. Elazığ ili merkez ilçede tüketicilerin süt tüketim alışkanlıkları ve bu alışkanlıkları etkileyen faktörlerin belirlenme-si. FÜ Sağ Bil Vet Derg 2012; 26: 131-43.
20. Şengül S. Türkiye’de gelir gruplarına göre gıda talebi. METUSD 2004; 31: 115-48.
21. Şentürk B. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi öğrencilerinin hayvansal ürün tüketim harcamalarının analizi. Vet Hekim Der Derg 2011; 82: 71-8.
22. Şimşek B, Açıkgöz İ. Süleyman Demirel Üniversitesi öğrencilerinin içme sütü tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. YYÜ Tar Bil Derg 2011; 21: 12-8.
23. ZMO. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası 2018 yılı süt raporu. https://www.zmo.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=31590&tipi=38&sube=0; Available date: 04.01.2021.
24. Uzunöz M, Gülşen M. Üniversite öğrencilerinin süt ve süt ürünleri tüketim alışkanlıklarının belirlenmesi. GTED 2007; 3: 15-21.
25. Üstün B. Örnekleme Yöntemleri. https://www.phdernegi.org/wpcontent/uploads/2016/03/%C3%B6rnekleme_yontemleri.pdf.; Available Date: 04.01.2021.
26. Wang H, Livingston KL, Fox CS, Meigs JB, Jacques PF. Yogurt consumption is associated with better diet quality and metabolic profile in American men and women. Nutr Res 2013; 33(1):18-26.
27. Wechsler H, Wernick SM. A social marketing campa-ign to promote low-fat milk consumption in an inner-city Latino community. Public Health Rep 1992; 107(2): 202-7.
28. Williams EB, Hooper B, Spiro A, Stanner S. The cont-ribution of yogurt to nutrient intakes across the life course. Nutr Bull 2015; 40: 9-32.
29. Yılmaz E, Özkan S. Üniversite öğrencilerinin beslen-me alışkanlıklarının incelenmesi. Fırat Sağ Hiz Derg 2007; 2:87-104.