Köpek Uteruslarında Sitolojik ve Histopatolojik İncelemeler

Öz

Köpeklerde uterus hastalıkları infertilitenin en önemli problemleri arasında yer almaktadır. Uterusun seksüel siklus dönemlerine göre hormonların etkisiyle patojen etkenlere maruziyette verdikleri cevapların farklı olabileceği bildirilmiş olsa da konuyla ilgili ülkemizde yapılan bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu çalışmada seksüel siklus evrelerine göre oluşabilecek endometritis tiplerinin histopatolojik olarak incelenmesi ve prevalanslarının ortaya konulması amaçlanmış-tır. Bu amaçla farklı ırk, yaş ve seksüel siklus evrelerindeki köpeklerden elde edilen 100 adet endometriyal smear ve uterus doku örneklerin sitolojik ve histopatolojik muayeneleri yapıldı. Sitolojik inceleme için Giemsa ve histopatolojik muayene için Hematoksilen-Eozin (HE) boyamaları yapılan örneklerin mikroskobik incelemeler ile seksüel siklus evre-leri ve bu evrelerde gözlenebilecek endometritise ilişkin histopatolojik değişiklikler belirlendi. Bu incelemeler ışığında toplanan uterus örneklerinin %35’inde endometritis saptandı. Endometritisli örnekler yangı karakterine göre kataral, purulent ve kronik non-purulent endometritis şeklinde sınıflandırıldı. Sonuç olarak köpeklerdeki endometritis prevalansı-nın yüksek olduğu, en fazla endometritisin diöstrus evresinde görüldüğü ve en yaygın endometritis tipinin ise kataral endometritis olduğu tespit edildi. Ayrıca endometriyal sitolojik muayenenin uterustaki değişikliklerin saptanmasında ucuz ve pratik bir yöntem olduğu tespit edildi.

Anahtar Kelimeler

• Endometritis
• histopatoloji
• köpek
• sitoloji

Cytological and Histopathological Examinations in Dog Uterus

Öz

Uterine diseases in dogs are among the most important problems of infertility. Although it has been reported that the responses of the uterus to exposure to pathogenic agents with the effect of hormones depending on the sexual cycle periods, there is no study conducted in our country on the subject. In this study, it was aimed to examine the types of endometritis that may occur according to the stages of the sexual cycle histopathologically and to reveal their prevalence. For this purpose, cytological and histopathological examinations of 100 endometrial smears and uterine tissue samples obtained from dogs of different breeds, ages and sexual cycle stages were performed. The sexual cycle stages and the histopathological changes related to endometritis that can be observed in these stages were deter-mined by microscopic examination of the samples that had Giemsa staining for cytological examination and Hematoxy-lin-Eosin (HE) staining for histopathological examination. In the light of these examinations, endometritis was found in %35 of the uterine samples collected. Samples with endometritis were classified as catarrhal, purulent and chronic non-purulent endometritis according to their inflammatory character. As a result, the prevalence of endometritis in dogs was high, it was mostly seen in the diestrus stage of endometritis and It was detected that the most common type of endometritis was catarrhal endometritis. In addition, endometrial cytological examination has been found to be an inex-pensive and practical method for detecting changes in the uterus.

Anahtar Kelimeler

• Cytology
• dog
• endometritis
• histopathology

Kaynakça

1. Baştan A, Güngör Ö, Çetin Y. Köpeklerde pyometra-nın klinik yönden incelenmesi. AÜ Vet Fak Derg 2003; 50(1): 33-7.
2. Coggan JA, Melville PA, Oliveira CMD, Faustino M, Moreno AM, Benites NR. Microbiological and histo-pathological aspects of canine pyometra. Braz J Microbiol 2008; 39(3): 477-83.
3. De Bosschere H, Ducatelle R, Vermeirsch H, Van Den Broeck W, Coryn M. Cystic endometrial hy-perplasia-pyometra complex in the bitch: should the two entities be disconnected? Theriogenology 2001; 55(7): 1509-19.
4. Demirel MA, Vural SA, Vural R, Kutsal O, Günen Z, Küplülü Ş. Clinical, bacteriological, and histopatho-logical aspects of endotoxic pyometra in bitches. Kafkas Univ Vet Fak Derg 2018; 24(5): 663-71.
5. Ergene O, Çelebi B, Küçükaslan I. Seroprevalance of canine brucellosis and toxoplasmosis in female and male dogs and relationship to various factors as parity, abortion and pyometra. Indian J Anim Res 2019; 53(7): 954-8.
6. Oruç E, Kısadere İ, Jumakanova Z, Kadyralıeva N, Keskin, A. Bişkek Bölgesinde barındırılan köpekler-de genital hastalıkların jinekolojik ve patolojik yön-den araştırılması. MJAVL 2018; 8(1): 9-18.
7. Gifford AT, Scarlett JM, Schlafer DH. Histopathologic findings in uterine biopsy samples from subfertile bitches: 399 cases (1990-2005). J Am Vet Med 2014; 244(2): 180-6.
8. Günay Ü, Günay A, Ülgen M, Özel AE. Köpeklerde farklı siklus evrelerindeki vaginal bakteriyel floranın incelenmesi. Uludag Univ Vet Fak Derg 2004; 23: 1-2.

9. Hazıroğlu R, Milli ÜH. Veteriner Patoloji (II. Cilt). Bi-rinci Baskı.Ankara: Tamer Matbaacılık, 1998; s.433-538.
10. Jitpean S, Hagman R, Ström-Holst B, Höglund OV, Pettersson A, Egenvall A. Breed variations in the incidence of pyometra and mammary tumours in Swedish dogs. Reprod Domest Anim 2012; 47: 347-50.
11. Kempisty B, Bukowska D, Wozna M, Piotrowska H, Jackowska M, Zuraw A, Nowicki M. Endometritis and pyometra in bitches: A review. Vet Med (Praha) 2013; 58(6): 289-97.
12. Kida K, Maezono Y, Kawate N, Inaba T, Hatoya S, Tamada H. Epidermal growth factor, transforming growth factor-α, and epidermal growth factor recep-tor expression and localization in the canine endo-metrium during the estrous cycle and in bitches with pyometra. Theriogenology 2010; 73(1): 36-47.
13. Kumar D, Satish SK, Purohit GN. Endometritis in bitch: An review. J Pharm Innov 2019; 8(5): 279-82.
14. Özyurtlu N. Köpeklerde pyometra ve tedavi seçenek-lerine kısa bir bakış. Dicle Üniv Vet Fak Derg 2012; (1): 34-6.
15. Pretzer SD. Clinical presentation of canine pyometra and mucometra: A review. Theriogenology 2008; 70(3): 359-63.
16. Singh G, Dutt R, Kumar S, Kumari S, Chandolia RK. Gynaecological problems in she dogs. Haryana Veterinarian 2019; 58: 8-15.
17. Smith FO. Canine pyometra. Theriogenology 2006; 66(3): 610-2.
18. Sugiura K, Nishikawa M, Ishiguro K, Tajima T, Inaba M, Torii R, Inaba T. Effect of ovarian hormones on periodical changes in immune resistance associa-ted with estrous cycle in the Beagle bitch. Immuno-biology 2004; 209(8): 619-27.
19. Tawfik MF, Oda SS, El-Neweshy MS, El-Manakhly ESM. Pathological study on female reproductive affections in dogs and cats at Alexandria Province, Egypt. Alex J Vet Sci 2015; 46(1): 74-82.
20. Tekin N, Izgür H, Özyurt M. Köpeklerde vaginal smear yöntemiyle kızgınlık siklusu evrelerinin tanısı üzerinde çalışmalar. AÜ Vet Fak Derg 1986; 33(2): 198-209.
21. Van Cruchten S, Van Den Broeck W, D’haeseleer M, Simoens P. Proliferation patterns in the canine endometrium during the estrous cycle. Theriogeno-logy 2004; 62(3-4): 631-41.