Keklikte (Alectoris chukar) Özofagus’un Histolojik Yapısı ve Bezlerdeki Müsinlerin Histokimyasal Profili

Öz

Mukus üreten hücreler tarafından salgılanan müsinler fiziksel bariyer, kayganlık ve antimikrobial etki gibi birçok önemli fonksiyona sahip glikoproteinlerdir. Müsinlerin yapısı ve fonksiyonu çeşitli dokularda farklı olabilmektedir. Bu nedenle, çalışmamızı keklik özofagusunda bulunan bezlerde müsin kimyasının mevcut durumunu ortaya koymak için tasarladık. Karkasları özel bir damızlık çiftliğinde kesilen beş dişi, beş erkek toplam 10 adet ergin kekliğin özofagusu kullanıldı. Elde edilen özofagus dokuları %10’luk formol-alkolde tespit edildi. Dokular rutin histolojik prosedürler izlene- rek bloklandı ve bloklardan 5 μm kalınlığındaki kesitlere histolojik ve histokimyasal boyama teknikleri uygulandı. Özofa- gus’un servikal ve torakal bölümlerinin ayrımı yapılırken bezlerin lamina propriya’da lokalize olduğu ve basit alveolar bezler ya da iki veya üç salgı birimi içeren basit dallı alveolar bez özelliğinde olduğu görüldü. Ayrıca özofagus bezleri- nin nötral, asidik (COOH ve sülfat grupları) ve N-asetilsialomusinleri içerdiği tespit edildi. Böylelikle, özofagusun histolo- jik yapısının ve müsinlerin histokimyasal özelliklerinin nisbeten diğer kanatlı türleri ile benzer olduğu sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler

• Histokimya
• keklik
• müsin
• özofagus

Histological Structure of Esophagus and Histochemical Profile of Mucins in Glands in Partridge (Alectoris chukar)

Öz

Mucins secreted by mucus-producing cells are glycoproteins with many important functions such as antimi crobial effect, lubricity and physical barrier. The structure and function of mucins may be different in various tissues. Therefore, we designed our study to reveal the current state of mucin chemistry in the glands located in the partridge's esophagus. The esophagus of total 10 adult partridges, five female and five male, whose carcasses were slaughtered in a private breeding farm were used. The extracted esophageal tissues were fixed in 10% formol-alcohol. Tissues were blocked following routine histologicalprocedures, and histological and histochemical staining techniques were applied to 5 μm thick sections from the blocks. While distinguishing the cervical and thoracic parts of the esophagus, it was observed that the glands were localized in the lamina propria and had the characteristics of simple alveolar glands or simple branched alveolar glands containing two or three secretory units. It was also determined that esophageal glands contain neutral, acidic (COOH and sulfate groups) and N-acetylsialomucins. Thus, it was concluded that the histological structure of the esophagus and the histochemical properties of mucins were relatively similar to other poul- try species.

Anahtar Kelimeler

• Esophagus
• histochemistry
• mucin
• partridge
• Histokimya
• keklik
• müsin
• özofagus

Kaynakça

1. Abdulnour-Nakhoul S, Nakhoul NL, Wheeler SA, Haqua S, Wang P, Brown K, Orlando G, Orlando RC. Characterization of esophageal submucosal glands in pig tissue and cultures. Dig Dis Sci 2007; 52(11): 3054-65.
2. Alçay N. Sağlıkta ve hastalıkta glı̇koproteı̇nlerı̇n rolü, Yüksek lisans dönem projesi, Ankara Üniv Sağ Bil Ens, Ankara 2006; s. 1-48.
3. Amano O, Mizobe K, Bando Y, Sakiyama K. Anatomy and histology of rodent and human major salivary glands: Overview of the Japan salivary gland socie- ty-sponsored workshop. Acta Histochem Cytochem 2012; 45(5): 241-50.
4. Aytürk Ü. Broylerlerde özefageal tonsllerin ışık mikroskopik yapısı, Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniv Sağ Bil Ens, Konya 2008; s. 1-38.
5. Bancroft JD, Cook HC. Manual of Histological Techniques. Edinburgh, London, Melbourne, New York: Churchill Livingstone, 1984; p. 274.
6. Brockhausen I. Sulphotransferases acting on mucin- type oligosaccharides. Biochem Soc Trans 2003; 31(2): 318-25.
7. Corfield AP, Myerscough N, Longman R, Sylvester P, Arul S, Pignatelli M. Mucins and mucosal protection in the gastrointestinal tract: New prospects for mucins in the pathology of gastrointestinal disease. Gut 2000; 47(4): 589-94.
8. Çolakoğlu F, Dönmez HH. Kanatlıların sindirim kanalı lenfoid dokusu. Atatürk Univ Vet Bilim Derg 2018: 13(1): 106-11.

9. Demirbağ E, Kelek S, Çınar K. Kaz (Anser anser) özofagus bezlerindeki glikokonjugatların his- tokimyasal özellikleri. KSÜ Doğa Bil Derg 2012: 15 (2): 22-8.
10. Erdoğan S, Sağsöz H, Paulsen F. Functional anatomy of the syrinx of the chukar partridge (Galliformes: Alectoris chukar) as a model for pho- nation research. Anat Rec 2015; 298(3): 602-17.
11. Ferri D, Liquori GE, Natale L, Santarelli G, Scillitani G. Mucin histochemistry of the digestive tract of the red-legged frog rana aurora aurora. Acta Histo- chem 2001; 103: 225-37.
12. Gendler SJ, Spicer AP. Epithelial mucin genes. Annu Rev Physiol 1995; 57: 607-34.
13. Hodges RD. The Histology of the Fowl. Academic Press First, 1974.
14. Kadhim KH, Mohamed AA. Comparative anatomical and histological study of the esophagus of local adult male and female homing pigeon (Columba livia domestica). AL-Qadisiya J Vet Med Sci 2015; 14(1): 80-7.
15. Kesimer M, Makhov AM, Griffith JD, Verdugo P, Sheehan JK. Unpacking a gel-forming mucin: A view of MUC5B organization after granular release. Am J Physiol-Lung Cell Mol Physiol 2010; 298(1): 15-22.
16. Klem JR D, Brancato CR, Catalano JF, Kuzmin FL. Gross morphology and general histology of the esophagus, ingluvies and proventriculus of the house sparrow (Passer domesticus). Penn State Univ Press 1982; 56(2): 141-6.
17. Klem JR D, Parker MA, Sprague WL, Tafuri SA, Veltri CJ, Walker MJ. Gross morphology and general histology of the alimentary tract of the american robin (Turdus migratorius). Proc Pennsylvania Acad Sci 1984; 58(2): 151–58.
18. Koçak YR, Özaydın T. Kanatlı sindirim sisteminin fonksiyonel histolojisi. Dicle Üniv Tıp Fak Derg 2019; 12(2): 157-62.
19. Kum Ş. Broylerlerde dil ve özofagus-proventrikulus arası bölge üzerinde histolojik ve histokimyasal çalışmalar. Ankara Üniv Vet Fak Derg 2002; 49(3): 165-71.
20. Kum S, Eren U, Sandıkçı M. Alpha-naphtyl acetate esterase (ANAE) activity and plasma cells in the oesophageal tonsils of chickens. Rev Mêd Vêt 2006; 157(6): 326-30.
21. Mater Y. O-Bağlı-Glikozilasyon. https://abl.gtu.edu.tr/ hebe/AblDrive/71167157/w/Storage/ 217_2010_2_407_71167157/Downloads/o-bagli- glikozilasyon-ders4.pdf; Erişim Tarihi: 01.01.2016.
22. Nagy N, Igyarto B, Magyar A, Gazdag E, Palya V, Oláh I. Oesophageal tonsil of the chicken. Acta Vet Hung 2005; 53(2): 173-88.
23. Oláh I, Nagy N, Magyar A, Palya V. Esophageal ton- sil: A novel gut-associated lymphoid organ. Poult Sci 2003; 82(5): 767-70.
24. Pastor LM, Ballesta J, Madrid JF, Perez-Tomas R, Hernandez F. A histochemical study of the mucins in the digestive tract of the chicken. Acta Histo- chemica 1988; 83(1): 91-6.
25. Rahman ML, Islam MR, Masuduzzaman M, Khan MZI. Lymphoid tissues in the digestive tract of deshi chicken (Gallus domesticus) in Bangladesh. Pakistan J Biol Sci 2004; 6(13): 1145-50.
26. Roberton AM, Wright DP. Bacterial glycosulphatases and sulphomucin degradation. Can J Gastroenterol 1997; 11(4): 361-6.
27. Sağsöz H. Bıldırcınlarda postnatal dönemde özefagus epitelinin kantitatif histomorfolojik gelişimi ve özofagus bezlerinin histokimyasal özellikleri, Yüksek lisans tezi, Erciyes Üniv Sağ Bil Ens, Kay- seri 2005; p. 1-57.
28. Saǧsöz H, Liman N. Structure of the oesophagus and morphometric, histochemical- immunohistochemi- cal profiles of the oesophageal gland during the post-hatching period of japanese quails (Coturnix coturnix japonica). J Vet Med Ser C Anat Histol Embryol 2009; 38(5): 330-40.
29. Schumacher U, Duku M, Katoh M, Jörns J, Krause WHistochemical similarities of mucins produced by Brunner’s glands and pyloric glands: A comparative study. Anat Rec-Part A Discov Mol Cell Evol Biol 2004; 278(2): 540-50.
30. Shibata T, Imai M, Moroguchi K, Takada Y, Hayama H. Actual characteristics of the glands distributed in the lamina propria mucosae of the fowl esophagus. Okajimas Folia Anat Jpn 1991; 68(1): 41-6.
31. Shojaei B, Hashemnia S, Rad RE. Histochemical study of the oesophagus in the chukar partridge (Alectoris chukar) embryo. Folia Morphol 2016; 75 (4): 474-80.
32. Shyla P, Ommer PA, Paily L. Postnatal development of the oesophagus and crop of the duck. J Vet Anim Sci 1991; 22: 80-8.
33. Spicer SS, Schulte BA. Diversity of cell glycoconju- gates shown histochemically: A perspective. J His- tochem Cytochem 1992; 40(1): 1-38.
34. Srisai D, Juntaravimol S, Pongkete P, Koonjaenok S, Suprasert A, Sattawaphaet W. Histological and histochemical studies on esophagus of the ger- main’s swiftlet (Collocalia germani Oustalet, 1878). Kasetsart Vet 2002; 12: 16-21.
35. Taşlıdere E, Kuruş M, Kazancı A, Otlu A. Sıçanlarda özefagus ve midede yaşa bağlı değişimlerin histo- morfolojik açıdan incelenmesi. Fırat Tıp Derg 2013; 18(2): 75-82.
36. Ünübol Aypak S, Uysal H. Glikoproteinlerin yapısı ve fonksiyonları. FÜ Sağ Bil Vet Derg 2010; 24(2): 107 -14.
37. Yakan B. Hücre ve dokuların karbonhidrat içeriğinin histokimyasal yapıları ve özel gösterilme yöntem- leri. Atatürk Üniversitesi Tıp Bülteni 1990; 22(2): 293-302.